Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 12 marca 1997 r., SA/Gd 2939/95

Tezy

Brak podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.

Dopuszczalne jest sporządzenie załącznika do decyzji, lecz taki załącznik musi zawierać przynajmniej dokładne oznaczenie decyzji, a przede wszystkim właściwy podpis, gdyż załącznika tego nie można traktować inaczej jak decyzji. Skoro więc załącznik ten nie zawiera podpisu, to nie może być traktowany jako decyzja.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył; co następuje.

Skargi zasługują na uwzględnienie niezależnie od ich granic /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Stosownie do art. 169 par. 2 zd. drugie Kpa organ podatkowy w decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe obowiązany jest uzasadnić nieuznanie ksiąg za dowód. Przepis ten ma istotne znaczenie w postępowaniu podatkowym, skoro prowadzone rzetelnie i zgodnie z objaśnieniami księgi podatkowe stanowią dowód do ustalenia podstawy opodatkowania. Wobec tego nieuznanie przez organ podatkowy tych ksiąg jako dowodu wymaga uzasadnienia w myśl art. 107 par. 3 Kpa. Skoro uzasadnienie stanowiska organu podatkowego powinno być zawarte w decyzji podatkowej, to decyzja ta musi spełniać podstawowe wymogi przewidziane dla niej w art. 107 Kpa, w tym jeden z koniecznych elementów decyzji jakim jest podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Brak tego elementu stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd ograniczył kontrolę wydanych decyzji do tej kwestii, która w ocenie Sądu ma istotne znaczenie w sprawie. Do dwóch wydanych w sprawie decyzji pierwszoinstancyjnych dołączono jeden załącznik uzasadniający nieuznanie prowadzonych przez skarżącego ksiąg jako dowodu w postępowaniu podatkowym. Załącznik został sporządzony na kartce papieru opatrzony tytułem "Załącznik z dnia:" i zawiera trzy zdania oraz nie zawiera jakiegokolwiek podpisu /czy oznaczenia organu/. Nie można wykluczyć, iż dopuszczalne jest sporządzenie załącznika do decyzji, lecz taki załącznik musi zawierać przynajmniej dokładne oznaczenie decyzji, a przede wszystkim właściwy podpis, gdyż załącznika tego nie można traktować inaczej jak decyzji. Skoro więc załącznik ten nie zawiera podpisu, to nie może być traktowany jako decyzja, a zatem wydane w sprawie decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w drodze szacunkowej naruszają prawo, gdyż prowadzonych przez skarżącego ksiąg podatkowych nie pozbawiono skutecznie mocy dowodowej, a wobec tego podstawy opodatkowania mogły być oparte tylko na treści ksiąg. Dalszą konsekwencją jest stwierdzenie rażącego naruszenia przepisu art. 169 par. 2 zd. drugie Kpa poprzez nieuzasadnienie przyczyn odmowy księgom podatkowym mocy dowodowej. Jeżeli na to uchybienie nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, to jego decyzje również rażąco naruszają prawo poprzez utrzymanie /co do zasady/ w mocy decyzji pierwszoinstancyjnych. Stwierdzenie tych okoliczności nie wymaga dalszych rozważań sądu, gdyż wpierw muszą być usunięte kwalifikowane wady decyzji pierwszoinstancyjnej.

Mając na uwadze, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, to dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 3 w związku z art. 29 powołanej na wstępie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających, a o kosztach postępowania orzekł w myśl art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.