Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 28 października 1987 r., SA/Gd 903/87

Teza

Jeżeli w wyroku rozwodowym orzeczono tylko o sposobie korzystania z mieszkania, to w razie opuszczenia mieszkania przez jednego z byłych małżonków pozostały małżonek jest nadal najemcą całości, a lokal mieszkalny nie może być uznany za wolny /opuszczony/, chociażby w części, w rozumieniu art. 42 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Henryki S. na decyzję Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 7 maja 1987 r. w przedmiocie odmowy przydziału części lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Najemcami lokalu nr 3 w domu przy ul. O. nr 7 w G. byli Gabriela i Jerzy małżonkowie P. na podstawie decyzji o przydziale. Lokal ten składa się z dwóch pokoi /19,5 i 15 m2, przy czym po orzeczonym rozwodzie pokój o powierzchni 19,5 m2 zajmował Jerzy P., który w sierpniu 1981 r. wprowadził do tego pokoju Henrykę S. z małoletnim synem Robertem, sam zaś wyjechał za granicę.

Henryka S. wystąpiła o przydział tego pokoju, motywując swoje żądanie przeprowadzonym remontem i przebudową mieszkania za zgodą właścicieli budynku, Leokadii L. oraz Gabrieli D. /primo voto P./, która ponownie zawarła związek małżeński. Jednocześnie jednak Gabriela D. wystąpiła z wnioskiem o zmianę treści decyzji o przydziale z 1980 r. i uznanie jej wyłączną najemczynią mieszkania, przy uwzględnieniu również dodatkowej powierzchni przysługującej jej córce - Ilonie P. ze względu na stan zdrowia.

Na tle takiego stanu faktycznego żądanie Henryki S. spotkało się z odmową w decyzjach organów obydwu instancji. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 31 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 37 i 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/. Zdaniem organów orzekających, z mocy art. 9 ust. 3 tej ustawy cały lokal nr 3 w domu przy ul. O. nr 7 w G. jest wynajmowany przez Jerzego i Gabrielę P. nawet po ustaniu ich związku małżeńskiego przez orzeczenie rozwodu. Nie zachodzą także przesłanki z art. 31 i 34 prawa lokalowego, przeróbek zaś nie dokonano za zezwoleniem terenowego organu administracji państwowej, jak tego wymaga art. 37 ust. 1 prawa lokalowego.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną z dnia 7 maja 1987 nr WSL-212/8174/137/87 HenrykA S. zarzucała organom naruszenie art. 8 oraz art. 42 ust. 2 prawa lokalowego, wnosząc o uchylenie wydanych decyzji. Uważa, że jako konkubina Jerzego P. jest osobą bliską w rozumieniu art. 8 tej ustawy, a zatem po opuszczeniu przez niego mieszkania nabywa po nim prawa na podstawie art. 42 ustawy, tym bardziej że w wyniku przebudowy dokonanej za zgodą administracji budynku powstały dwa odrębne lokale: 3 i 3a.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przy rozpoznawaniu wniosków o przydział lokalu mieszkalnego podlegającego szczególnemu trybowi najmu muszą być spełnione nie tylko warunki określone w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkalnych /Dz.U. 1985 nr 40 poz. 196/, lecz także lokal wskazany musi być wolny w sensie prawnym.

W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony i dlatego żądanie przydziału części lokalu mieszkalnego nr 3 /jeden pokój o pow. 19,5 m2 w domu przy ul. O. nr 7 w G. nie mogło zostać uwzględnione.

Organy administracji państwowej obydwu instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie, tj. art. 9 ust. 3 oraz art. 42 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, które Sąd w pełni podziela. W szczególności trzeba zwrócić uwagę, że w myśl art. 9 ust. 3 tej ustawy małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa, każdy z nich odrębnie, najemcami lokalu także po orzeczeniu rozwodu. Jeżeli więc w wyroku rozwodowym nie orzeczono o prawie do całego mieszkania, lecz o sposobie użytkowania, jak w niniejszej sprawie, to każde z byłych małżonków jest w sensie prawnym nadal najemcą całego mieszkania. Wobec tego opuszczenie mieszkania przez jednego z byłych małżonków powoduje, że pozostały w lokalu małżonek jest nadal najemcą całości, a lokal mieszkalny nie może być uznany za wolny /opuszczony/, chociażby w części, w rozumieniu art. 42 prawa lokalowego.

Te względy wystarczały dla oddalenia żądania bez potrzeby ustosunkowania się do przeprowadzonej przeróbki bez zezwolenia terenowego organu administracji państwowej.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.