Teza
Piwnica objęta decyzją o przydziale lokalu mieszkalnego nie jest lokalem użytkowym w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, lecz przynależy do lokalu mieszkalnego, w związku z czym organ administracji nie może nią dysponować w czasie trwania najmu lokalu mieszkalnego, powołując się na przepisy ustawy dotyczące lokali użytkowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Władysława T. na decyzję Wojewody Przemyskiego z dnia 13 sierpnia 1981 r. w przedmiocie ograniczenia powierzchni piwnicy i przeznaczenia części pomieszczenia na lokal użytkowy i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Miasta J. z dnia 18 maja 1981 r., a także, zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Wojewody Przemyskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Uzasadnienie
Na wniosek Anny P. Naczelnik Miasta J., decyzją z dnia 18 maja 1981 r., nr GT-VI-8175/13/81, ograniczył uprawnienia Władysława T. - najemcy lokalu mieszkalnego w domu nr 5 przy ul. W. - do zajmowanej przez niego w tym domu piwnicy, pozostawiając w jego dyspozycji powierzchnię 10 m2, natomiast pozostałą jej część, tj. 25 m2, przeznaczył na lokal użytkowy i przydzielił wnioskodawczyni na prowadzenie punktu sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego i farbiarsko-chemicznych. W uzasadnieniu podał, że Władysław T. zajmuje piwnicę o powierzchni 35 m2, którą zgodnie z przeznaczeniem użytkuje tylko w części, a w pozostałej części garażuje motocykle i dokonuje ich napraw. Przyjmując, że pomieszczenie to nadaje się do zmiany na lokal użytkowy, postanowiono częścią jego zadysponować na rzecz Anny P., która zobowiązała się we własnym zakresie przeprowadzić niezbędne roboty. Wykonanie decyzji w tym zakresie uzależniono od uprzedniego wybudowania ścianki działowej i oddzielnych drzwi wejściowych z korytarza.
Odwołując się od tej decyzji Władysław T. zarzucił, że oględzin piwnicy dokonano bez jego udziału jako najemcy, podana powierzchnia nie odpowiada wielkości faktycznej, /27 m2, a nie - jak przyjęto - 35 m2/, a także, że pomieszczenie to od 1945 r. wykorzystywane jest jako piwnica na składowanie opału i produktów żywnościowych. Z tych względów, nie godząc się na ograniczenie go w korzystaniu z piwnicy, domagał się uchylenia decyzji.
Decyzją z dnia 13 sierpnia 1981 r., nr GT-III-8174/68/81 Wojewoda Przemyski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję przyjmując, że wprawdzie sporne pomieszczenie wykorzystywane jest obecnie jako piwnica, ale poprzednio miało charakter użytkowy. Ograniczenie zatem Władysława T. w korzystaniu z niego celem przywrócenia do dawnego stanu uznano za uzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Władysław T. podniósł w zasadzie te same argumenty, co w swoich wcześniejszych pismach, wnosząc o obiektywne zbadanie i rozstrzygnięcie sprawy.
Odpowiadając na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji, że nie znajduje podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Dodał też, że rozstrzygnięcie sprawy podyktowane było trudną sytuacją lokalową w J. i społeczną potrzebą uruchomienia punktów handlowych.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący przedstawił oświadczenia sąsiadów stwierdzające, że sporne pomieszczenie zawsze było wykorzystywane jako piwnica. Okazał też decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego w domu nr 5 przy ul. W. i umowy najmu, w której potwierdzono jego prawo do wyłącznego użytkowania piwnicy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości fakt, że pomieszczenie będące przedmiotem postępowania administracyjnego przynależne jest do lokalu zajmowanego przez Władysława T. i użytkowane było przez niego jako piwnica.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Naczelnik Miasta J. powołał art. 28 ust. 2, a organ odwoławczy art. 42 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/. Przepisy te nie pozwalają jednak na ograniczenie powierzchni lokalu w sytuacji faktycznej, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Artykuł 28 ust. 2 dotyczy wyłącznie przydziału lokali użytkowych, natomiast art. 42 ust. 2 - cofnięcia przydziału lub przekwaterowania z lokalu użytkowego, jeśli znajduje się on w budynku zagrożonym pod względem technicznym. Z uzasadnienia obydwu decyzji można tylko domyślać się, że sprawę próbowano załatwić w nawiązaniu do art. 28 ust. 3 i art. 42 ust. 1 pkt 2 prawa lokalowego, które również nie mogą mieć w niej zastosowania. Z art. 28 ust. 3 wynika jedynie, że w decyzji o przydzieleniu powinno być wyraźnie zaznaczone, z jakich uprawnień w lokalu wspólnym korzysta współnajemca otrzymujący przydział części lokalu. Wspomniana zaś piwnica należy do lokalu, którego najemcą jest Władysław T. z rodziną i potrzeba orzekania co do korzystania z niej w tym trybie nie znajduje uzasadnienia. Z kolei art. 42 ust. 1 pkt 1 stanowi, że decyzje o ograniczeniu przydziału lokalu użytkowego mogą być wydane, jeżeli wymaga tego planowe rozmieszczenie sieci lokali handlowych bądź usługowych. Dyspozycja tego przepisu dotyczy zatem wyłącznie lokali użytkowych, a więc tych, które przydzielone zostały ubiegającym się o prowadzenie określonej działalności i w określonym miejscu. W porównaniu z sytuacją najemców lokali mieszkalnych jest to ograniczenie trwałości stosunku najmu, które mogłoby znaleźć zastosowanie tylko wówczas, gdyby Władysław T. zajmował sporne pomieszczenie po uprzednim uzyskaniu przydziału na podstawie art. 28 ust. 2 prawa lokalowego, tj. na prowadzenie określonej działalności /art. 5 ust. 3/. Nawet w takim jednak wypadku dla podjęcia decyzji w myśl omawianego przepisu niezbędne byłoby wykazanie, że wymagało tego planowe rozmieszczenie sieci handlowej i usługowej, co również zostało całkowicie przez organy orzekające pominięte. Nie powołano się bowiem na odpowiedni zatwierdzony plan, mogący stanowić przesłankę do wszczęcia postępowania. Za wystarczające uznano podanie Anny P., która wskazała pomieszczenie Władysława T. na sklep, jaki chciałaby właśnie w tym pomieszczeniu uruchomić.
Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że zaskarżone decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej /w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ i dlatego też na zasadzie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdzono ich nieważność.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.