Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 1 lipca 1992 r., SA/Gd 423/92

Teza

1. Jeżeli w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ przewidziano, że przepis szczególny może stanowić inaczej, dotyczyć to może, jedynie przepisu o równorzędnej randze, czyli przepisu ustawowego.
2. Określenie w regulaminie rady miejskiej innej niż zwykła większości głosów dla podjęcia uchwały przez radę narusza art. 14 ust. 1 powyższej ustawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wojewody K-kiego na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia 17 grudnia 1990 r. w przedmiocie statutu Miasta K. i na podstawie art. 207 par. 3 w związku z art. 216a Kpa stwierdził nieważność 42 ust. 2 regulaminu Rady Miejskiej w K., stanowiącego załącznik do statutu uchwalonego przez Radę Miejską w K. w dniu 17 grudnia 1990 r.

Uzasadnienie

Uchwałą nr XVII/55/90 z dnia 17 grudnia 1990 r. Rada Miejska w K. ustanowiła statut miasta K. Załącznik nr 5 do uchwały, stanowiący regulamin Rady Miejskiej, zawiera par. 42 ust. 2 o następującym brzmieniu: "Uchylenie lub zmiana podjętych uchwał może nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały podjętej większością 2/3 głosów ustawowego składu Rady".

Statut został ogłoszony przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego.

Na wniosek Prezydenta Miasta K. Wojewoda K-ki w dniu 22 stycznia 1992 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego par. 42 ust. 2 regulaminu Rady Miejskiej pod zarzutem naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/.

W odpowiedzi na skargę Przewodnicząca Rady Miejskiej w K. wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że Rada, do której właściwości należy uchwalanie statutu gminy, mogła podnieść próg wymaganej większości, nie mogłaby go jedynie obniżyć. Podano również, że uchwałą z dnia 10 lutego 1992 r. nr XXXVIII/165/92 Rada Miejska zmieniła par. 42 ust. 2 regulaminu, nadając mu następujące brzmienie: "Uchylenie lub zmiana podjętych uchwał może nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały podjętej bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady.

W piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia 21 lutego 1992 r. wyrażony został pogląd, że także zmieniona treść par. 42 ust. 2 nie odpowiada prawu.

Rozpoznając sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, co następuje:

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

Stosownie do art. 93 tej ustawy organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego w celu stwierdzenia jej nieważności. Sąd uznał stanowisko wyrażone w skardze Wojewody za uzasadnione.

Sposób podejmowania uchwał przez organy gminy określa art. 14 powyższej ustawy, który przewiduje, że uchwały zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu organu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Ze względu na cel unormowania należy przyjąć, że przepis powyższy ma moc bezwzględnie obowiązującą, a odstępstwo od niego w regulaminie stanowi naruszenie prawa.

Jeżeli w art. 14 ust. 1 tej ustawy przewidziano, że przepis szczególny może stanowić inaczej, to dotyczyć to może jedynie przepisu o równorzędnej randze, czyli przepisu ustawowego. Przepisy tego rodzaju znajdują się w samej ustawie o samorządzie terytorialnym /na przykład art. 28 ust. 3/. Przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy miałby inne brzmienie, gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość skorygowania jego treści w przepisie niższego rzędu /w przepisie statutu lub regulaminu/.

Tak więc określenie w regulaminie rady miejskiej innej niż zwykła większości głosów dla podjęcia uchwały przez radę narusza przepis art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Należy podzielić argumentację sprzeciwu wyrażonego przez Prezydenta Miasta i Wojewodę, którzy w zakwestionowanym przepisie regulaminu dopatrują się rozwiązania powodującego utratę skuteczności organu gminy w wykonywaniu zadań publicznych.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę, na podstawie art. 216a i 207 par. 3 Kpa stwierdził nieważność uchwały w części zaskarżonej przez Wojewodę K-kiego.