Wyrok NSA oz. w Katowicach z 20 sierpnia 1996 r., SA/Ka 802/95

Teza

Wspólnik dwuosobowej spółki cywilnej nie może być wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej bez wykreślenia spółki.

Wykreślenie spółki wymaga zaś prawidłowego zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Wojewoda decyzją z 14.3.1995 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta C. z 7.2.1995 r. stwierdzającą wykreślenie z ewidencji Spółki Cywilnej "D." w C. z dniem 27.1.1995 r. zamiast w trybie natychmiastowym, jak domagał się M. W. Decyzje organów administracji obu instancji oparto na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych.

1.12.1993 r. M. W. i A. A. Spółka Cywilna "D." w C. zgłosili w Urzędzie Miasta C. rozpoczęcie działalności gospodarczej wymienionej we wniosku.

30.12.1994 r. do Wydziału Gospodarki Żywnościowej, Handlu i Usług Urzędu Miasta w C. wpłynęło pismo M. W., w którym informował, że z dniem 15.11.1994 r. poprzez jednostronne wypowiedzenie umowy spółki wystąpił ze Spółki "D." i w związku z tym zwrócił się o wykreślenie jego osoby z zezwolenia wydanego tejże firmie.

10.1.1995 r. do Urzędu Miasta w C wpłynęło pismo A. A., w którym zwrócił się o zmianę wpisu adresu Spółki "D.". A. A. zawiadomił również 16.1.1995 r. Urząd o nieprawidłowościach w działaniach wspólnika oraz o tym, iż "kilkakrotnie prosił o wypowiedzenie umowy spółki (...) czego ten jednak nie uczynił". Wystąpił o "udzielenie mu pomocy mającej na celu skreślenie malwersanta z wpisu Spółki "D." w trybie natychmiastowym".

M. M. podczas pobytu w Urzędzie Miasta 20.1.1995 r. został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o wykreślenie go z ewidencji działalności gospodarczej poprzez dołączenie dowodu na okoliczność zawiadomienia A. A. o wypowiedzeniu umowy spółki. Z notatki sporządzonej przez inspektora Wydziału wynikało, iż nie posiada on takowego dokumentu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jego treść.

Zakres rozpoznawania sprawy przez organy prowadzące w tej sprawie postępowanie administracyjne wyznaczała treść przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.

Stanowi on, iż wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Zawiadomienie takie może złożyć podmiot, który wcześniej uzyskał wpis do ewidencji na skutek zgłoszenia działalności w myśl art. 15 i art. 16 powołanej na wstępie ustawy.

Skarżący prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej i ta spółka była podmiotem gospodarczym, który uzyskał wpis do ewidencji. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji z dniem 15.11.1994 r. złożył skarżący, a nie spółka. Fakt ten - jak trafnie przyjęły organy obu instancji - nie wystarczał do uznania, że spółka została rozwiązana i zaprzestała działalności. Zgłoszenie takie, adresowane do organu ewidencyjnego, nie jest bowiem równoznaczne ze zgłoszeniem zaprzestania działalności gospodarczej przez podmiot wpisany do ewidencji i nie może być podstawą do wykreślenia spółki z ewidencji /por. wyrok NSA z dnia 7 października 1994 r., SA/Wr 931/94 i SA/Wr 1365/94 - ONSA 1994 Nr 3 poz. 133 i 134/.

Zgodnie z art. 869 par. 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli umowa spółki cywilnej została zawarta na czas nie oznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić, wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego. Według art. 869 par. 2 Kc z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony. Spółka może ulec rozwiązaniu na skutek upływu czasu, na jaki została zawarta, osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, zgody wszystkich wspólników. Z ważnych powodów każdy wspólnik może żądać rozwiązania spółki przez sąd /art. 874 Kc/.

Wypowiedzenie udziałów w spółce zarówno z zachowaniem okresu wypowiedzenia, jak i bez okresu wypowiedzenia jest czynnością prawną, do której mają zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli. Według art. 61 Kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Jest oczywiste, że adresatem takiego oświadczenia w sytuacji, o której wyżej mowa /art. 869 par. 1 i 2 Kc/, jest kontrahent, a nie organ ewidencyjny.

Wniosek o wykreślenie go z ewidencji podmiotów gospodarczych z dniem 15.11.1994 r. nie mógł zatem osiągnąć zamierzonego skutku, skoro podmiotem takim była spółka, a oświadczenie o wypowiedzeniu udziałów nie zostało skierowane do wspólnika. Bez znaczenia jest przy tym argument skarżącego, iż w tej dacie istniały okoliczności, które - jego zdaniem uzasadniły wypowiedzenie bez zachowania terminów.

O zamierzonych działaniach skarżącego wspólnik dowiedział się po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Złożył wówczas oświadczenie o likwidacji spółki z dniem 27.1.1995 r. W rezultacie przyjęto, że z tym dniem spółka zaprzestała prowadzenia działalności i że z uwagi na brzmienie art. 19 ust. 1 powołanej ustawy z tym dniem może nastąpić wykreślenie wpisu z ewidencji.

Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji wyroku.