Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 4 listopada 1994 r., SA/Gd 96/94

Teza

Fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych, jak również zaniżanie dochodów będących przedmiotem opodatkowania upoważniał organy podatkowe do twierdzenia, że w przyszłości podatnik również będzie uchylał się od wykonania zobowiązania podatkowego /art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 31 sierpnia 1993 r. zabezpieczył na mieniu Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "A.Servis" Spółka z o.o. w S. zobowiązania podatkowe, których wysokość została w przybliżeniu określona na kwotę 740.000.000 zł.

Powyższe zabezpieczenie należności podatkowych nastąpiło poprzez zajęcie rachunku bankowego Spółki; było zaś następstwem przeprowadzonej kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej, która wykazała nierzetelność w prowadzonych księgach handlowych za rok 1991 i 1992 oraz zaniżanie dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji podmiotowa Spółka wniosła o uchylenie zabezpieczenia. W ocenie skarżącej uszczuplenie podatku obrotowego w kwocie 3.000.000 zł było wynikiem przestępstwa popełnionego przez pracownika Spółki. Nadto w odwołaniu podkreślono, że ustalenia kontrolne Urzędu Kontroli Skarbowej są nieobiektywne i nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 19 listopada 1993 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych dawał Urzędowi Skarbowemu podstawę do wyciągnięcia wniosku, że podatnik może być również nierzetelnym płatnikiem ustalonych należności podatkowych. W postępowaniu zabezpieczającym w trybie art. 20 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy zobowiązany jest do podania przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego, przy czym takie określenie wysokości zobowiązania podatkowego nie ma znaczenia i mocy decyzji wymiarowej.

W tym znaczeniu w ocenie Izby zarzuty podatnika co do niewłaściwego określenia wysokości zobowiązań podatkowych w protokole Urzędu Kontroli Skarbowej mogą mieć istotne znaczenie tylko w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji wymiarowej zaś nie mogą mieć znaczenia w postępowaniu zabezpieczającym.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowa Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej, że została wydana niezgodnie z prawem, gdyż została oparta o niewłaściwe ustalenie Urzędu Kontroli Skarbowej. Zdaniem skarżącej kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej była bardzo powierzchowna, zaś wnioski zostały wyciągnięte na podstawie niesprawdzonego i roboczego materiału dowodowego.

W szczególności kontrolujący nie wzięli pod uwagę, że obok siebie funkcjonują dwa podmioty gospodarcze mające osobowość prawną, tj. Spółka z o.o. "A.Servis" w likwidacji oraz Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A." Spółka z o.o. W ocenie skarżącej zakwestionowane dowody dotyczą tylko i wyłącznie Spółki "A.-Servis" w likwidacji. W skardze podkreślono również, że zablokowanie konta bankowego w tym również kwot przeznaczonych na płace dla uczniów szkół zawodowych jest niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w S. wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Warunkiem koniecznym, do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość tych zobowiązań przewidzianym w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ jest ustalenie, że zachodzi uzasadniona obawa, iż podatnik będzie się uchylał od wykonania zobowiązania podatkowego.

W ocenie Sądu fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych jak również zaniżanie dochodów będących przedmiotem opodatkowania upoważniał organy podatkowe do stwierdzenia, iż w przyszłości podatnik będzie również uchylał się od wykonania ustalonego zobowiązania podatkowego. Określenie w decyzji zabezpieczającej prawdopodobnej wysokości zobowiązania podatkowego - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie ma znaczenia decyzji wymiarowej i wcale nie przesądza o ostatecznej wysokości zobowiązania podatkowego, która zostanie ustalona odrębną decyzją.

W tej sytuacji wszelkie zarzuty skarżącej w przedmiocie niewłaściwych ustaleń Urzędu Kontroli Skarbowej będą miały istotne znaczenie w postępowaniu zmierzającym do właściwego i odpowiedniego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego tak w zakresie podatku obrotowego jak również dochodowego od osób prawnych, zaś nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności decyzji podjętej w postępowaniu zabezpieczającym.