Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 9 maja 1996 r., SA/Gd 836/95

Teza

1. Fakturę może anulować tylko ten, kto ją wystawił.
2. Zasady doświadczenia życiowego uczą, że podmioty gospodarcze o tej samej nazwie i siedzibie, związane nadto przez udział osób będących udziałowcami tak w jednej, jak i w drugiej jednostce często nadużywają tej możliwości. Stąd też w interesie takich podmiotów jest zachowanie szczególnej staranności w prowadzeniu dokumentacji swej działalności.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa /art. 196 par. 1 i 207 par. 1 Kpa/.

Odnośnie ustalenia przychodu na podstawie rachunku Nr 2/07/92 w kwocie 700.000.000 zł, to należy podzielić stanowisko organów podatkowych. Skarżąca Spółka powołując się na pismo inwestora z dnia 7 września 1992 r., z którego wynika, że faktura została skarżącej cofnięta bez akceptacji. Fakturę może anulować tylko ten, kto ją wystawił, a zatem skarżąca po otrzymaniu zwrotu mogła uznać ten zwrot za uzasadniony i anulować wystawioną fakturę.

Bezsporne jest jednak, że skarżąca tego nie uczyniła, skoro faktura ta /oryginał/ został zaksięgowany przez Biuro Projektów Budownictwa Wiejskiego. Bez znaczenia zaś jest tłumaczenie skarżącej, że nie wie w jaki sposób faktura znowu znalazła się w posiadaniu Biura Projektów. Sam fakt wystawienia faktury jest przeto niesporny, a skoro nie została ona w odpowiednim czasie anulowana, tym samym kwota na którą ona opiewa stanowi przychód wykonawcy /spółki/.

Podzielić należy też stanowisko Izby Skarbowej, co do charakteru przychodu w kwocie 153.458.000 zł. Skarżąca twierdzi, że są to zaliczki a dowodem na to ma być sposób wypłaty /KW/. Zasadnie podnosi organ odwoławczy, że sposób zapłaty nie ma w sprawie charakteru przesądzającego o rodzaju zobowiązania, nie ma też znaczenia forma pobrania należności dla celów ustalenia podatku dochodowego. Zwraca przy tym organ podatkowy uwagę na istotną okoliczność dowodową. Skarżąca bowiem nie wykazała w sprawozdaniu za 1991 r. kwoty 153.458.000 zł jako pobranych zaliczek na poczet robót, które mają być wykonane w okresie późniejszym.

Skarżąca Spółka utworzyła w Ż. Oddział nie mający osobowości prawnej, który otrzymał nazwę identyczną co spółka cywilna. Zarówno oddział jak i spółka cywilna, w skład której wchodzą także, jako udziałowcy, osoby mające udziały w skarżącej spółce, nosi nazwę Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "W." w Ż. Nadto oba te podmioty maja swe siedziby pod tym samym adresem, a ich księgowość prowadzi ta sama firma.

Prawo nie zabrania tworzyć takich jednostek i nie można z samego tego faktu czynić skarżącej zarzut.

Jednakże ocena całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jaką na podstawie art. 80 Kpa jest zobowiązany przeprowadzić organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym również i te czy taki stan rzeczy nie prowadzi do obejścia przepisów prawa podatkowego w celu uszczuplenia należności podatkowych. Stąd też zasadnie organy podatkowe tę okoliczność starannie ustaliły. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że oddział skarżącej Spółki w Ż. nie wykazał się żadną działalnością i aczkolwiek nie ma do tego oddziału zastosowanie przepisu art. 25 par. 1 kodeksu handlowego, to jednak konieczne było zgłosić swą działalność we właściwym organie podatkowym. Z tym argumentem organu skarżąca nie podjęła żadnej polemiki a podnoszone przez nią zarzuty co do innego przedmiotu działalności spółki cywilnej nie są przekonywające. Nie da się bowiem wykluczyć, że obok zasadniczej działalności spółka cywilna o tej samej nazwie i siedzibie co Oddział skarżącej Spółki mogła też podejmować działalność jaką prowadzić miał Oddział.

Zasady doświadczenia życiowego uczą, że podmioty gospodarcze, o tej samej nazwie i siedzibie związane nadto przez udział osób będących udziałowcami tak w jednej jak i w drugiej jednostce często nadużywają tej możliwości. Stąd też w interesie takich podmiotów jest zachowanie szczególnej staranności w prowadzeniu dokumentacji swej działalności.

Skoro więc swobodna ocena materiału dowodowego jaką w tym przypadku na podstawie art. 80 Kpa przeprowadziły organy podatkowe nie nosi cech dowolności, ani nie wykracza w żaden sposób poza uprawnienia jakie nakreśla ten przepis, co zostało nadto odpowiednio uzasadnione w decyzji /art. 107 par. 3 Kpa/, to nie ma podstaw do podważania jej zasadności.

Sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję wyłącznie co do jej zgodności z prawem, a w niniejszej sprawie naruszenia prawa nie stwierdził i z tych względów należało na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalić.