Wyrok NSA oz. w Krakowie z 17 marca 1994 r., SA/Kr 3052/93

Teza

Niewpisanie przez podatnika kwot dotyczących zakupu niektórych towarów handlowych lub kosztów ubocznych związanych z tymi zakupami - przy jednoczesnym wpisaniu pozostałych danych dotyczących tych zdarzeń gospodarczych - nie stanowi nierzetelności księgi w rozumieniu par. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1988 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 44 poz. 350/.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 13.08.1990 r. Urząd Skarbowy w J. zwolnił skarżącą od podatków obrotowego i dochodowego w okresie od 5.06.1990 r. do 5.06.1992 r. z tytułu nowo uruchomionej działalności w zakresie handlu artykułami spożywczymi.

Ten sam Urząd opierając się na wynikach kontroli przeprowadzonej w okresie od 19 do 31.03.1991 r. przez Urząd Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia 11.06.1991 r. stwierdził utratę przez skarżącą prawa do zwolnienia od tych podatków począwszy od dnia 5.06.1990 r. z powodu nierzetelnego prowadzenia przez nią podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Nierzetelność ta polegała na:

1/ wpisaniu do księgi zakupów towarów, jak i kosztów ubocznych tych zakupów bez podania ich kwoty, 2/ niewpisywania przez cały okres zwolnienia do tej księgi wydatków dotyczących opłat za energię elektryczną i za gaz, amortyzacji środków trwałych, kosztów remontu sklepu i urządzeń sklepowych itd.

Odwołanie skarżącej nie zostało uwzględnione. Izba Skarbowa decyzją z dnia 3.09.1993 r. podzieliła stanowisko zajęte przez podległy jej organ podatkowy.

W skardze na decyzję - tak jak w odwołaniu - skarżąca podniosła, iż nie miała zamiaru uszczuplić podatków. Popełnione przez nią błędy, polegające na niewpisaniu kwot niektórych zakupów towarów lub kosztów ubocznych tych zakupów przy jednoczesnym wpisaniu pozostałych danych dotyczących tych zdarzeń były wręcz zaniechaniami, które powodowały odwrotny skutek, tj. zwiększenie podatków.

To samo można powiedzieć o kosztach, których w ogóle nie wpisywała do księgi. Zresztą o tym fakcie sama powiadomiła kontrolujących, a oni skrzętnie wykorzystali to przeciwko niej.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z par. 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ utrata zwolnienia od tych podatków następuje począwszy od roku podatkowego, w którym księga podatkowa przychodów i rozchodów była prowadzona nierzetelnie. W rozpoznawanej sprawie nierzetelność dotyczyła już pierwszego roku podatkowego objętego okresowym zwolnieniem podatkowym. Nierzetelność to bowiem niezgodność księgi ze stanem rzeczywistym. Takie rozumienie tego pojęcia wynika a contrario z par. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1988 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 44 poz. 350 ze zm./. Prawidłową pod względem materialnym /rzetelną/ jest bowiem księga prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym. Rację mają więc organy podatkowe twierdząc, że bez znaczenia są dla nierzetelności księgi przyczyny, które spowodowały tę niezgodność. Przyczyny te miałyby znaczenie w razie prowadzenia postępowania karno-skarbowego. Jedynie nie można się z tymi organami zgodzić, iż nierzetelnością jest również niewpisanie przez skarżącą kwot dotyczących zakupu niektórych towarów handlowych lub kosztów ubocznych związanych z tymi zakupami przy jednoczesnym wpisaniu pozostałych danych dotyczących tych zdarzeń gospodarczych. Jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 1992 r. III SA 1432/92 - Monitor Prawniczy 1993 nr 1 str. 7, nie są nierzetelnościami oczywiste omyłki /np. rachunkowe/, które kontrolujący może z łatwością zauważyć bez potrzeby konfrontacji zapisów w księdze z innymi dowodami /np. rachunkami/.

Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Skarżąca nie wpisywała bowiem do księgi szeregu zdarzeń gospodarczych /np. podatku od nieruchomości/.