Wyrok NSA oz. w Katowicach z 19 lipca 1995 r., SA/Ka 2935/94

Teza

Postanowienia umowy dotyczące wpłat na rzecz fundacji, sprowadzające się do zobowiązania się przez wykonawcę do uiszczenia określonej kwoty przed wydaniem zlecenia i podpisaniem umowy przyrzeczonej, a po wykonaniu zlecenia - do wypłacenia dalszej kwoty, stanowiącej określony procent wartości określonej w sporządzonej fakturze przerobowej, mają charakter typowego przysporzenia na rzecz osoby trzeciej, i to przysporzenia pod tytułem darmym.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją ostateczną izba skarbowa utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego, którą Fundacji Budownictwa Mieszkaniowego określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 1993 r.

Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach przeprowadzonej kontroli podatkowej, wyjaśnieniach podatnika oraz analizie dokumentów, w tym statutu Fundacji i dokumentów innych podatników, dokonujących wpłat na rzecz Fundacji. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 104 Kpa, art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ oraz ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482/.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podatnik przez cały 1993 r. nie składał deklaracji na podatek od osób prawnych i uczynił to dopiero na wezwanie organu podatkowego z dnia 6 kwietnia 1994 r., wykazując w swym zeznaniu brak przychodów, kosztów ich uzyskania oraz - w efekcie - dochodu /straty/. Tymczasem kontrola wykazała, że poczynając od marca 1993 r. Fundacja uzyskiwała przychody, od których należny podatek dochodowy wyniósł 355.024.000 zł. /starych/. W decyzji określono przy tym wysokość należnych zaliczek miesięcznych, zobowiązując podatnika do uiszczenia odsetek od tych zaliczek.

W odwołaniu od tej decyzji Fundacja Budownictwa Mieszkaniowego zarzuciła, że tok postępowania urzędu skarbowego budzi zastrzeżenia, gdyż organ ten pominął argumenty zawarte w wielokrotnie składanych wyjaśnieniach Fundacji. W szczególności zaś nie uwzględniono faktu, iż wpłaty dokonane przez poszczególnych fundatorów w wyniku zawartych z nimi umów przedwstępnych miały charakter zaliczek, podlegających zwrotowi w razie niedojścia do zawarcia umowy przyrzeczonej. Kwoty te nie stanowiły zatem przychodu Fundacji i nie powinny być opodatkowane. Ponadto tego typu darowizny, stosownie do uchwały Komitetu Fundatorów z dnia 2 kwietnia 1994 r., stanowią powiększenie funduszu założycielskiego Fundacji, co wyłącza je z opodatkowania na mocy art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Fundacja zarzuciła ponadto, że najpierw doręczono jej protokół kontroli nie zawierający obliczenia podatku, a dopiero po upływie półtora miesiąca - załącznik do tego protokołu z określeniem wysokości podatku. Izba skarbowa nie uwzględniła powyższego odwołania i wskazała, iż postępowanie podatkowe oraz poprzedzająca je kontrola podatkowa zostały przeprowadzone prawidłowo.

Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada zarówno prawu procesowemu, jak i materialnemu. Jest rzeczą oczywistą, że Fundacja Budownictwa Mieszkaniowego podlegała przepisom ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, co w konsekwencji prowadziło do obowiązku uiszczenia podatku od dochodu osiągniętego w roku podatkowym. Skarżąca Fundacja nie wywiązała się ani z obowiązku zapłaty podatku, ani nawet złożenia miesięcznych deklaracji i zeznania podatkowego za 1993 r. Uczyniła to dopiero na wezwanie organu podatkowego, przy czym złożenie zeznania nie odzwierciedlało rzeczywistego zakresu osiągniętych przychodów. W tej sytuacji organ podatkowy na podstawie przepisów art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych określił Fundacji wysokość należnego podatku dochodowego.

Ustalenia merytoryczne organów podatkowych Sąd ocenił jako prawidłowe i mające pełne pokrycie w zebranym materiale dowodowym. Zasadniczy zarzut skargi /a uprzednio odwołania/, że wpłaty dokonane na konto Fundacji nie są darowiznami, ale zaliczkami, jest bezzasadny. Z treści umów przedwstępnych będących źródłem tych wpłat wynika, iż umowy te - o wykonanie robót budowlanych - zawierane były pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową przy Hucie jako zleceniodawcą a przedsiębiorstwami wykonującymi roboty jako zleceniobiorcami. Postanowienie umowy dotyczące wpłat na rzecz Fundacji sprowadzałoby się do zobowiązania się przez wykonawcę do uiszczenia określonej kwoty przed wydaniem zlecenia i podpisaniem umowy przyrzeczonej, a po wykonaniu zlecenia - do wpłacenia dalszej kwoty, stanowiącej określony procent wartości określonej w sporządzonej fakturze przerobowej. Mają więc one charakter typowego przysporzenia na rzecz osoby trzeciej, i to przysporzenia pod tytułem darmym. Fundacja nie zobowiązywała się w tych umowach do żadnego świadczenia na rzecz którejkolwiek ze stron umowy, w tym zwłaszcza wykonawcy robót. Jej rola sprowadzała się tylko do przyjęcia wpłat. W takim stanie rzeczy oczywistym jest, że wpłaty wykonawców miały charakter darowizn i tak też prawidłowo zakwalifikowały je organy podatkowe.

Fundacja również posługuje się w swych pismach procesowych pojęciem darowizn, domagając się uznania ich za kwoty wolne od podatku z tytułu zaliczenia ich w poczet podwyższenia jej kapitału założycielskiego. Ten drugi zarzut skargi również nie mógł być uznany za uzasadniony. Zarejestrowany w sądzie statut Fundacji wyraźnie określił wysokość funduszu założycielskiego na kwotę 91.200.000 zł. /starych; par. 6 ust. 1 statutu/. Statut nie został w tej części zmieniony.

Powyższe ustalenia dowodzą, iż decyzja określająca Fundacji wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 1993 r. jest zgodna z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.