Wyrok NSA oz. w Katowicach z 19 czerwca 1991 r., SA/Ka 381/91

Teza

Treść przepisu art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ nie pozwala na podjęcie przez radę gminy uchwały w przedmiocie zwolnienia wszystkich mieszkańców gminy od podatku z tytułu posiadania psa.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 19 marca 1991 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, stwierdził nieważność uchwały nr 69/X/91 Rady Gminy z dnia 14 lutego 1991 r., wydanej na podstawie art. 14 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, a dotyczącej zwolnienia z obowiązku podatkowego od posiadania psów wszystkich osób fizycznych zamieszkałych na terenie gminy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewoda Cz. podniósł, że art. 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych uprawnia wprawdzie rady gmin do wprowadzania odnośnie podatku od posiadania psów, innych zwolnień niż ustawowe, jednakże nie jest to równoznaczne z upoważnieniem do całkowitego zniesienia w drodze uchwały rady, obowiązku nałożonego ustawą, a zatem Rada Gminy w M. podjęła przedmiotową uchwałę z naruszeniem prawa. Rada Gminy w M. podjęła w dniu 26 marca 1991 r. uchwałę w sprawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego /art. 98 ust. 3 ustawy samorządowej/, następnie w przepisanym terminie /art. 98 ust. 1/ skargę tę wniosła, podnosząc, iż zarzucenie jej przez organ nadzoru błędnej interpretacji art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy nie wydaje się trafne.

Wskazała, że intencją ustawodawcy było nadanie radom gmin pełnego uprawnienia w przedmiocie nie tylko stanowienia przez nie stawek szczegółowych, ale i stosowanie ulg i zwolnień w nieograniczonym zakresie. Z tych przyczyn skarga zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wojewoda jako organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w motywach rozstrzygnięcia nadzorczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona. Stanowisko organu nadzorczego jest bowiem, w ocenie sądu, prawidłowe w świetle obowiązujących przepisów w zakresie podatku od posiadania psów. Kwestię tę reguluje art. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/. Artykuł ten w ust. 1 stanowi, że obowiązek podatkowy dotyczący podatku od posiadania psów ciąży na osobach fizycznych posiadających psy. Wynika z tego sformułowania ogólna zasada, że wszystkie osoby fizyczne posiadające psy na terenie kraju obciążone są podatkiem od ich posiadania. Ustawodawca w ust. 2 tego artykułu wymienił w czterech punktach podmioty, od których podatku od posiadania psów nie pobiera się, zaś w art. 14 określił uprawnienia, jakie przysługują radzie gminy w zakresie podatku od posiadania psów, stanowiąc, że rada gminy:

1. ustala wysokość stawek podatku od posiadania psów, z tym że podatek od jednego psa nie może przekraczać 40 tys. zł rocznie,
2. określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności tego podatku,
3. zarządza pobór tego podatku od posiadania psów na drodze inkasa oraz określa inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso,
4. może wprowadzić inne zwolnienia niż wymienione w art. 13 ust. 2.

Rada gminy realizuje powyższe uprawnienia w formie uchwały na zasadzie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, a więc w granicach określonych w odrębnych ustawach, czyli odnośnie podatku od posiadania psów - w zakresie wynikającym z cytowanego wyżej art. 14 ustawy.

Zachodzi obecnie pytanie, czy rada gminy może podjąć uchwałę o zwolnieniu z obowiązku podatkowego od posiadania psów wszystkie osoby fizyczne zamieszkałe na terenie gminy. W ocenie sądu taka uchwała narusza w sposób oczywisty przepis art. 13 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skoro przepis art. 14 pkt 14 tej ustawy daje radzie gminy jedynie możliwość wprowadzenia innych zwolnień niż określone w art. 13 ust.

2. Podmioty wymienione w tym przepisie /art. 13 ust. 2/ nie mogą być zwolnione od podatku z tytułu posiadania psów przez uchwałę rady gminy, bowiem zostały one zwolnione od podatku z mocy samej ustawy. Uchwałą rady gminy mogą natomiast być zwolnione inne grupy osób nie określone w art. 13 ust.

2. Wyraźnie tak stanowi art. 14 pkt 4. W słowach "(...) inne zwolnienia niż określone (...)" chodzi więc o zwolnienie od podatku uchwałą innej grupy osób niż określone w art. 13 ust.

2. Trzeba dodać, co słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że do udzielania w indywidualnych sprawach ulg, odroczeń, umorzeń oraz do stosowania zaniechania ustalenia i poboru podatku uprawniony jest, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518/, wójt lub burmistrz /prezydent miasta/. Rada gminy zaś może zwalniać tylko grupy podmiotowe nie zwolnione z mocy ustawy. Można więc stwierdzić, że treść przepisu art. 14 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie pozwala na tak rozszerzoną wykładnię tego przepisu jaką przyjęła rada gminy, podejmując uchwałę w przedmiocie zwolnienia wszystkich mieszkańców gminy /miasta/ od podatku z tytułu posiadania psa.

Również komentarz do tego przepisu zawarty w Poradniku Prawniczym Janusza Dziuby "Podatki i opłaty lokalne" /Seria Wydawnicza: Komentarze Lex/, na który powołuje się strona skarżąca, wykracza poza ramy tego przepisu skoro stwierdza, że nadał on radom gmin pełne uprawnienia do stosowania ulg i zwolnień w nieograniczonym zakresie, a przepis ten nie stanowi nic o ulgach, a jedynie o zwolnieniach innych niż wymienione w art. 13 ust. 2 ustawy.

Można się zgodzić z zarzutem podniesionym przez stronę skarżącą do protokołu rozprawy przez NSA w niniejszej sprawie, że art. 14 pkt 4 jest podobny do art. 7 ust. 2 ustawy, jednak zwolnienie uchwałą rady gminy od opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków mieszkalnych jest zwolnieniem tej jedynie grupy nieruchomości nie zwolnionych przez ustawodawcę w przepisie art. 7 ust. 1 i nie obejmuje ono wszystkich nieruchomości wymienionych w art. 3 ustawy, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie było zatem podstawy do kwestionowania uchwały rady gminy o zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości domów mieszkalnych. Rada zapewne wyszła z założenia, że koszty eksploatacyjne domów mieszkalnych są wyższe, niż wynoszą czynsze jakie wynajmujący otrzymuje za wynajęte lokale mieszkalne w danym lokalu.

Z wymienionych wyżej względów skargę jako bezzasadną oddalono na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym.