Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 21 grudnia 1983 r., SA/Gd 458/83

Teza

1. Zakaz zatrudniania młodocianych przy wytwarzaniu, przerobie i stosowaniu w produkcji trujących aldehydów /jak formalina/ i ketonów /jak aceton/ lub węglowodorów o budowie pierścieniowej /jak benzen, toluen i ksylen/, zamieszczony w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 1958 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym /Dz.U. nr 64 poz. 312 ze zm./ w rozdziale VII, obejmującym prace wzbronione w przemyśle chemicznym, odnosi się do takich samych prac wykonywanych także w innych gałęziach pracy /par. 1 ust. 2 rozporządzenia/.
2. Ze względu na cel ochrony, obojętne jest stężenie związków toksycznych w miejscu pracy; wystarcza stwierdzenie ich występowania i grożące młodocianemu organizmowi zatrucie.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę N-ckich Zakładów Przemysłu Skórzanego "N" w S. G. - Zakładu Obuwia w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w G. w przedmiocie zakazu pracy młodocianym.

Uzasadnienie

N-ckie Zakłady Przemysłu Skórzanego "N" w S. C. - Zakład Obuwia w W. wniosły skargę na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy - Okręgowego Inspektora Pracy w G., utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Pracy w G., zawierającą między innymi w pkt 5 nakaz skierowania do innych robót młodocianych zatrudnionych w oddziałach produkcyjnych, w których stosuje się szkodliwe związki organiczne /benzen, toluen, ksylen i aceton/, to jest przy pracach wzbronionych. Jako podstawę prawną wydanych decyzji powołano przepisy ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. nr 6 poz. 23/ oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 1958 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym /Dz.U. nr 64 poz. 312 ze zm./.

W skardze zarzuca się, że powołane punkty 94 i 97 wykazu nie mogą mieć zastosowania, gdyż dotyczą przemysłu chemicznego i odnoszą się do wytwarzania, przerobu i stosowania szkodliwych związków organicznych, czego w zakładzie nie czyni się, a związki te jedynie są zawarte w klejach i lakierach używanych do produkcji. Młodociani są zatrudniani na stanowiskach pracy, na których zanieczyszczenia toksyczne nie przekraczają normy zanieczyszczenia powietrza, co wynika z pomiarów wykonanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną z grudnia 1982 r.

Okręgowy Inspektorat Pracy w G. wnosił o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, iż w czasie kontroli zakładu w lutym 1983 r. stwierdzono stosowanie na wydziałach 441, 442, 411 i 431 klejów /varioplast, butapren i klej AB/ zawierających szkodliwe dla zdrowia związki chemiczne, między innymi benzen, ksylen, toluen i aceton, przy czym na tych wydziałach były zatrudnione młodociane uczennice, co stanowiło podstawę skierowania sprawy do Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Wojewodzie Gdańskim. Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy, nie ma znaczenia wielkość stężenia czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy, do których dopuszczani są młodociani, lecz wystarczy ustalenie, że takie stężenie w ogóle występuje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Celem przepisów o ochronie pracy młodocianych jest zapewnienie takich warunków pracy, które eliminują wszelkie zagrożenia w ich rozwoju, czego wyrazem jest obszerny wykaz prac wzbronionych, zawarty w cytowanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 września 1958 r., składający się z 256 punktów. Działając na podstawie upoważnienia ustawowego, Minister Pracy i Opieki Społecznej - rozporządzeniem z dnia 25 lipca 1959 r. w sprawie zezwolenia na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych /Dz.U. nr 44 poz. 275 ze zm./ - zezwolił na zatrudnienie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych w zakresie potrzebnym do nauki zawodu lub odbycia wstępnego stażu pracy. Wśród tych 25 prac nie wymieniono prac objętych punktami 94 i 97 omawianego wykazu.

Po tych wstępnych rozważaniach należy stwierdzić, że trafny jest pogląd Państwowej Inspekcji Pracy, iż zamieszczenie punktów 94 i 97 dotyczących zakazu zatrudniania przy wytwarzaniu, przerobie i stosowaniu w produkcji trujących aldehydów /jak aceton/ czy węglowodorów o budowie pierścieniowej /jak benzen, toluen i ksylen/ w rozdziale VII wykazu prac zabronionych w przemyśle chemicznym nie oznacza, że stosowanie tych związków w innych gałęziach pracy nie uzasadnia tego zakazu. Nie wyłącza tego zakazu treść rozdziału XIII wykazu - prace wzbronione w przemyśle odzieżowo-galanteryjnym, który w punkcie 157 wymienia prace wzbronione w przemyśle obuwniczym. Za takim poglądem przemawia treść par. 1 ust. 2 cytowanego już rozporządzenia z 1958 r., który stanowi, że zakazy dotyczące prac określonych dla poszczególnych gałęzi pracy odnoszą się również do takich samych prac wykonywanych w innych gałęziach pracy, a skarżący sam przyznaje, że w stosowanych klejach i lakierach, używanych do produkcji obuwia, występują omawiane związki szkodliwe. Ze względu na cel ochrony, obojętne jest stężenie związków toksycznych; wystarcza stwierdzenie ich występowania i grożące młodocianemu organizmowi zatrucie.

Powyższe względy przesądziły o bezzasadności wniesionej skargi, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.