Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok NSA oz. w Gdańskuz 19 lutego 1997 r., sygn. akt SA/Gd 2823/95

Teza

  1. O zwolnieniu od podatku od spadków decyduje stan prawny spadkowej nieruchomości istniejący w dacie wydania decyzji na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./.
  2. Wpisanie do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami. Jeżeli mają same przez się wartość zabytkową, powinny być wpisane oddzielnie do rejestru zabytków.

Zwolnieniu od podatku od spadków podlega nabycie w drodze spadku przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych wpisanych oddzielnie do rejestru zabytków.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sąd nie uwzględnił skargi, ponieważ zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z prawem.

Przede wszystkim należy uznać, że Józef Z. zmarł w dniu 29 października 1976 r., a zatem nabycie spadku miało miejsce w 1976 r., a nie w 1991 r. jak to przyjmuje organ podatkowy /art. 922 par. 1 Kc/. Tym samym dane zawarte w zaświadczeniu Państwowej Służby Ochrony Zabytków Oddział Wojewódzki w T. z dnia 28 października 1993 r. stwierdzające, że obiekty położone w T. figurują w ewidencji zabytków architektury i budownictwa Województwa T. od 1988 r., nie ma w sprawie znaczenia.

Skarżące chcą także wywieść korzystne dla siebie skutki prawne z decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 29 grudnia 1952 r. /bez numeru/, którą na podstawie art. 3, art. 1 i art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami /Dz.U. R.P. nr 29 poz. 265/, władza konserwatorska I instancji uznała za zbytek dzielnica Starego i Nowego miasta w obrębie dawnych murów miejskich.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Stare Miasto zostało założone w 1233 r., Nowe Miasto w r. 1284, a dzielnice wyżej wymienionych ulic zachowały rozplanowanie i szereg wartościowych obiektów oraz fragmentów architektonicznych charakterystycznych dla kultury polskiej o wybitnym znaczeniu zabytkowym.

Wystarczy dokładnie przeczytać uzasadnienie /które wyżej przytoczono/ by stwierdzić, że przedmiotem decyzji z 1952 r. nie jest żaden konkretny obiekt budowlany, a jedynie ogólnie wskazuje się na istnienie wartościowych obiektów o wybitnym znaczeniu zabytkowym w obrębie wymienionych ulic. W żadnym więc razie z samej treści omawianej decyzji nie da się wyprowadzić wniosku, że ma ona znaczenie w sprawie zwolnienia od podatku na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy o podatku od spadku i darowizn.

Podstawa prawna powołana w decyzji z 1952 r. jest nieprecyzyjna ale trzeba zwrócić uwagę, że powołane w decyzji rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. w art. 2 pkt 2 za zabytki uznaje budowle zarówno murowane, jak drewniane wraz ze wszelkimi szczegółami architektury i dekoracji ściennej (...), jak również w pkt 6 "na gruncie dochowane rozplanowanie starych miast i dzielnic miejskich". Nie ma przeto podstaw kwalifikować ustalenia decyzji z dnia 29 grudnia 1952 r. do rodzaju decyzji, na podstawie których następuje wpisanie do rejestru zabytków nieruchomych zabytków w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy. Identyczny wniosek wynika z tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 21 września 1993 r. /SA/Po 3224/92/, z której wynika, że: "Wpisanie do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami. Jeżeli mają same przez się wartość zabytkową, powinny być wpisane oddzielnie do rejestru zabytków".

Dopiero decyzja Państwowej Służby Ochrony Zabytków Oddział Wojewódzki w T. Wojewódzki Konserwator Zabytków z dnia 21 września 1993 r. wpisała do rejestru zabytków Województwa T. pod nr rejestru A/639 budynek hotelu w T. W takim zaś stanie faktycznym nie można skutecznie podważać ustaleń organów podatkowych, że skarżące nie nabyły w drodze spadku zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 9 lit. "d" ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. przewiduje nadto, że mają to być osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej oraz nabywca zabytki odziedziczone zabezpiecza i konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Nie znany jest ustawie żaden wyjątek od zasady, że zwolnienie od podatku od spadku dotyczy nabycia w drodze spadku zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków. Nie ma więc podstaw prawnych by uwzględnić okoliczności podnoszone przez skarżącego, iż zarząd państwowy uniemożliwiał poczynienie starań o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości jeszcze za życia spadkodawcy. Gdyby ustawodawca chciał przyznać zwolnienie od podatku od nabycia spadku również takich nieruchomości, które stały się zabytkami po otwarciu spadku, to dałby temu odpowiedni wyraz w stosownym przepisie prawa. Skoro zaś tego nie uczynił to znaczy, że taka była jego wola i nie jest rzeczą ani organów administracyjnych ani sądu aby uzupełniać ustawodawcę.

Z tego względu należy uznać za niezrozumiałe stanowisko wyrażone przez Departament Podatków Bezpośrednich i Opłat Ministerstwa Finansów z dnia 3 sierpnia 1994 nr PO 7-N-825-116/94, które sugeruje Izbie Skarbowej zwolnienie od podatku przy uwzględnieniu pozaprawnych okoliczności sprawy.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa zarówno materialnego jak i procesowego, co prowadzi zawsze do odmowy uwzględnienia skargi.

Z tych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd skargę oddalił.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.