Uzasadnienie
Podatkowa Komisja Odwoławcza przy Izbie Skarbowej w T. decyzją z dnia 20 lipca 1987 r. nr PKO-821/z.o.57/87 utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia 13 kwietnia 1987 r. w sprawie ustalenia zobowiązania Krystyny P. w podatkach obrotowym i dochodowym za 1986 r. od przychodów osiągniętych z działalności rzemieślniczej w zakresie krawiectwa lekkiego, bieliźniarstwa, krawiectwa damskiego ciężkiego i męskiego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził między innymi, że słusznie przyjęto podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, ponieważ w księdze podatkowej nie wykazano obrotu w wysokości 41.200 zł. Przy wyliczeniu tych podstaw organ podatkowy korzystał głównie z oświadczeń podatniczki w toku kontroli. Ustalając zaś zużycie materiałów na poszczególne rodzaje wyrobów Urząd Skarbowy w B. korzystał z kalkulacji sporządzonych przez Krystynę P. i częściowo zatwierdzonych przez Cech Rzemiosł Różnych. Obrót za 1986 r. wyniósł 2.709.000 zł, a podatek obrotowy 222.540 zł. Dochód w wysokości 1.045.938 zł ustalono przy przyjęciu stawki zysku netto 30 procent od obrotu pomniejszonego o należny podatek obrotowy. Podatek dochodowy wyliczono w wysokości 450.799 zł.
W skardze na tę decyzję Krystyna P. domagała się jej uchylenia, zarzucając organom naruszenie art. 15, art. 77 i art. 80 Kpa. Na poparcie tego wniosku Krystyna P. podała, że przy rozpatrywaniu sprawy naruszono zasadę dwuinstancyjności, gdyż we wszystkich stadiach sprawy kontrola, analiza, wyliczenie podstaw opodatkowania i rozpatrzenie odwołania były załatwiane przez Izbę Skarbową w Tarnowie. Podatniczka zarzuciła ponadto, że organy podatkowe naruszyły także przepisy o postępowaniu dowodowym, gdyż nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności. Dotyczy to zwłaszcza nieuwzględnienia okoliczności, że przy produkcji używane były materiały o różnej szerokości, co wynika z rachunków dotyczących ich kupna. Według skarżącej, Podatkowa Komisja Odwoławcza w T. błędnie oceniła jej oświadczenie z dnia 10 kwietnia 1987 r., gdyż jego sens jest całkiem odmienny od przyjętego przez Komisję. Składając swoje oświadczenie, podatniczka bowiem dała wyraz temu, że wartość materiału określona w kalkulacji jest stała, różna natomiast może być szerokość zużytego materiału. W zakończeniu skarżąca podniosła, że skład Podatkowej Komisji Odwoławczej był niewłaściwy, ponieważ nie zasiadał w niej przedstawiciel branży.
Izba Skarbowa w Tarnowie nie uznała zasadności skargi, czemu dała wyraz w obszernej odpowiedzi, w której wniosła o oddalenie skargi, gdyż wydana decyzja jest zgodna z prawem.
Naczelny Są Administracyjny zważył, co następuje:
Ustalenie podstaw obliczenia podatku w drodze szacunkowej było w niniejszej sprawie uzasadnione, ponieważ nie ujęto w księdze podatkowej obrotu w wysokości wskazanej na wstępie /art. 168 par. 1 i art. 169 par. 1 Kpa oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./. Dlatego też zarzuty skargi, dotyczące tego zagadnienia, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Nie oznacza to wszakże, iż organy podatkowe uczyniły wszystko, aby wszechstronnie wyjaśnić i rozważyć cały zebrany w sprawie materiał. Dotyczy to zwłaszcza zarzutów podatniczki odnoszących się do szerokości używanych materiałów, co mogło mieć istotny wpływ na wysokość uzyskanego przez nią obrotu /art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa/.
Organy powołały się wprawdzie na wynik kontroli, analizę pokontrolną i na wyjaśnienie samej podatniczki, jednakże przeprowadzona kontrola wykazała, iż nie rozproszyło to wątpliwości w omawianym zakresie, tym bardziej że uzasadnienie decyzji nie spełnia wszystkich wymagań art. 107 par. 3 Kpa, który stanowi między innymi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, i dowodów, na których się oparł.
Zresztą wyraz temu, że wątpliwości występują, dał na rozprawie wyznaczonej przez Podatkową Komisję Odwoławczą również przedstawiciel Cechu. Mimo to organy podatkowe nie zakreśliły podatniczce odpowiedniego terminu do wykazania zasadności podnoszonych przez nią zastrzeżeń.
Przy ponownym rozpoznaniu organy przesłuchują szczegółowo na ten temat Krystynę P. oraz zastosują się do wskazań art. 10 par. 1 Kpa.
Jeśli chodzi o podatek dochodowy, to Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./, okazało się bowiem, że dochód osiąga także mąż skarżącej, a w takim wypadku dochody te łączy się i opodatkowuje oboje małżonków, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Pozostałych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne. W szczególności skarżąca nie ma racji, że skład orzekający Podatkowej Komisji Odwoławczej nie był w jej sprawie prawidłowy. Dla spełnienia wymagań par. 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r. w sprawie zakresu działania, składu osobowego, trybu powoływania oraz organizacji podatkowych komisji odwoławczych /Dz.U. nr 30 poz. 212 ze zm./ nie jest niezbędne, aby w skład zespołu orzekającego wchodził co najmniej jeden przedstawiciel branży, w której działa podatnik. Nieodzowne natomiast jest, aby wyznaczeniu członkowie tego zespołu mieli odpowiednią wiedzę i doświadczenie przydatne do rozpatrywania danego rodzaju spraw.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa oraz art. 208 Kpa.