Wyrok NSA oz. w Katowicach z 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93

Teza

Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków; nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za 1993 r. Z akt sprawy wynika, że H.P. jest właścicielką części nieruchomości.

Z zeznania podatkowego złożonego przez wymienioną wynika, że posiada grunt o powierzchni 133 m2, część budynku mieszkalnego o powierzchni 60 m2 zajętą na działalność gospodarczą, pozostałe budynki o powierzchni 68 m2 oraz przybudówkę o powierzchni 25,55 m2.

Decyzją w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1993 r. objęto zeznaną część nieruchomości z wyjątkiem przybudówki o powierzchni 25.55 m2 i wymierzono podatek.

H.P. odwołała się od powyższej decyzji, domagając się również objęcia opodatkowaniem budynku /przybudówki/ o powierzchni 25.55 m2, twierdząc że obiekt ten stanowi również jej własność.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że sporna przybudówka usytuowana jest na działce gruntu nr 94 o powierzchni 53 m2 stanowiącej własność Gminy, co wynika z decyzji Wojewody i z wypisu z rejestru gruntów. Przedmiotowa działka została na cele handlowe wydzierżawiona E.S. umową dzierżawy z 2.9.1993 r. Z tego tytułu dzierżawcę - stosownie do przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ - obciążono podatkiem od nieruchomości za rok 1993, tj. z gruntu o powierzchni 53 m2 i usytuowanego na nim budynku o powierzchni 18 m2.

H.P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponawiając zarzuty z odwołania, w szczególności, że przybudówka stanowi jej własność i usytuowana jest na działce gruntu nr 5 stanowiącej współwłasność skarżącej i innych, podważając równocześnie prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./ wymiar podatku od nieruchomości od gruntów dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości i do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji ujawnione w niej dane są wiążące dla organu państwowego. Zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a natomiast ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela bynajmniej jeszcze nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej działki. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości /jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej/, ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów /w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych/. Z tego wypływa wniosek, że za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów /ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej/.

Ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - mogą być dochodzone tylko przed sądami powszechnymi.

Raz jeszcze należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych, przy czym wprowadzenie zmian w ewidencji reguluje art. 22 ust.

2. Ewidencja jest zatem jedynie zbiorem informacji, wobec czego nie można przez zapis lub zmianę zapisu w ewidencji ustanowić prawa. Zmian w zakresie tytułów własności w ewidencji gruntów można dokonywać jedynie na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości.

Organy administracji przyjęły za podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości za 1993 r. stan aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów urzędowych. Poza tym w aktach sprawy nie ma dokumentu jednoznacznie przesądzającego tytuł własności odnośnie spornego gruntu. Postępowanie o ustalenie tytułu własności jest nadal otwarte i musi się odbywać w przepisanym trybie i nie należy ani do organów ewidencji gruntów, ani tym bardziej do organów podatkowych, dla których w zakresie wymiaru podatku obowiązująca jest aktualna informacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Poza dyskusją, jest że E.S. z tytułu umowy dzierżawy włada sporną działką zabudowaną w sposób trwały budynkiem przeznaczonym i wykorzystanym do działalności handlowej i w tej sytuacji prawidłowo obciążona została podatkiem od nieruchomości za 1993 r. Wysokość podatku należnego od skarżącej nie została zakwestionowana.

Jak wynika z powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydana była z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 207 par. 5 Kpa skargę należało oddalić.