Wyrok NSA oz. w Krakowie z 13 czerwca 1991 r., SA/Kr 446/91

Teza

Emerytury z USA otrzymywane przez osoby mieszkające w Polsce są opodatkowane podatkiem wyrównawczym po obliczeniu podatku zapłaconego przez nich w USA.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie podatku wyrównawczego.

Uzasadnienie

Walerian S. otrzymywał emeryturę z zagranicy. Urząd Skarbowy wymierzył mu podatek wyrównawczy za 1989 rok. Była to kwota - jak na owe czasy - dosyć wysoka bo 4.430.800 zł.

Walerian S. odwołał się do Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Obie decyzje emeryt zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagał się ich uchylenia, gdyż w postępowaniu podatkowym nie wyjaśniono. czy i w jakiej wysokości od świadczeń emerytalnych z USA otrzymanych przez niego w 1989 r., został za granicą pobrany podatek.

Walerian S. stwierdził, że w USA potrącono mu podatek przy zastosowaniu 30 procent stawki, a Urząd Skarbowy przyjął błędnie, że potrącano mu tam podatek przy zastosowaniu 15 proc. stawki. Jest - jego zdaniem - bardzo istotna okoliczność, gdyż gdyby uwzględniono pobranie za granicą podatku według stawki 30 proc., to świadczenie nie byłoby w Polsce opodatkowane. Tym bardziej, że opodatkowanie tych świadczeń za granicą wyłącza ich opodatkowanie w Polsce.

W dodatku - zdaniem Waleriana S. - błędnie przeliczono dolary na złote. Zrobiono to bowiem po kursie z ostatniego dnia miesiąca po miesiącu, w którym otrzymał on świadczenie emerytalne.

Emeryt zwrócił też uwagę na to, że przy wymiarze podatku, należało uwzględnić przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji ustalającej podatek a nie przepisy, które obowiązywały w czasie otrzymania przez niego świadczeń emerytalnych z zagranicy.

Izba Skarbowa domagała się oddalenia skargi. Powołała się przy tym na art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. 42 poz. 188 ze zm./, który stanowi, że opodatkowane tym podatkiem są wszelkiego rodzaju dochody pieniężne, do których zalicza się także zagraniczne świadczenia pieniężne - rentowe i emerytalne, dla osób mieszkających w Polsce.

Izba Skarbowa powołała się także na art. 20 ust. 1 umowy zawartej między Polską a Rządem USA o uniknięciu podwójnego opodatkowania /Dz.U. 1976 nr 31 poz. 178/. W świetle tych przepisów uniknięcie podwójnego opodatkowania następuje w ten sposób, że osobie mieszkającej w Polsce zalicza się na poczet należnego w naszym kraju dodatku kwotę podatku zapłaconego w USA. 1 taką właśnie zasadę zastosowano w stosunku do Waleriana S. Wymierzając mu podatek wyrównawczy. za 1989 rok przyjęto kwotę wolną od podatku oraz skalę podatkową obowiązującą w 1989 r. Na podstawie zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 8 maja 1990 r. w sprawie częściowego zaniechania ustalanie i poboru podatku wyrównawczego za lata 1989 i 1990 - dowodziła dalej Izba Skarbowa - zaniechano ustalenia i poboru podatku w części przekraczającej ten podatek ustalony od osiągnięcia dochodów przeliczanych na złote według kursu obowiązującego w końcu miesiąca /następującego po miesiącu, za który wypłacono świadczenie/.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podatek wyrównawczy od emerytury za 1989 r. obliczono zgodnie z obowiązującymi przepisami, na które powołały się obie instancje w swoich decyzjach.

Sąd wziął też pod uwagę fakt, że emerytury z USA otrzymywane przez osoby mieszkające w Polsce są opodatkowane podatkiem wyrównawczym po obliczeniu podatku zapłaconego przez nich w USA. NSA stwierdził, że tę zasadę zastosowano przy ustalaniu wymiaru podatku wyrównawczego Walerianowi S. od świadczeń emerytalnych z USA. Podstawę opodatkowania ustalono przeliczając część świadczenia w dolarach według kursu obowiązującego w dniu wypłaty, przy uwzględnieniu zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 8 maja 1990 r. w sprawie częściowego zaniechania ustalania i poboru podatku wyrównawczego za lata 1989 i 1990. Przeliczono więc świadczenia emerytalne w dolarach według ich kursu z końca miesiąca następującego po miesiącu, za który należało się świadczenie.

Z uwagi na pewne opóźnienia w wypłacie świadczeń, takie przeliczenie dolarów USA na złotówki było bardziej korzystne dla Waleriana S., niż przeliczenie według kursu z dnia w którym je otrzymał.

Sąd wziął również pod uwagę fakt, że wymierzając podatek wyrównawczy uwzględniono kwotę wolną od podatku i zastosowano skalę podatkową obowiązującą w 1989 r. Nie było zaś żadnych podstaw do tego, aby zastosować przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji podatkowej /czyli w roku 1990/, Te ostatnie stosuje się bowiem przy opodatkowaniu podatkiem wyrównawczym dochodów osiągniętych w roku 1990.

NSA zwrócił też uwagę na fakt, że od ustalonego podatku wyrównawczego emerytowi odliczono podatek wyrównawczy zapłacony od tych świadczeń w NSA. /w 1989 r. zrobiono to tam przy zastosowaniu 15 proc. stawki/. Dlatego NSA oddalił skargę Waleriana S.