Uzasadnienie
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 sierpnia 1988 r. Irena i Janusz małżonkowie C. nabyli w równych częściach spadek po Stanisławie K. W skład masy spadkowej wchodziło mieszkanie własnościowe o wartości 1.911.400 zł.
Urząd Skarbowy w K. decyzjami nr 3/89 i 4/89 z dnia 12 stycznia 1989 r. wymierzył każdemu z małżonków C. podatek od spadków i darowizn w wysokości po 150.700 zł, przy czym od każdej 1/2 wartości przedmiotu spadku odliczono długi i ciężary obciążające spadek w wysokości 95.000 zł oraz kwotę wolną od opodatkowania w wysokości 275.000 zł.
Na skutek odwołania małżonków C. z dnia 20 stycznia 1989 r., w którym wnosili oni o zastosowanie ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./, Izba Skarbowa w Koszalinie decyzją nr IP II-1/823-2-3/89 z dnia 31 marca 1989 r. utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podano, że małżonkowie C. wprawdzie spełniali jeden z warunków zastosowania ulgi mieszkaniowej, to znaczy sprawowali opiekę nad spadkodawczynią przez co najmniej 3 lata, jednakże nie zostały spełnione dwa pozostały warunki, to znaczy nie spisano umowy ze spadkodawcą przed terenowym organem administracji państwowej i nie uzyskano zgody tego organu na sprawowanie opieki.
W skardze z dnia 25 kwietnia 1989 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie C. wyrazili pogląd, iż brak wspomnianej umowy nie powinien pozbawiać ich ulgi. Skoro zaś takiej umowy nie było, to rzeczą organu podatkowego było przeprowadzenie dowodu ze świadków, którzy potwierdziliby fakt sprawowania opieki nad spadkodawczynią. W tym zakresie, zdaniem skarżących, nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, art. 75 i art. 78 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Koszalinie wnosiła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności /art. 196 par. 1 Kpa/, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.
Stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./ z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość spółdzielczego własnowościowego prawa do lokalu nabytego w drodze spadku przez osoby zaliczone do III i IV grupy podatkowej pod pewnymi warunkami. Warunki te określone zostały w ten sposób, że spadkobiercy muszą sprawować przez co najmniej 2 lata opiekę nad spadkodawcą na podstawie umowy zawartej z nim przed organem administracji państwowej i za zgodą tego organu.
Wypada zwrócić uwagę, iż podobne sformułowanie znajduje się w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./, gdzie w art. 9 ust. 2 na równi z osobami bliskimi traktuje się osoby wykonujące opiekę nad najemcą na podstawie umowy zawartej za zgodą organu administracji państwowej. Prawidłowo zawarta umowa wywołuje daleko idące skutki prawne /uznanie za osobę bliską/ w sferze prawa lokalowego.
Nie wydaje się, by ustawodawca w ustawie o podatku od spadków i darowizn nie przywiązywał większej wagi do wymagań określających możliwość uzyskania ulgi w podatku; w każdym razie skutek w sferze prawa podatkowego wywołuje tylko umowa o opiekę zawarta za zgodą organu administracji państwowej i wykonywanie tej umowy przynajmniej przez dwa lata.
Skoro skarżący nie zawierali przed organem administracji umowy o opiekę ze spadkodawcą, to ten fakt stoi na przeszkodzie korzystaniu z ulgi podatkowej, określonej w art. 16 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wobec tego zaś, że skutek prawny w postaci ulgi podatkowej powiązany został z prawidłowo zawartą umową, to należy dojść do przekonania, że nieuzasadnione jest żądanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność sprawowania opieki w tym znaczeniu, w jakim określa to omawiany przepis tej ustawy. Wykazanie natomiast w postępowaniu dowodowym, czego domagali się skarżący, wyłącznie sprawowania opieki nad spadkodawcą nie mogło stanowić przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej.
Brak umowy o opiekę, zawartej ze spadkodawcą przed terenowym organem administracji państwowej i za zgodą tego organu, pozbawia podatnika możliwości uzyskania ulgi określonej w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./.
Okoliczność faktycznego sprawowania opieki nad spadkodawcą nie czyni zadość warunkom powyższego przepisu i dlatego żądanie przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność, jako nie mającą znaczenia w sprawie, nie podlegało uwzględnieniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.