Wyrok NSA oz. w Krakowie z 1 marca 1996 r., SA/Kr 2148/95

Teza

Równowartość kwoty, co do której dokonano potrącenia, nie jest zobowiązaniem podatkowym, dlatego jednostka budżetowa nie może się domagać jej umorzenia na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Uzasadnienie

Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia 29 sierpnia 1995 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 30 czerwca 1995 r., którą umorzono postępowanie wszczęte na wniosek Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w K. o umorzenie kwoty 3.269 zł należnej budżetowi Państwa z tytułu potrącenia zobowiązania podatkowego P.H.O. i M.B. S.A. w K. z nie zapłaconej temu Przedsiębiorstwu przez Szpital wierzytelności za dostawy opału.

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że potrącenie zostało dokonane zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, a powstałe w wyniku tego potrącenia zobowiązanie do wpłacenia przez Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy kwoty stanowiącej równowartość kwoty potrąconej nie jest zobowiązaniem podatkowym.

W związku z powyższym art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczący umorzenia zobowiązania podatkowego nie uiszczonego w terminie nie ma zastosowania w przypadku wniosku Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego.

Konsekwencją braku zobowiązania podatkowego było umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 105 par. 1 Kpa jako bezprzedmiotowego.

Decyzję drugoinstancyjną Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o jej uchylenie. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 5 stycznia 1993 r. Prawo budżetowe /Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344 ze zm./ naruszeniem dyscypliny budżetowej jest niewykonanie zaleconych przez urząd skarbowy operacji związanych z potrąceniem zobowiązań podatkowych i zobowiązań jednostki budżetowej. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Nr Rp II/11/95 z dnia 13 maja 1995 r. o dokonanym potrąceniu, w którym poinformowano między innymi o tym, że w przypadku braku odpowiedniej kwoty środków na rachunku bankowym - w ciągu 3 dni od otrzymania tego zawiadomienia Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy winien zgłosić ten fakt dysponentowi środków budżetowych wyższego stopnia, który niezwłocznie dokonuje dla tego Szpitala przelewu środków w wysokości zapewniającej dokonanie przelewu kwoty 3.269 zł na rzecz II Urzędu Skarbowego w K. i występuje o zwiększenie na ten cel limitu wydatków miesięcznych do dysponenta wyższego stopnia, a dysponenci główni do Ministerstwa Finansów. Z kolei Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy winien przekazać 3.269 zł w terminie 10 dni od otrzymania powyższego zawiadomienia na rachunek II Urzędu Skarbowego.

Chodzi więc tutaj o równowartość kwoty, którą potrącono. Równowartość tej kwoty nie jest zobowiązaniem podatkowym, gdyż - jak to trafnie zauważył organ odwoławczy - zobowiązanie to wygasło na skutek potrącenia. Dodać jeszcze należy, że wygasło również częściowo zobowiązanie z tytułu dostawy opału wynoszące 41.389,54 zł, gdyż efektem potrącenia jest zniesienie się wierzytelności o wielkość wierzytelności mniejszej.

Obowiązek zapłaty równowartości potrąconej kwoty jest konsekwencją tego, iż art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych inaczej niż to przyjmuje się na gruncie art. 498 i następnych kodeksu cywilnego /zob. K. Gandor w: System Prawa Cywilnego. Prawo Zobowiązań. Część Ogólna, 1981 r. str. 860-861/ dopuszcza potrącenie zobowiązania podatkowego z wierzytelnością innej jednostki budżetowej niż ta, której to zobowiązanie przypada. Skoro jednostki budżetowe działają na zasadzie samodzielności organizacyjnej i odrębności finansowo-rachunkowej, to Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy obowiązany jest przekazać kwotę 3.269 zł na konto II Urzędu Skarbowego.

Zwrócić również należy uwagę na postanowienia art. 57 ust. 3 ustawy Prawo budżetowe, według których przepisy o naruszeniu dyscypliny budżetowej nie mają zastosowania do należności objętych ustawą o zobowiązaniach podatkowych. Ustawodawca potwierdził więc, że równowartość potrąconej kwoty nie jest zobowiązaniem podatkowym ani innym zobowiązaniem, na które rozciągnięto przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy nie mógł więc domagać się wydania decyzji w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, skoro równowartość potrąconej kwoty - jak to wykazano wyżej - nie jest objęta ustawą o zobowiązaniach podatkowych. (...)