Wyrok NSA oz. w Krakowie z 13 grudnia 1991 r., SA/Kr 1362/91

Teza

Niewpisanie do podatkowej księgi przychodów i rozchodów pełnej kwoty rachunku /a jedynie jednej z ujętych na nim pozycji/ przesądza o nierzetelności księgi w rozumieniu par. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 88 poz. 516 ze zm./.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 13 sierpnia 1991 r. Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. z dnia 2 lipca 1991 r., którą orzeczono o utracie przez Spółkę Cywilną "B." zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego z tytułu przychodów z nowo uruchomionej działalności gospodarczej.

Jako podstawę prawną wskazano art. 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu podano, że w czasie kontroli stwierdzono niewpisanie przychodów ze sprzedaży oraz ujawniono niewpisanie pełnej kwoty rachunku do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W rezultacie uznano księgę za prowadzoną nierzetelnie.

Skarżąc powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka Cywilna "B." zarzuciła naruszenie art. 138 Kpa oraz ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

W szczególności decyzja narusza prawo materialne poprzez niewłaściwą interpretację zdarzeń i faktów stwierdzonych podczas kontroli.

W czasie kontroli zostały udzielone wyjaśnienia kontrolującym, które nie zostały umieszczone w protokole kontroli ani uwzględnione przy wydawaniu decyzji. Kontrolowani nie mając doświadczenia w prowadzeniu działalności czują się pokrzywdzeni skutkami niewielkich uchybień formalnych.

Strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi wywodząc, że żadne wyjaśnienia skarżących nie zostały zamieszczone w protokole kontroli, co wskazuje na ich brak, a nadto skarżący nie wskazali żadnych dowodów na ich uwiarygodnienie /udowodnienie lub nawet uprawdopodobnienie/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W protokole kontroli - będącej podstawą ustaleń faktycznych - znajduje się punkt 19 w brzmieniu: "Na tym protokół zakończono i po osobistym odczytaniu podpisano". W protokole z postępowania wyjaśniającego zawarte jest stwierdzenie: "Do ustaleń zawartych w protokole i sposobu przeprowadzenia kontroli zastrzeżeń nie wnosi się". Obydwa protokoły są podpisane przez jednego ze wspólników. Zatem brak jest podstaw do uznania za prawidłowe twierdzeń skarżącej Spółki o wadliwości protokołu kontroli. Należy więc przyjąć prawidłowość ustaleń zawartych w protokole i wobec braku przekonywujących wyjaśnień wspólników, uznać podatkową księgę przychodów i rozchodów jako nierzetelną. Ocena wyjaśnień dokonana przez organy podatkowe nie jest dowolna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. W szczególności jest zgodna z zasadami poprawnego rozumowania i doświadczeniem życiowym.

Spośród 3 stwierdzonych niezgodności księgi przychodów i rozchodów ze stanem faktycznym, 1 jest niesporna i nie została wyjaśniona przez podatników. Już sam fakt niewpisania pełnej kwoty rachunku do księgi jest wystarczający do uznania jej za nierzetelną. Niezależnie zatem od oceny niezgodności wyjaśnień skarżących co do pozostałych 2 niezgodności, ustalenie nierzetelności księgi przychodów i rozchodów nie budzi wątpliwości.

W tym stanie rzeczy zastosowane konsekwencje ustaleń są zgodne z prawem materialnym, które nie stopniuje konsekwencji podatkowych w zależności od wpływu nierzetelności księgi na wykazany obrót. Przewidziana w par. 7 wyżej powołanego rozporządzenia konsekwencja jest jedna i nie można oczekiwać od organów podatkowych odstąpienia od jej zastosowania. Wydawana bowiem w takim przypadku decyzja ma charakter związany.

Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola nie wykazała naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności zapewniono skarżącym czynny udział w postępowaniu.