Wyrok NSA oz. w Katowicach z 21 października 1992 r., SA/Ka 930/92

Teza

Umowa cywilnoprawna przenosząca obowiązek płacenia podatku od nieruchomości z właściciela na dzierżawcę gruntu nie wywiera skutków w zakresie obowiązków publicznoprawnych, w szczególności nie powoduje przeniesienia na dzierżawcę wynikającego z ustawy obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Obowiązek podatkowy wynika nie z umownych zobowiązań stron, lecz z aktów prawnych bezwzględnie obowiązujących, określających tak przedmiot, jak i też podmiot obowiązany do płacenia oznaczonego podatku w ramach stosunku publicznoprawnego, jaki łączy ten podmiot z organem państwowym lub samorządowym, który jest uprawniony do pobierania podatku.

Z treści umowy dzierżawy zawartej w dniu 3 października 1990 r. na okres 3 lat /z możliwością przedłużenia tego okresu lub jego skrócenia przez roczne wypowiedzenie/ wynika, że dzierżawca Henryk K. zobowiązał się wobec właścicielki nieruchomości do opłacenia "podatku gruntowego" oraz do świadczeń w naturze przez dostarczanie jej w okresie jesiennym określonej ilości zboża i ziemniaków. Tego rodzaju zobowiązania umowne - w części odnoszącej się do obowiązku podatkowego zmieniające zarówno przedmiot opłacania podatku /w miejsce podatku od nieruchomości miałby to być "podatek gruntowy" czyli obecnie rolny/, jak też podmiot /płatnika/ - nie mogły wywoływać skutków prawnych w zakresie publicznoprawnego stosunku zobowiązaniowego jaki łączył z mocy prawa skarżącą, będącą właścicielką przedmiotowej nieruchomości, z gminą miejską uprawnioną do poboru podatku od nieruchomości. Umowa dzierżawy, na którą powołuje się skarżąca, jest wprawdzie formalna, gdyż w zakresie nawiązywania stosunku dzierżawy forma pisemna jest wystarczająca /forma aktu notarialnego nie jest w tym zakresie wymagana/, a także wywołuje określone skutki prawne, jednak dotyczy to głównie skutków w sferze prawa cywilnego /stosunku zobowiązaniowego pomiędzy kontrahentami umowy/, nie zaś w sferze stosunków publicznoprawnych. Organy podatkowe obu instancji, opierając swoje rozstrzygnięcia na przepisach materialnoprawnych wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, były władne ustalić wymiar podatku od nieruchomości i wskazać jako stronę zobowiązaną do jego uiszczenia Genowefę Ł. jako właścicielkę przedmiotowej nieruchomości.