Wyrok NSA oz. w Krakowie z 12 października 1995 r., SA/Kr 1263/95

Teza

Ustalenie w drodze szacunkowej wielkości nawet pojedynczego elementu wchodzącego w skład podstawy opodatkowania powoduje, że cała podstawa opodatkowania nabiera cech podstawy opodatkowania ustalonej w drodze szacunkowej, o jakiej mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę Stefanii O. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 20 kwietnia 1995 r. w przedmiocie podatku obrotowego za 1991 r.

Uzasadnienie

Izba Skarbowa w (...) decyzją z dnia 20 kwietnia 1995 r. nr (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29 grudnia 1994 r. nr PD-861/3446/91/94, którą ustalono Stefanii O. podatek obrotowy za rok 1991 w wysokości 3.600.000 zł.

Prowadzoną przez stronę w 1991 r. podatkową księgę przychodów i rozchodów uznano za prowadzoną nierzetelnie i nieprawidłowo. Stosując art. 169 par. 2 Kpa i art. 11 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, pominięto księgę jako dowód w postępowaniu podatkowym. Obrót podlegający opodatkowaniu ustalono na 360.073.000 zł i wymierzono od niego podatek obrotowy w wysokości 3.600.000 zł przy zastosowaniu 1-procentowej stawki podatku, podczas gdy strona zeznała obrót podlegający opodatkowaniu w wysokości 349.360.000 zł. Powodem pominięcia księgi podatkowej prowadzonej przez podatniczkę w 1991 r. jako dowodu w postępowaniu podatkowym było to, że w czasie kontroli stwierdzono niewpisanie do tej księgi 2 rachunków na kwotę 15.902.800 zł. Obrót podlegający opodatkowaniu i wolny od podatku został ustalony w drodze szacunkowej w wysokości 9.085.560.871 zł. Ustalono go na podstawie obrotu wynikającego z księgi przychodów i rozchodów i zeznania samej podatniczki, po skorygowaniu błędów w księgowaniu i doliczeniu kwot wynikających z nie wpisanych rachunków stwierdzających sprzedaż towarów. Przychód ten z kolei został powiększony o marżę od nie zaksięgowanego zakupu towarów handlowych o wartości 148.238.715 zł.

Decyzję Izby Skarbowej w (...) Stefania O. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej, w sprawie brak było podstawy do pominięcia jako dowodu prowadzonej przez nią księgi przychodów i rozchodów i do ustalenia przychodu w drodze szacunkowej. Towary nie ujęte w księdze po stronie zakupu były bieżąco ujmowane w przychodzie rejestrowanym w komputerze. Niewpisanie tych towarów do księgi przychodów i rozchodów po stronie zakupu było następstwem błędu komputera; błąd ten został zauważony dopiero w czasie kontroli. Jeżeli nawet ta okoliczność mogłaby być podstawą zarzutu, że księga prowadzona była nierzetelnie, to nie powinna być podstawą do ustalenia przychodu w drodze szacunkowej, skoro organ podatkowy dysponuje kompletem dowodów i opiera na nich swoje wyliczenia, nie kwestionując ich wiarygodności. Zdaniem skarżącej, bezzasadnie zwiększono jej obrót roczny o 166.397.958 starych złotych w konsekwencji niezaksięgowania towarów po stronie zakupu, skoro sprzedaż tych towarów została ujęta w przychodzie ze sprzedaży.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że Urząd Skarbowy w K. ustalił obrót na 9.085.560.871 starych złotych, w tym obrót podlegający opodatkowaniu w wysokości 360.013.000 zł, na podstawie obrotu wykazanego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz zeznania rocznego, po skorygowaniu błędów w księgowaniu kwot wynikających z nie wpisanych rachunków stwierdzających sprzedaż towarów. Ustalona w ten sposób kwota 8.919.162.913 zł została powiększona o wyliczoną szacunkowo kwotę 166.397.958 zł, obejmującą nie zaksięgowany w księdze podatkowej zakup towarów handlowych wartości 148.238.715 zł wraz z 12,25-procentową marżą. Twierdzenie skarżącej, że towary nie zaksięgowane po stronie zakupu były księgowane po stronie sprzedaży, nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Powodem pominięcia prowadzonej przez skarżącą podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako dowodu w postępowaniu podatkowym za rok 1991 była stwierdzona nierzetelność jej prowadzenia. Polegała ona na niewpisaniu do tej księgi sprzedaży towarów objętych dwoma rachunkami o łącznej wartości 15.902.800 zł oraz na niezaksięgowaniu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów zakupu towarów handlowych o wartości 148.238.715 zł.

Nierzetelność księgi występuje w przypadku niewpisania określonych operacji zarówno po stronie przychodów, jak i po stronie rozchodów.

Obrót w wysokości 8.919.162.913 zł, wynikający z prowadzonej przez skarżącą podatkowej księgi przychodów i rozchodów i jej zeznania rocznego po uwzględnieniu nie wpisanych rachunków za sprzedaż towarów, został zasadnie powiększony o ustaloną w drodze szacunkowej kwotę 166.397.958 zł, wynikającą z nie wpisanego do podatkowej księgi przychodów i rozchodów zakupu towarów o wartości 148.238.715 zł, powiększonej o ustaloną szacunkowo marżę.

Ustalenie w drodze szacunkowej wielkości nawet pojedynczego elementu wchodzącego w skład podstawy opodatkowania powoduje, że cała podstawa opodatkowania nabiera cech podstawy opodatkowania ustalonej w drodze szacunkowej, o jakiej mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Nieuzasadnione więc jest twierdzenie skarżącej, że ustalona w sprawie podstawa opodatkowania w podatku obrotowym za rok 1991 nie ma charakteru podstawy opodatkowania ustalonej w drodze szacunkowej. Powiększenie więc zeznanego przez skarżącą obrotu o koszty wynikające z pozycji nie wpisanych do podatkowej księgi przychodów i rozchodów było w pełni uzasadnione.

Organy podatkowe trafnie przyjęły, że twierdzenie skarżącej, iż nie zaksięgowane po stronie zakupu towary były zaksięgowane po stronie sprzedaży, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, skarżąca bowiem nie wykazała, że taka sytuacja wystąpiła. Zasadnie więc pominięto prowadzoną przez skarżącą księgę przychodów i rozchodów jako dowód w postępowaniu podatkowym i ustalono obrót w drodze szacunkowej.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.