Wyrok NSA oz. w Krakowie z 18 czerwca 1985 r., SA/Kr 431/85

Teza

Żaden przepis ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40 ze zm./ nie uzależnia wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła od oceny organu administracji państwowej celowości wykonywania danej działalności.

Ocena taka należy wyłącznie do osoby zamierzającej na własne ryzyko wykonywać rzemiosło.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Edwarda A. na decyzję Dyrektora Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 23 listopada 1984 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Miejskiego w K., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od organu stopnia wojewódzkiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 5 października 1984 r. Kierownik Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Miejskiego w K., odmówił Edwardowi A. wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła - murarstwo i malarstwo. Powołując się na art. 6 pkt 4 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40 ze zm./, stwierdził, że wydanie zezwolenia byłoby niezgodne z zasadami racjonalnego gospodarowania kadrami, przy czym w ostatnich trzech latach nastąpił znaczny rozwój rzemieślniczych zakładów malarsko-murarskich, co zaspokaja potrzeby miasta do 1986 r. Ponadto wnioskodawca jest zatrudniony w jednostce gospodarki uspołecznionej i może nadal pracować w jednostkach gospodarki uspołecznionej, które wykazują zapotrzebowanie na pracowników z tego rodzaju kwalifikacjami.

W odwołaniu od tej decyzji Edward A. stwierdził, że odmowa wydania zezwolenia z powodu posiadania wykształcenia jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego, gdyż prawo w równym stopniu dotyczy wszystkich.

Dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach decyzją z dnia 23 listopada 1984 r. nr DW.II-7530/20/84 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i podał w uzasadnieniu motywy organu I instancji, nie ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się.

Skarżąc powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Edward A. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, dodając, iż w dobie reformy gospodarczej powinien działać rynek inwestora, a nie wykonawcy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko, nie ustosunkowując się do argumentacji skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40 ze zm./. W myśl tego przepisu można odmówić wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła, jeżeli wydanie zezwolenia mogłoby godzić w ważny interes Państwa.

Interpretacji tego przepisu nie można dokonywać w oderwaniu od całości uregulowań ustawy, w myśl których odmowa wydania zezwolenia jest wyjątkiem od zasady udzielania zezwoleń. Okoliczności uzasadniające odmowę udzielenia zezwolenia wymienione są w art. 6 ustawy taksatywnie - i jako wyjątkowe - nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W każdym razie zagrożenia ważnego interesu Państwa, jako następstwa wydania rzemieślnikowi zezwolenia, nie należy oceniać wyłącznie w skali miasta lub województwa, lecz w skali ogólnopaństowej, a ważnego interesu Państwa nie można utożsamiać z partykularnymi interesami poszczególnych jednostek podziału terytorialnego Państwa.

Przesłanki odmowy zawarte w zaskarżonej decyzji nie odpowiadają kryteriom ważnego interesu Państwa. W szczególności błędny jest pogląd dotyczący nieracjonalności zatrudnienia. Z twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji wynika, iż działalność rzemieślniczą prowadzić może jedynie osoba mająca wykształcenie zawodowe. Wtedy będzie to zgodne z racjonalnym zatrudnieniem kadr. Twierdzenie to pozbawione jest podstaw normatywnych, przy czym nieporozumieniem jest uzależnienie racjonalności zatrudnienia od sektora gospodarki, w jakim ma być utrudniona osoba. Racjonalne jest zatrudnienie zgodne z kwalifikacjami, niezależnie od sektora gospodarki narodowej, wobec czego brak jest podstaw do uznania, iż wydanie zezwolenia skarżącemu godziłoby w ważny interes Państwa.

Żaden przepis ustawy nie uzależnia wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła od oceny organu administracji państwowej celowości wykonywania danej działalności. Kwestia celowości wykonywania rzemiosła pozostawiona jest ocenie osoby zamierzającej je wykonywać. Jest to ryzyko tej osoby, a nie organu administracji państwowej.

Trafnie podnosi skarżący, że o zaspokojeniu potrzeb można mówić dopiero wtedy, gdy będzie działał rynek konsumenta. Jeżeli potrzeby będą zaspokojone do tego stopnia, że skarżący nie będzie miał zajęcia, niewątpliwie zlikwiduje działalność rzemieślniczą, jego bowiem obciąża wszelkie ryzyko prowadzenia działalności na własny rachunek.

Organ przeto nie ma nie tylko podstaw prawnych, ale i potrzeby, utrudniać obywatelowi podjęcie takiego ryzyka.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 208 Kpa orzekł, jak w sentencji.