Wyrok NSA oz. w Krakowie z 1 czerwca 1994 r., SA/Kr 2647/93

Teza

Ograniczenie lub wyłączenie prawa wspólników do zysku może nastąpić tylko na podstawie wyraźnego postanowienia umowy spółki.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, którą ustalono L. D. podatek dochodowy za 1990 r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w spółce z o.o., w której L. D. jest udziałowcem, ustalono, że spółka ta osiągnęła w 1990 r. czysty zysk w kwocie ponad 460 mln. Stosownie do art. 191 par. 1 i par. 3 Kodeksu handlowego, udziałowcy mieli prawo do podziału tego zysku w stosunku do udziału. Dopiero umowa spółki może ten zysk wyłączyć od podziału, jak również umowa to może zastrzec uchwale wspólników rozporządzenie czystym zyskiem /art. 191 par. 2 Kodeksu handlowego/.

Umowa skarżącej spółki nie upoważniała, do rozstrzygania o czystym zysku przez uchwałę wspólników. Powołany przez spółkę par. 20 lit. "b" umowy, który stanowi, że do kompetencji zgromadzenia wspólników należy podejmowanie uchwał o podziale zysku lub pokryciu strat za rok ubiegły, nie upoważnia wspólników do dzielenia zysku w inny sposób od określonego w Kodeksie handlowym. Z chwilą stwierdzenia przez wspólników bilansu wykazującego zysk, każdemu ze wspólników przysługiwało roszczenie do spółki o wypłacenie dywidendy z całego czystego zysku spółki, a kwoty tego roszczenia stanowiły pożytki uzyskane z tytułu udziału w spółce. Wspólnicy decyzję o rezygnacji ze swego prawa do części zysku na rzecz spółki mogli podjąć po zapłaceniu należnego od tych dochodów podatku dochodowego.

Na decyzję tę L. D. wniósł skargę do NSA. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./, tj. art. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 61 w zw. z art. 15 ustawy oraz naruszenie art. 191 par. 2 Kodeksu handlowego w zw. z par. 20 lit. "b" i par. 12 umowy spółki oraz naruszenie art. 167 par. 5 Kpa i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie o jej uchylenie.

Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z treści art. 191 par. 2 Kodeksu handlowego wynika, że umowa spółki może ograniczyć lub nawet wyłączyć prawo wspólników do zysku. Nastąpić to jednak może tylko na podstawie wyraźnego i nie budzącego wątpliwości postanowienia umowy spółki. Tymczasem w myśl par. 12 umowy skarżącej spółki podział zysku dokonany jest uchwałą zgromadzenia wspólników, zaś w zyskach i stratach wspólnicy uczestniczą proporcjonalnie do wniesionych wkładów. Natomiast par. 20 lit. "b" tej umowy, wśród kompetencji zgromadzenia wspólników wymienia: "podejmowanie uchwał o podziale zysku lub pokryciu strat za rok ubiegły".

Zapisy te, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wyłączają czystego zysku spółki od podziału między wspólników. Zasadnie więc dokonano skarżącemu wymiaru podatku dochodowego z tytułu udziału w zyskach spółki, jako że kapitały pieniężne, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. podatku dochodowym /Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./ są jedynym ze źródeł przychodu, a za przychody z kapitałów pieniężnych w myśl art. 7 ust. 6 tej ustawy uważa się m.in. przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Nie znajdując w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa objętych art. 207 par. 2 i 3 Kpa, sąd na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.