Wyrok NSA oz. w Krakowie z 18 listopada 1994 r., SA/Kr 1608/94

Teza

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wyraźnie rozróżnia rachunek /zwany inaczej fakturą/ i rachunek uproszczony.

Podstawą do obniżenia podatku należnego może być tylko faktura, nie zaś rachunek uproszczony.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego w sprawie ustalenia spółce z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do października 1993 r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyniku przeprowadzonej 17 listopada 1993 r. kontroli w spółce ujawniono zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 6.028.200 zł. Zawyżenie to jest wynikiem przyjęcia do rozliczenia z urzędem skarbowym podatku naliczonego, udokumentowanego nie fakturami VAT lecz rachunkami uproszczonymi, które nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazywany w tym rachunku /par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 39 poz. 176/. Podstawę do obniżenia podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury VAT lub faktury korygującej. Z uwagi na to na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług zastosowano sankcję polegającą na zmniejszeniu podatku naliczonego o pięciokrotność zawyżenia tego podatku.

W skardze do NSA spółka podniosła, że różnica między rachunkiem uproszczonym a fakturą VAT ma charakter czysto formalny, a nie merytoryczny. Ponadto zakwestionowane rachunki pochodzą z pierwszych dwóch tygodni obowiązywania ustawy o podatku od towarów i usług, kiedy to zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Finansów podatnicy mieli być traktowani ulgowo. Powołując się na pismo Ministra Finansów nr PP3-8220-950/94/PB nakazujące aparatowi skarbowemu - w przypadku stwierdzenia obniżenia podatku w 1993 r. - stosowanie przepisów ustawy z dnia 9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 129 poz. 599/, skarżąca spółka stwierdziła, że ponieważ decyzja została wydana w 1994 r. powinny mieć zastosowanie przepisy ww. ustawy. Ustawa ta zmieniła art. 27 ust. 5 pkt 2 zwiększając podatek należny o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego, a nie pięciokrotności jak stanowią zaskarżone decyzje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług stanowiącą sumę kwot podatku określonych w rachunkach /fakturach/ stanowiących nabycie towarów i usług, a w wypadku importu - sumę kwot podatku wynikającą z dokumentów odprawy celnej.

O rachunkach /fakturach/ stanowi art. 32 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym do ich wystawiania zobowiązani są wszyscy podatnicy tego podatku.

Wyjątek od tej zasady dotyczy podatników świadczących usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia rachunku uproszczonego /art. 32 ust. 2 ustawy/.

Rachunki /faktury/ stwierdzają sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

W rachunkach uproszczonych podatek zamiast stawki 22 procent od obrotu może być obliczony według stawki 18,3 procent kwoty należności, a dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, zamiast stawki 7 procent od obrotu - według stawki 6,54 procent kwoty należności.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca wyraźnie rozróżnia rachunek /zwany inaczej fakturą/ i rachunek uproszczony. Podstawą do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony może być tylko faktura, a nie rachunek uproszczony.

Przepisem art. 32 ust. 5 ustawy Minister Finansów został zobligowany do określenia, w drodze rozporządzenia, zasad wystawiania rachunków /faktur/, rachunków uproszczonych, danych które powinny zawierać oraz sposobu i okresu ich przechowywania. Ponadto został upoważniony do określenia wzorów tych rachunków dla wszystkich lub niektórych rodzajów czynności.

Delegację ustawową Minister Finansów wypełnił 12 maja 1993 r., wydając rozporządzenie w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/. W par. 31 ust. 3 tego rozporządzenia określił /powtarzając zasadę zawartą w treści art. 19 ust. 2 ustawy/, że podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury lub faktury korygującej. Stąd zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa materialnego jest bezzasadny.

Nie zasługuje również na uwzględnienie żądanie skarżącego dotyczące zastosowania w stosunku do niego sankcji obowiązujących w 1994 r. Zawyżenie podatku naliczonego miało miejsce w 1993 r., w związku z czym prawidłowo zastosowano przepisy obowiązujące do 31 grudnia 1993 r.

Mając powyższe na względzie NSA skargę spółki oddalił.