Wyrok NSA oz. w Katowicachz 27 lutego 1995 r., sygn. akt SA/Ka 311/94

Teza

Przymusowe wcielenie do armii niemieckiej samo z siebie nie powinno być oceniane nagannie.

Przyjęcie przeciwnego założenia sprowadzałoby do obarczenia odpowiedzialnością licznej grupy mężczyzn ze Śląska i innych Ziem Odzyskanych, którzy w czasie wojny ze względu na wiek i stan zdrowia byli zdolni do służby wojskowej o obowiązkowym charakterze. Takie założenie byłoby nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości.

Niemniej ustawodawca uznał za stosowne uzależnić przyznanie uprawnień od późniejszych zasług kombatanckich, by usunąć wszelkie wątpliwości co do przymusowego charakteru służby w wojsku niemieckim.

Skarżący od tego wojska sam się odłączył i ochotniczo wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych, gdzie na przebieg służby nie miał już wpływu. Niemniej przystąpił do takiej polskiej formacji wojskowej przy armii sojuszniczej, która na froncie zachodnim w czasie wojny miała ze swej istoty walczyć o niepodległość Polski, a nawet było to jej podstawowym celem.

W zależności od potrzeb, uwarunkowań wojennych i woli dowódców poszczególne oddziały i formacje tej armii brały bezpośredni udział w starciach zbrojnych z nieprzyjacielem. Było to jednak niezależne od woli czy wyboru żołnierzy niższej rangi, a nawet ogółu żołnierzy.

Ową przynależność organizacyjną /pełnienie służby/ w okresie wojny postrzegać należało co do zasady jako uczestniczenie w walce o niepodległość Polski.

Jeżeli pełnienie służby wojskowej w polskich formacjach wojskowych przy armii sojuszniczej w czasie wojny daje po myśli art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ uprawnienia kombatanckie, to pełnienie takiej służby jest równoznaczne z udziałem w walkach o niepodległość Polski w rozumieniu art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.