Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 30 listopada 1990 r., SA/Gd 934/90

Sprawa

w sprawie wydawania decyzji lokalizacyjnych i pozwoleń na budowę i na podstawie art. 207 par. 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Teza

1. Sprzeczne z prawem są postanowienia uchwały rady gminy, w myśl których podstawę rozstrzygnięć w sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji miałyby stanowić nie ustalenia obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, lecz rozwiązania przyjęte w materiałach do opracowywanego miejscowego planu szczegółowego.
2. Samodzielność samorządu terytorialnego w rozwiązywaniu lokalnych zagadnień dotyczących zachowania ładu przestrzennego i racjonalnego wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne /art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ wyraża się w kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie oznacza natomiast uprawnień do stanowienia przepisów gminnych regulujących odrębne zasady procesu budowlanego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wojewody G-kiego na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia 4 lipca 1990 r.

Uzasadnienie

Uchwałą nr IV/15/90 z dnia 4 lipca 1990 r. Rada Gminy w S., powołując się na art. 6 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, postanowiła, iż "decyzje lokalizacyjne na terenie wsi S. wydawane będą po zatwierdzeniu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania wsi, a w sprawach niespornych - po konsultacji z projektantami tego planu".

Uchwałę tę podjęto w okresie obowiązywania na terenie gminy S. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą byłej Gminnej Rady Narodowej w S. z dnia 30 kwietnia 1990 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa G-kiego Nr 16 pod poz. 131.

Na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda G-ki, podnosząc zarzut podjęcia uchwały bez wymaganego upoważnienia ustawowego, co stanowi naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, a także wskazując na sprzeczności jej postanowień z przepisami art. 33 i art. 46 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./. W związku z tym Wojewoda domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jako sprzecznej z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ określa w art. 6 ust. 1 generalną kompetencję samorządu terytorialnego, głosząc, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Realizacja tych zadań następuje między innymi w drodze stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy. Organem uchwałodawczym, stanowiącym przepisy gminne, jest rada gminy /art. 15 powyższej ustawy o samorządzie terytorialnym/. Powszechnie obowiązujące przepisy prawa miejscowego /przepisy gminne/ mogą być stanowione na podstawie upoważnień ustawowych /art. 40 ust. 1/ lub samej ustawy o samorządzie terytorialnym /ust. 2/. Uchybienie powyższej zasadzie powoduje nieważność podjętej uchwały.

Treścią zaskarżonej uchwały jest lokalna regulacja, wedle której podstawę rozstrzygnięć w kwestiach dotyczących lokalizacji inwestycji stanowią wyłącznie założenia przyjęte w projektowanym miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego wsi S. Uchwałę tę - na co słusznie zwraca uwagę skarżący - podjęto bez wymaganego upoważnienia ustawowego, a przyjęty w niej sposób regulacji pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99/. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 33 tej ustawy podstawę wydawania decyzji w sprawach wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne stanowią miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, które sporządza się jako plany ogólne bądź szczegółowe /art. 26 ust. 1 tej ustawy/. Plany te stanowią także podstawę wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji /art. 46/. Natomiast na podstawie uzgodnionych materiałów do miejscowego planu mogą być podejmowane decyzje wpływające na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów tylko wówczas, gdy na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego /art. 47 ust. 4 wyżej cytowanej ustawy/. Zasady te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego przepisy rangi podstawowej, wprowadzające jakiekolwiek odstępstwa od tych zasad, dotknięte są kwalifikowaną wadą nieważności.

Samodzielność samorządu terytorialnego w rozwiązywaniu lokalnych zagadnień dotyczących zachowania ładu przestrzennego i racjonalnego wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne wyraża się w przyznanej gminom kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie oznacza natomiast uprawnień samorządu do stanowienia przepisów gminnych regulujących odrębne zasady procesu budowlanego. Za sprzeczne z prawem zatem uznać należy postanowienia zaskarżonej uchwały, w myśl których podstawę rozstrzygnięć w sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji miały stanowić nie ustalenia obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy S., lecz rozwiązania przyjęte w materiałach do opracowywanego miejscowego planu szczegółowego. Sprzeczność tych postanowień z powołanymi wyżej przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym powoduje nieważność zaskarżonej uchwały.

Nadmienić należy, iż Sąd władny jest ocenić zaskarżoną uchwałę jedynie z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z prawem.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 3 w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym orzekł jak w wyroku.