Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 21 marca 1984 r., SA/Gd 33/84

Teza

Artykuł 42 ust. 1 i 2 w związku z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne /Dz.U. nr 19 poz. 146/ upoważnia przedsiębiorstwa utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów do żądania, aby okres zwolnienia ich od podatku dochodowego został przedłużony do lat trzech.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Przedsiębiorstwa Polonijno-Zagranicznego "B" w G. na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 listopada 1983 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu zwolnienia od podatku dochodowego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w G., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo Polonijno-Zagraniczne "B" w G. rozpoczęło działalność z dniem 1 września 1981 r. i decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia 12 października 1981 r. uzyskało zwolnienie od podatku dochodowego na okres dwóch lat zgodnie z par. 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 maja 1977 r. w sprawie opodatkowania zagranicznych osób fizycznych i osób prawnych /Dz.U. nr 18 poz. 71/.

Powołując się na nowe przepisy, przewidujące zwolnienie od podatku na okres trzech lat, Przedsiębiorstwo wystąpiło w dniu 13 czerwca 1983 r. z wnioskiem o przedłużenie okresu zwolnienia od podatku dochodowego do trzech lat, to jest do dnia 31 sierpnia 1984 r.

Urząd Skarbowy w G., decyzją nr US.III-1/8854/83 z dnia 19 sierpnia 1983 r., załatwił ten wniosek odmownie, a Izba Skarbowa w Gdańsku, nie uwzględniając odwołania Przedsiębiorstwa, utrzymała tę decyzję w mocy w dniu 23 listopada 1983 r. decyzją nr IS.III-1/3252/263/83. Organ podatkowy drugiej instancji stanął na stanowisku, że stosownie do par. 11a ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 lipca 1981 r. w sprawie podatków obrotowego i dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 18 poz. 89 ze zm./ trzyletni okres zwolnienia od podatku dochodowego przysługuje tym osobom zagranicznym, które rozpoczęły działalność gospodarczą w Polsce po wejściu w życie noweli do tego rozporządzenia, to jest po dniu 30 listopada 1981 r., natomiast stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne /Dz.U. nr 19 poz. 146/ trzyletnie zwolnienie od podatku dochodowego dotyczy tych zagranicznych podmiotów gospodarczych, które uzyskały zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce po dniu wejścia w życie ustawy, to jest po dniu 15 lipca 1982 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W okresie, w którym skarżące Przedsiębiorstwo korzystało jeszcze z dwuletniego zwolnienia od podatku dochodowego, weszły w życie dwa akty prawne, przewidujące zwolnienie na okres trzech lat. Rozstrzygnięcie zatem niniejszej sprawy zależy od odpowiedzi na pytanie, czy wejście w życie nowych przepisów daje podstawę do przedłużenia do trzech lat uzyskanego wcześniej okresu zwolnienia.

Przepis par. 11a ust. 1 został wprowadzony do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 lipca 1981 r. w sprawie podatków obrotowego i dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 18 poz. 89/ w wyniku nowelizacji tego rozporządzenia rozporządzeniem z dnia 12 listopada 1981 r. /Dz.U. nr 28 poz. 148/ i zwolnił od podatku dochodowego na okres 3 lat, licząc od dnia rozpoczęcia działalności, osoby fizyczne i prawne mające miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą, które - na podstawie zezwoleń wydanych przez właściwe terenowe organy administracji państwowej w trybie określonym odrębnymi przepisami - prowadzą działalność zarobkową w zakresie rzemiosła, handlu wewnętrznego, usług gastronomicznych oraz innych usług.

Rozporządzenie z dnia 12 listopada 1981 r. weszło w życie z dniem ogłoszenia, to jest w dniu 1 grudnia 1981 r. i nie zawierało przepisu, który dawałby podstawę do zastosowania trzyletniego zwolnienia od podatku wobec osób, które wcześniej rozpoczęły działalność i korzystają z dwuletniego zwolnienia na mocy rozporządzenia z dnia 23 maja 1977 r.

Odmiennie jednak przedstawia się sprawa w związku z wejściem w życie w dniu 16 lipca 1982 r. ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne /Dz.U. nr 19 poz. 146/. Przepis art. 27 ust. 2 tej ustawy zwalnia zagraniczne podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą oraz przedsiębiorstwa z udziałem zagranicznym mające osobowość prawną od płacenia podatku dochodowego w okresie trzech lat od dnia podjęcia działalności gospodarczej. Ustawa ponadto zawiera przepis pozwalający na rozciągnięcie powyższego zwolnienia na przedsiębiorstwa, które rozpoczęły działalność przed dniem jej wejścia w życie. Mianowicie art. 42 stanowi, że działające w dniu wejścia w życie ustawy przedsiębiorstwa utworzone na podstawie obowiązujących dotychczas przepisów, prowadzące działalność objętą przepisami ustawy, stają się przedsiębiorstwami w rozumieniu tej ustawy /ust. 1/, a organy właściwe w sprawach zezwoleń w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dostosują dotychczasowe zezwolenia do przepisów ustawy /ust. 2/. Z przepisów tych wynika, że intencją ustawodawcy było poddanie także przedsiębiorstw już działających wszelkim zasadom ustalonym w nowej ustawie. Odnosić się to musi w równym stopniu do ograniczeń jak i do przywilejów wynikających z tej ustawy, przy czym dostosowanie dotychczasowych zezwoleń do nowych przepisów pociągać musi za sobą także dostosowanie do tych przepisów zasad opodatkowania i zwolnień podatkowych.

Przyjąć zatem należy, że art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne /Dz.U. nr 19 poz. 146/ upoważnia przedsiębiorstwa działające w dniu wejścia w życie ustawy, utworzone na podstawie obowiązujących dotychczas przepisów i prowadzące działalność objętą przepisami ustawy, do żądania, aby okres zwolnienia ich od podatku dochodowego został przedłużony do trzech lat.

Skoro organy administracji państwowej, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego Przedsiębiorstwa, nie miały na uwadze treści powyższych przepisów i tym samym dopuściły się naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił decyzje organów administracji obydwu instancji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania Sąd wydał zgodnie z art. 208 Kpa.