Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 8 lutego 1988 r. nr rep. 1943/VI/87 Odwoławcza Komisja do spraw Szkód Górniczych w Katowicach utrzymała w mocy orzeczenie z dnia 2 listopada 1987 r., w którym Okręgowa Komisja do Spraw Szkód Górniczych w W. zobowiązała Zakłady Górnicze "L" w L. do zapłacenia 66.709 zł tytułem kosztu zabezpieczenia przed szkodą górniczą nowo wybudowanego budynku mieszkalnego przy ul. W. nr 93 w L. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał na bezsporność okoliczności, że wskazany budynek jest położony na terenie górniczym rzeczonych Zakładów i był w trakcie budowy zabezpieczony przed wpływami robót górniczych. Dlatego orzeczenie ma podstawę w art. 50 ust. 3 pkt 1 prawa górniczego, co zbieżne jest z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyrok z dnia 10 września 1985 r. SA/Ka 445/85/.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakłady Górnicze "L" w L. zarzuciły wydanym orzeczeniem naruszenie art. 50 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 49 prawa górniczego przez uznanie za część składową nieruchomości podlegającej ochronie również nowo budowane obiekty /przyszłe części składowe/. Wyrażono przy tym pogląd, że skoro inwestor ma swobodę wyboru miejsca budowy, to dokonanie przezeń wyboru stanowi jego ryzyko, a nie powinno rodzić ujemnych skutków dla przedsiębiorstwa górniczego. nie mającego wpływu na ów wybór. Wskazano też na odmienną wcześniejszą praktykę orzeczniczą w takich sprawach, a w związku z tym na potrzebą dokonania stosowanej wykładni przez Sąd Najwyższy.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna. Przez wyrażoną w art. 49 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze /Dz.U. 1978 nr 4 poz. 12/ definicję terenu górniczego należy rozumieć ogół nieruchomości i ich części składowych na określonym gruncie w okresie od powstania do ustania ewentualnych wpływów eksploatacji górniczej złóż na jego powierzchnię. Nie da się z tego wyprowadzić wniosku, że przy definiowaniu tego pojęcia ustawodawca miał na myśli jedynie te części składowe nieruchomości, które znajdowały się na terenie przed powstaniem obszaru górniczego, a co za tym idzie - przed powstaniem ewentualnych wpływów eksploatacji na powierzchnię gruntów. Dlatego nie budzi wątpliwości sądu, że definicja ta obejmuje również części składowe nieruchomości powstałe po utworzeniu obszaru górniczego i wystąpieniu wpływów eksploatacji na powierzchnię.
Oczywista jest wymowa zasad wyrażonych w art. 50 ust. 1 i 2 prawa górniczego, że teren górniczy podlega ochronie, a ta obejmuje między innymi budynki. Ustęp 3 tego artykułu stanowi, że owa ochrona polega na: 1/ zapobieganiu powstawaniu szkód górniczych między innymi w budynkach przez stosowanie w terminie technicznie możliwym i gospodarczo uzasadnionym odpowiedniej profilaktyki, 2/ naprawianiu szkód górniczych i 3/ rekultywacji.
Dwie ostatnie formy ochrony, odnoszące się do realnej szkody, są w dekrecie wyraźnie powiązane z odpowiedzialnością przedsiębiorstwa górniczego. Ustawodawca nie uczynił tego samego wprost w odniesieniu do kosztów profilaktyki, polegającej na zabezpieczeniu budowanych obiektów przed wpływami eksploatacji górniczej, wskazując jedynie na potrzebę takiego zabezpieczenia przez inwestorów /art. 37/. W tym skarżący upatruje niezgodność wydanych orzeczeń z dekretem, przedstawiając przy tym kontrowersyjny pogląd co do swobody wyboru miejsca budowy domów mieszkalnych przez osoby fizyczne związane pracą zawodową i pobytem z wieloma w kraju województwami o rozległych terenach górniczych. Uwadze skarżących Zakładów uszło to, że wykonane we wznoszonym budynku zabezpieczenie leży w ich interesie w kryteriach ekonomicznych. Wszak eliminuje ono, a co najmniej ogranicza możliwość powstania później w tym budynku szkód, jakich naprawienie bywa z reguły znacznie kosztowniejsze od kosztów zabezpieczenia.
Niewątpliwie to miał na względzie ustawodawca w kryteriach szeroko rozumianego interesu społecznego /pożądany rozwój budownictwa/, redagując art. 37 omawianego dekretu. Ta okoliczność oraz objęcie profilaktyki taksatywnym wyliczeniem w art. 50 ust. 3 tego dekretu wśród form ochrony terenów górniczych /obok powiązanych wyraźnie z odpowiedzialnością przedsiębiorstwa górniczego szkód i rekultywacji/ wskazują na obowiązek skarżących Zakładów zwrócenia inwestorowi poniesionego kosztu zabezpieczenie wznoszonego obiektu przed wpływami eksploatacji górniczej, wynikający z art. 50 ust. 3 pkt 1 omawianego dekretu. Pogląd ten dodatkowo potwierdza art. 56 powyższego dekretu, według którego przepisy o naprawie szkód górniczych stosuje się odpowiednio do działalności określonej w art. 50 ust. 3 pkt 1 dekretu.
W świetle przedstawionych rozważań ocenić należy, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa.