Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 16 stycznia 1998 r., SA/Gd 3121/95

Rozpoznanie

w dniu 16 stycznia 1998 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Jadwigi W. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 11 października 1995 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1994 r. - oddala skargę.

Teza

Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

W myśl art. 7 Kpa organ administracji przy rozpoznawaniu każdej sprawy ma obowiązek dążyć do pogodzenia interesu społecznego ze słusznym interesem obywateli. Dotyczy to także spraw rozstrzyganych na podstawie art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, z tym jednak, że ten przepis ustanawia prymat interesu społecznego. Umorzenie zaległości podatkowych stosuje się wyjątkowo.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 17 lipca 1995 r. Pierwszy Urząd Skarbowy w G. odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług należnego od pani Jadwigi W. W odwołaniu pani Jadwiga W. podała, że nie miała możliwości pełnego rozliczenia się z prowadzonej działalności, gdyż ponosiła koszty doprowadzenia do stanu używalności mieszkania otrzymanego z zasobów PGM, wcześniej zaś otrzymywała na synów niskie alimenty, a po śmierci męża również niską rentę. Pismem z 23 sierpnia 1995 r. pani Jadwiga W. wniosła o rozłożenie na raty spłaty należności, albowiem jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu 2 synów.

Po rozpoznaniu odwołania Izba Skarbowa w G. decyzją z 11 października 1995 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że okoliczności wskazane przez stronę odnośnie trudnej sytuacji finansowej nie należą do odosobnionych i nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od terminowej realizacji zobowiązań podatkowych oraz kredytowania prowadzonej działalności gospodarczej mimo obowiązku podatnika zabezpieczenia środków na realizację zobowiązań podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w G. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wskazując, że nałożenie na skarżącą grzywny nie może mieć wpływu na decyzję o umorzeniu zaległości podatkowych, które mają pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 14 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych zaległości podatkowe lub odsetki mogą być umorzone w całości lub w części.

Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. W myśl art. 7 Kpa organ administracji przy rozpoznawaniu każdej sprawy ma obowiązek dążyć do pogodzenia interesu społecznego ze słusznym interesem obywateli. Dotyczy to także spraw rozstrzyganych na podstawie art. 31 powołanej ustawy, z tym jednak, że ten przepis ustanawia prymat interesu społecznego. Umorzenie zaległości podatkowych stosuje się wyjątkowo.

Ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania o umorzeniu w ramach tak zwanego uznania administracyjnego, pozostawiając równocześnie tym organom ocenę w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających umorzenie. Dokonując takiej oceny w niniejszej sprawie, organy podatkowe - po przeanalizowaniu wszystkich jej okoliczności - doszły do przekonania, że nie zachodzą szczególne warunki gospodarcze lub społeczne, które uzasadniałyby umorzenie i w ramach uznania administracyjnego odmówiły umorzenia. Brak podstaw w niniejszej sprawie do uznania, aby skarżąca wykazała uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze uzasadniające umorzenie. O tego rodzaju względach można mówić w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczej dłużnika, spowodowanej klęską lub innym wypadkiem losowym, gdy spłata lub wyegzekwowanie zaległości podważyłoby w sposób istotny warunki egzystencji dłużnika i jego rodziny albo spowodowały upadek zakładów.

Skarżąca kontynuuje działalność gospodarczą, włamanie do jej sklepu nie spowodowało straty powodującej obniżenie osiąganych dochodów. Organy podatkowe uwzględniły ustanie obowiązku alimentacyjnego skarżącej wobec jednego z synów oraz wydatki poczynione w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej. Organy podatkowe wnikliwie ustaliły sytuację gospodarczą podatniczki i oceniły, że nie jest uzasadnione uszczuplenie należności budżetu państwa w celu poprawienia gospodarczej kondycji skarżącej. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w przepisie art. 31 powołanej ustawy zostały pozostawione organowi administracji państwowej; decyzja ma charakter uznaniowy.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.