Wyrok NSA oz. w Krakowie z 12 kwietnia 1994 r., SA/Kr 169/94

Teza

1. O ocenie zgodności z prawem danego przepisu nie może świadczyć intencja jego wydania, lecz jego brzmienie.
2. Skoro na targowiskach położonych na terenie miasta obowiązuje opłata targowa, to dotyczy ona wszystkich sprzedających, niezależnie od tego, w jaki sposób prowadzą sprzedaż /art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Uzasadnienie

Wojewoda zakwestionował fragment regulaminu prowadzenia placów targowych oraz wykonywania na nich działalności handlowej, zamieszczonego w załączniku do uchwały Rady Miasta. W pkt 13 zd. 2 tego regulaminu wprowadzono następujący przepis: "za parkujące pojazdy samochodowe na terenie targowiska pobierana będzie opłata jak za teren handlowy według obowiązującego cennika".

Wojewoda stwierdzając nieważność powyższego fragmentu regulaminu zauważył, że cytowany wyżej przepis jest sprzeczny z prawem, gdyż zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./, w tym ze zmianą z 1993 r. - Dz.U. nr 47 poz. 212, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych mogą być pobierane jedynie na drogach. Wojewoda przytacza ustawową definicję drogi i dodaje, że do dnia wydania rozstrzygnięcia Rada Ministrów nie wykonała jeszcze ustawowej delegacji w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad wprowadzania opłat oraz określenia kompetentnego organu administracji państwowej do ich ustalania i pobierania.

Rada Miasta składając skargę do NSA na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wskazała, że "powoływanie się na naruszenie ustawy o drogach publicznych jest chybione, bowiem zakwestionowane zdanie nie dotyczy materii prawnej objętej regulacją tej ustawy". Zdanie to nie jest adresowane do każdego potencjalnego posiadacza pojazdu samochodowego i korzystającego z drogi, a tym samym nie dotyczy miejsc do parkowania pojazdów w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a wyłącznie osób korzystających z targowiska. Intencją wprowadzenia takiego zapisu jest wymuszenie na sprzedających przestrzegania ustalonego porządku na targowisku.

Podstawowym problemem, jaki należało w niniejszej sprawie rozstrzygnąć, biorąc pod uwagę kontrowersję między stronami było to, czy wprowadzona przez Radę Miasta opłata za pojazdy parkujące na terenie targowiska jest odmianą opłaty targowej, czy też opłatą parkingową, nie związaną z istotą miejsca zwanego targowiskiem.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowa jest druga z podanych odpowiedzi. Zauważyć bowiem należy, że pomimo oparcia uchwały o podstawę prawną zawartą w dekrecie o targach i targowiskach oraz w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, sporny przepis jest tak zredagowany, że jego adresatami są niewątpliwie wszyscy posiadacze samochodów, którzy zaparkowali samochód na terenie targowiska bez względu na to, w jakim charakterze tam przebywają. Być może intencja Rady była inna. Jej przedstawiciel, przemawiając na rozprawie potwierdził, że chciano w ten sposób wprowadzić opłatę targową w stosunku do tych, którzy sprzedają towar wprost z samochodu lub też zaopatrują punkty handlowe. O intencji tej może świadczyć również brzmienie pierwszego zdania spornego pkt 13: "Zaopatrzenie punktów handlowych odbywa się w godz. od 5 do 8.30". Jednakże o ocenie zgodności z prawem danego przepisu nie może świadczyć intencja jego wydania, lecz jego brzmienie.

Niezależnie od tego trzeba zauważyć, że art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje, że opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, a zgodnie z ust. 2 tego przepisu targowiskami są "wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel z ręki, kosztów, stoisk (...) pojazdów samochodowych itp." Skoro więc na targowiskach położonych na terenie miasta obowiązuje opłata targowa, to dotyczy ona wszystkich sprzedających, niezależnie od tego, w jaki sposób prowadzą sprzedaż. Realizując wspomnianą intencję Rada Miasta nie musiała zatem osobno regulować kwestii opłat za samochody.