Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 22 listopada 1991 r., SA/Gd 879/91

Teza

Z chwilą ogłoszenia wykazu działek przeznaczonych do zbycia organ administracyjny jest związany warunkami zbycia i trybem przewidzianym dla załatwienia wniosków złożonych w wyniku tego ogłoszenia.

Uzasadnienie

Uchwałą Rady Miejskiej w S. w sprawie oddania działek w wieczyste użytkowanie w drodze przetargu, podjętej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "e", art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74/ i par. 2 ust. 1 zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 5 września 1988 r. w sprawie zasad organizowania i przeprowadzania przetargu na działki budowlane /M.P. nr 26 poz. 235/, postanowiono przeznaczyć do oddania w wieczyste użytkowanie w drodze przetargu działki budowlane pod budowę domów mieszkalnych wolnostojących i bliźniaczych położone w S. Spółka Osób Cywilnych Budowy Domów Jednorodzinnych w S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wykazała, że zarządzeniem nr 13/90 Prezydenta Miasta z dnia 15 maja 1990 r. omawiany teren został wykazany i ogłoszony jako przeznaczony do oddania w wieczyste użytkowanie członkom Spółki. Spółka pismem z dnia 18 marca 1991 r. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszonego interesu prawnego swoich członków stosownie do art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym. Wezwanie okazało się bezskuteczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przepis ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia przez Radę Miejską w S. zaskarżonej uchwały, przewidywał dwojaki tryb zbywania działek budowlanych na rzecz osób fizycznych. Mogło to nastąpić stosownie do art. 23 ust. 4 ustawy, w drodze przetargu zorganizowanego na zasadach określonych w zarządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 5 września 1988 r. w sprawie-zasad organizowania i przeprowadzania przetargu na działki budowlane /M.P. nr 26 poz. 235/, bądź też na zasadach ustalonych, z mocy delegacji art. 36 ust. 4 ustawy, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 75/.

W myśl postanowień powołanego zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 5 września 1988 r. przeznaczenie określonych działek do oddania w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu następuje w formie uchwały rady narodowej - obecnie rady gminy /art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1989 r. o samorządzie terytorialnym/, która jest następnie podstawą odpowiedniego ogłoszenia o przetargu wywieszonego na 4 tygodnie przed wyznaczonym terminem przetargu. Nabywcą działki w drodze przetargu zostaje osoba, która spośród zainteresowanych zaoferuje najwyższą cenę za działkę. W takim więc przypadku nie wola organu decyduje o wyborze nabywcy, lecz czynnik ekonomiczny.

Z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. upoważniło organy administracji państwowej o właściwości ogólnej do sporządzania wykazów działek przeznaczonych do zbycia /par. 20/ oraz podania tych wykazów do publicznej wiadomości w drodze obwieszczeń wywieszonych w siedzibie tych organów na okres co najmniej 6 tygodni /par. 21/. Obwieszczenie powinno także zawierać termin składania wniosków organom administracji państwowej właściwym ze względu na położenie gruntów. Wniosek o nabycie nieruchomości objętej wykazem podlega rozpatrzeniu w terminie jednego miesiąca po upływie terminu podanego w obwieszczeniu /par. 23 ust. 1/. Rezultatem zaś rozpatrzenia wniosków jest wydanie stosownej decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste /par. 24/, która - zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. - stanowiła następnie podstawę zawarcia umowy notarialnej. W tym przypadku wybór nabywcy pozostawiony jest uznaniu organu administracji państwowej.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że opublikowanie wykazów sporządzonych przez organ administracji państwowej o właściwości ogólnej uruchamiało tryb oddawania konkretnych działek w użytkowanie wieczyste w drodze wydania decyzji. Żaden przy tym przepis rozporządzenia Rady Ministrów nie przewidywał możliwości wycofania określonych działek z opublikowanego wykazu. Wnioskując a contrario z przepisu par. 20 ust. 2 rozporządzenia, przesłanką wycofania działki z wykazu /lub anulowania wykazu/ byłaby jedynie zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Działka objęta wykazem mogłaby stać się przedmiotem przetargu w przypadku, gdy w terminie podanym w obwieszczeniu nie wpłynąłby żaden wniosek o jej nabycie.

Jak z powyższego wynika oba przedstawione tryby zbywania działek państwowych były niezależne i nie zazębiały się wzajemnie.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy rozpatrywanej stwierdzić trzeba, że uchwała Rady Miejskiej narusza prawo. Została ona bowiem podjęta już w czasie toczącego się postępowania administracyjnego, dotyczącego oddania w użytkowanie wieczyste działek ujętych w wykazie Prezydenta Miasta, ustalonym zarządzeniem nr 13/90 z dnia 15 maja 1990 r., podanym do publicznej wiadomości. Z chwilą podania wykazu, o którym mowa - określającego charakter działek i warunki ich zbycia - do publicznej wiadomości, organ administracji państwowej jest związany zarówno warunkami zbycia, jak i trybem przewidzianym dla załatwienia wniosków złożonych w wyniku obwieszczenia. Tak więc w świetle przepisów prawa obowiązujących w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, nie było podstaw do przeznaczenia i do oddania w trybie przetargowym działek ujętych w wykazie określonym powołanym wyżej zarządzeniem Prezydenta Miasta, co do których toczyło się już postępowanie administracyjne o ich oddaniu w użytkowanie wieczyste w trybie decyzyjnym. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały.