Wyrok NSA oz. w Katowicach z 5 października 1988 r., SA/Ka 606/88

Teza

Do art. 73 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze /Dz.U. 1978 nr 4 poz. 12 ze zm./, który z mocy art. 56 stosuje się odpowiednio do roszczeń o refundację dodatkowych kosztów poniesionych w celu zabezpieczenia nowo wznoszonego budynku przed wystąpieniem szkód górniczych, nie znajduje zastosowania przepis art. 117 par. 3 Kc.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie zwrotu kosztów zabezpieczenia budynku w czasie budowy przed szkodami górniczymi.

Uzasadnienie

Orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 1988 r. Odwoławcza Komisja ds. Szkód Górniczych w K. utrzymała w mocy orzeczenie Okręgowej Komisji ds. Szkód Górniczych w K. z dnia 13 listopada 1987 r., którym ta Komisja oddaliła wniosek Józefa D. o zwrot kosztów zabezpieczenia przed szkodami górniczymi budynku mieszkalnego, położonego w T. przy ul. S. Budowa tego budynku została rozpoczęta 23 lipca 1980 r., natomiast w stanie surowym została zakończona 5 kwietnia 1984 r. Budynek w trakcie budowy zabezpieczono przed wpływami górniczymi. Wniosek o zwrot kosztów zabezpieczenia obiektu przed wpływami górniczymi został wniesiony w październiku 1987 r.

Z motywów orzeczenia Odwoławczej Komisji wynika, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia było to, że przedmiotowy budynek został wybudowany w stanie surowym do 5 kwietnia 1984 r., zaś wniosek o zwrot kosztów dodatkowego zabezpieczenia w czasie budowy przed ujemnymi wpływami górniczymi został złożony w październiku 1987 r. Jako podstawę prawną nie uwzględnienia wniosku powołano przepis art. 73 prawa górniczego. Norma tego przepisu ma zastosowanie z uwagi na art. 55 w związku z art. 50 ust. 3 pkt 1 tego prawa.

W skardze do sądu administracyjnego Józef D. kwestionuje zasadność powyższego orzeczenia Odwoławczej Komisji, bowiem jest dla niego krzywdzące, skoro rzeczywiście poniósł dodatkowe koszty związane z zabezpieczeniem budynku przed szkodami górniczymi. Wniosek o zwrot tych kosztów złożył, gdy dowiedział się o ciążącym na przedsiębiorstwie górniczym obowiązku ponoszenia kosztów tego zabezpieczenia, o czym poprzednio przez nikogo nie został pouczony.

Odwoławcza Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując wywody przytoczone w uzasadnieniu swego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ma przepis art. 73 prawa górniczego. Przepis ten stanowi, że roszczenia z tytułu szkody górniczej nie mogą być dochodzone po upływie trzech lat od dnia ujawnienia się szkody. Roszczenie, będące przedmiotem sprawy, nie jest szkodą w rozumieniu art. 53 prawa górniczego. Wywodzi się ono z przepisu art. 50 ust. 3 pkt 1 tego prawa. Wynika z niego, że ochrona terenów górniczych polega na zapobieganiu powstania szkód w środowisku, w obiektach i urządzeniach położonych na tych terenach przez stosowanie w terminie technicznie możliwym i gospodarczo uzasadnionym odpowiedniej profilaktyki. W trakcie budowy domu na terenie górniczym chodzi o jego wzmocnienie przed wpływami górniczymi, by przez to zapobiec przed powstawaniem uszkodzeń. Oczywiście, że to zabezpieczenie pociąga za sobą dodatkowe koszty budowy i jest ono uwarunkowane w pozwoleniu na budową. Trzeba wskazać, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 listopada 1977 r. o zmianie prawa górniczego /Dz.U. nr 35 poz. 151/, czyli do 3 marca 1978 r. koszty te ponosił tylko inwestor. Wymieniona ustawa /z dnia 26 listopada 1977 r./ wprowadziła do prawa górniczego między innymi przepisy art. 50 ust. 3 pkt 1 i art.

56. Według tych przepisów te dodatkowe koszty poniesione w trakcie budowy obiektu budowlanego, związane z zabezpieczeniem przed ujemnymi wpływami górniczymi nie są szkodą w rozumieniu art. 53 prawa górniczego, lecz z uwagi na przepis art. 56 tego prawa stosuje się do nich odpowiednio przepisy o naprawie szkód górniczych, a więc między innymi przepis art.
57. Według tego przepisu bieg terminu przedawnienia o refundację tych kosztów zaczyna się od czasu, w którym koszty te zostały poniesione przez inwestora. Będzie to miało miejsce w trakcie budowy obiektu.

Z akt administracyjnych wynika, że budowa przedmiotowego budynku w stanie surowym, a więc jego fundamentów, murów, stropów miała miejsce do 5 kwietnia 1984 r. i że wniosek o zwrot kosztów przedmiotowego zabezpieczenia został wniesiony w październiku 1987 r. Z faktów tych wynika oczywista konkluzja, że roszczenie skarżącego zostało zgłoszone po upływie 3 lat od czasu poniesienia tych kosztów, zatem uległo ono przedawnieniu na zasadzie art. 73 prawa górniczego i nie może być skutecznie dochodzone, co prawidłowo przyjęła Odwoławcza Komisja w motywach zaskarżonego orzeczenia.

Okoliczność, czy zainteresowany wiedział o treści wymienionych przepisów, nie ma dla sprawy znaczenia, gdyż nieznajomością prawa nie można się tłumaczyć, zaś przepis art. 73 prawa górniczego jest bezwzględny i z jego treści wynika, że roszczenia z tytułu szkody górniczej nie mogą być dochodzone po upływie trzech lat (...) Przepis ten poprzez art. 56 ma zastosowanie do roszczeń wynikających z art. 50 ust. 3 pkt 1 i art. 51 prawa górniczego. Nie ma tu zastosowania art. 117 par. 3 Kc dopuszczający na gruncie prawa cywilnego możliwość nie uwzględnienia jego upływu. Zarzut w przedmiocie zakończenia budowy w stanie surowym w terminie późniejszym, niż przyjęto na podstawie dziennika budowy, nie może się ostać gdyż zgodnie z art. 34 prawa budowlanego wyłącznie ten dziennik jest dokumentem urzędowym stwierdzającym przebieg robót budowlanych zachodzących w toku ich wykonywania. Z wymienionych względów skargę jako nieuzasadnioną oddalono na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa. Zaskarżone orzeczenie jest bowiem zgodne z prawem.

Sąd administracyjny rozpoznając skargę, bada zaskarżone orzeczenie w aspekcie jego zgodności z przepisami prawa /art. 196 par. 1 Kpa/.