Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 20 stycznia 1995 r., SA/Gd 2465/93

Teza

O wartości celnej towaru nie decyduje suma należności z faktury wystawionej przez zagranicznego kontrahenta, lecz rodzaj należności.

Wartość celna towaru może być ustalona z uwzględnieniem tylko tych pozycji, które dotyczą towaru celnego.

Uzasadnienie

Spółka I.-A. zgłosiła do odprawy celnej w Urzędzie Celnym różne elementy składające się na wyposażenie salonu motoryzacyjnego i myjni samochodowej. Do zgłoszenia załączono rachunek wystawiony przez dostawcę niemieckiego z 26.2.1993 r., w którym wymieniono 8 rodzajów elementów składających się na całość dostawy o łącznej wartości 120.125 DEM. Rachunek obejmuje ponadto koszty transportu w wysokości 8.760 DEM oraz montażu w wysokości 81.088 DEM. Łączna wysokość kontraktu wyniosła 20.000 DEM. Ponadto załączono świadectwo nr 1 obejmujące poszczególne elementy dostawy i deklarację wartości celnej na kwotę 1.173.615.804 zł.

Decyzją zawartą w JDA. SAD Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył Spółce cło od wartości 2.101.890.000 zł w kwocie 315.283.000 zł i naliczył podatek obrotowy w wysokości 145.031.000 zł.

Od decyzji tej Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie z uwagi na to, że bezpodstawnie wymierzono w niej cło od wartości usług montażowych objętych kontraktem. Według Spółki okoliczność, że rachunek wystawiony przez zagranicznego dostawcę obejmował i wartość kupionego towaru, i należność za uzgodniony zakres robót montażowych, nie może stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej towaru z uwzględnieniem usług przy montażu zakupionych elementów. Roboty te mogła wykonać inna firma polska lub zagraniczna, co najlepiej świadczy o tym, że jest to należność nie wpływająca na wartość towaru, a import usługi nie podlega cłu.

Prezes Głównego Urzędu Ceł na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wskazał, że ustalenie wartości celnej nastąpiło na podstawie dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. Ustalenie wartości celnej jest w ocenie Prezesa GUC zgodne z art. 25 ust. 1 prawa celnego. Koszty montażu urządzenia stanowią element ceny zapłaconej, czyli wartości transakcyjnej, będącej podstawą wymiaru cła.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, w związku z przyjęciem przez Prezesa GUC błędnej wartości celnej, co spowodowało nieprawidłowe naliczenie cła i podatku obrotowego. Skarżący wyjaśnił, że kupił elementy budowlane na rozbudowę salonu samochodowego i myjni samochodowej. W związku z faktem, że montaż elementów wymagał specjalistycznych umiejętności, roboty powierzono sprzedawcy towaru. Wraz z towarami przyjechała do Polski ekipa budowlana, która 9.3.1993 r. przystąpiła do robót budowlanych. Sześć osób pracowało po 14 godzin na dobę przez 20 dni. Doliczanie wartości tych robót do wartości towaru nie znajduje według skarżącego prawnego uzasadnienia.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed NSA poparł skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 25 ust. 1 prawa celnego wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego.

Organ celny ustalając wartość celną towaru, zgłoszonego w niniejszej sprawie do odprawy ostatecznej w przywozie, bez podstawy prawnej doliczył do wartości towaru, wyszczególnionego w porozumieniu stron, ustaloną umownie należność za roboty budowlano-montażowe.

W ocenie Sądu na wartość celną towaru składają się tylko te elementy ceny zapłaconej w ramach kontraktu z podmiotem zagranicznym, które dotyczą towaru celnego, tj. towaru stanowiącego przedmiot obrotu towarowego z zagranicą. W świetle art. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 prawa celnego towarem tym mogą być rzeczy ruchome, jak również energia elektryczna, cieplna lub inna, która może być przedmiotem obrotu z zagranicą. Nie mogą zatem podlegać wliczeniu do wartości celnej towaru koszty należne lub faktycznie zapłacone przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą w ramach zawartego kontraktu, które nie mają wpływu na cenę towaru podlegającego zgłoszeniu do odprawy.

W powołanym przepisie art. 25 ust. 1 i 2 prawa celnego zostały określone koszty, które podlegają doliczeniu do wartości celnej towaru, choćby nie były ujęte w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy celne powinny zatem kierować się ogólnymi regułami postępowania administracyjnego /por. art. 1 ust. 2 prawa celnego, stosownie do których /art. 77 par. 1, art. 80 Kpa/ przy ocenie sprawy należy uwzględniać całokształt materiału dowodowego.

Skoro mogą ustalać wartość celną towaru z uwzględnieniem kosztów nie ujętych w wartości transakcyjnej - pod warunkiem że są to koszty związane z towarem celnym /o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1-6/, to na zasadzie rozumowania a contrario należy przyjąć, że z wartości kontraktu można i należy odliczyć te koszty, które nie mają związku z towarem celnym.

Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, w której dostawca zagraniczny ujął w jednej fakturze, poza ceną należną za towar, uzgodnioną należność za prace budowlano-montażowe, które stanowią samodzielny przedmiot umowy. Fakt, że ta należność została wykazana w jednej fakturze, obok należności za towar, nie może przesądzać o wartości celnej towaru.

O wartości celnej towaru nie może zatem decydować suma należności z faktury wystawionej przez zagranicznego kontrahenta, lecz rodzaj należności. Wartość celna towaru może być ustalona z uwzględnieniem tylko tych pozycji, które dotyczą towaru celnego.

W świetle tych rozważań należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego /art. 25 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 1 i 2 prawa celnego/ oraz przepisów proceduralnych w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.