Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 14 sierpnia 1991 r., SA/Gd 603/91

Teza

Sprzedaż rzeczy ruchomej, jako nie należąca do spraw majątkowych przekraczających zakres zwykłego zarządu, nie może być zależna od uchwały rady gminy regulującej istotne elementy konkretnej umowy.

Uzasadnienie

Rada Miasta P. uchwałą z dnia 29 listopada 1990 r. wyraziła zgodę na sprzedaż samochodu marki "Polonez" stanowiącego własność Urzędu Miasta w P. /rok produkcji 1989/ obywatelowi Z. B. za kwotę 18.620.000 zł. Wykonanie uchwały powierzyła Zarządowi.

Wojewoda G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona uchwała została podjęta bez podstawy prawnej do podejmowania uchwał. Powołane w uchwale przepisy art. 19 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym mają charakter kompetencyjny i tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej do podejmowania uchwał. Także inne przepisy tej ustawy, w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 9 i 15, nie mogą stanowić tej podstawy gdy sprzedaż samochodu nie jest wymieniona w katalogu spraw majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dla których skuteczności wymagana jest uchwała rady gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, ma zagwarantowaną samodzielność, która podlega ochronie sądowej. Oznacza to, że gmina jest samodzielnym podmiotem, samodzielnie decyduje o swoich sprawach, a jedynym ograniczeniem tej działalności jest obowiązujące prawo. Według art. 6 ust. 1 ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Sprawy publiczne, czyli sprawy związane z zaspokojeniem zbiorowych potrzeb lokalnej społeczności mogą pozostawać w zasięgu działania i rozstrzygania gminy, jeżeli łącznie spełniają dwa warunki - mają znaczenie lokalne i nie zostały w drodze ustawy zastrzeżone na rzecz innych podmiotów. Aby zatem określić czy dana sprawa należy do zakresu działania gminy trzeba sięgnąć do przepisów prawa materialnego i stwierdzić, czy konkretny przepis pozostawia daną sprawę do właściwości organu gminy.

Takie postępowanie, zastosowane w niniejszej sprawie. prowadzi do wniosku, że sprzedaż samochodu należy do sfery stosunków cywilnoprawnych i że przepisy prawa materialnego nie tylko nie uzależniają powstania skutku cywilnoprawnego od wcześniejszego wydania aktu administracyjnego, ale także nie upoważniają organów do gminy do kreowania takiej umowy poprzez uchwały organów gminy.

Także powołany w uchwale Rady Miasta w P. z dnia 29 listopada 1990 r. art. 18 ust. 1 ustawy samorządowej nie może stanowić podstawy prawnej dla takiej uchwały, skoro jest on tylko normą ogólnokompetencyjną. Podkreślić także należy, że żaden przepis, a w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 9 tej ustawy, nie zalicza sprzedaży rzeczy ruchomej do katalogu spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu, a więc wymagających uchwały rady gminy.

W świetle powyższych rozważań należy przyjąć, że rada gminy jest upoważniona do podejmowania w tego rodzaju sprawach uchwał zawierających ogólnie sformułowane wytyczne dla podległych jej organów wykonawczych. Samo wykonanie takich uchwał należy oczywiście do zarządu gminy w myśl art. 30 ustawy samorządowej.

Treść zaskarżonej uchwały, zawierająca wszystkie elementy umowy kupna-sprzedaży, nie pozostawia stronom tej umowy żadnej swobody stawiając Zarząd /jako stronę tej umowy/ jedynie w roli technicznego wykonawcy. Wobec tego Sąd stwierdził nieważność tej uchwały.