Wyrok NSA oz. w Krakowie z 3 czerwca 1993 r., SA/Kr 490/93

Teza

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./ nie precyzuje sposobu przekazania dewiz uzyskanych w drodze darowizny.

Oznacza to, że każdy sposób wniesienia dewiz na rachunek obdarowanego do banku w kraju, z udokumentowaniem ich uzyskania, odpowiada dyspozycji wyżej powołanego przepisu.

Dotyczy to także wpłaty dewiz przywiezionych przez obdarowanego z zagranicy.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w Z. decyzją z dnia 12 maja 1993 r. dokonał Marcinowi O. wymiaru podatku od spadków i darowizn w wysokości 147.994.000 zł od darowizny 25.000.000 USD otrzymanej od brata Pawła O. zamieszkałego we Francji. Za podstawę wymiaru podatku przyjęto wartość dolara według kursu bankowego w dniu złożenia oświadczenia o uzyskanej darowiźnie /10 lutego 1992 r./.

O decyzji tej zostało do Izby Skarbowej w N.-S. wniesione odwołanie, w którym zarzucono naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, jako że przepis ten przewiduje zwolnienie od podatku nabytych wartości dewizowych, jeżeli zostały przekazane na rachunek obdarowanego do banku w kraju.

Marcin O. dnia 12 kwietnia 1990 r. zgłosił przywóz dewiz w Urzędzie Celnym Portu Lotniczego w W., zaś 18 kwietnia 1990 r. dokonał ich wpłaty do Banku PKO SA Oddział K. Powołując się na interpretację i praktykę Ministerstwa Finansów odwołujący stwierdza, że na równi z darowizną, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy traktowane są m.in. wpłaty na rachunek "A" kwot przywiezionych z zagranicy na podstawie imiennego zgłoszenia dewizowego, wystawionego na nazwisko posiadacza rachunku, określającego kwoty przywiezione z zagranicy, potwierdzonego przez polski urząd celny.

Izba Skarbowa w N.-S. zawiesiła z urzędu postępowanie odwoławcze i wystąpiła do Ministerstwa Finansów o wyrażenie opinii, czy nadal aktualna jest interpretacja przedstawiona w piśmie Ministerstwa z dnia 15 maja 1985 r.

Po uzyskaniu z Ministerstwa Finansów odpowiedzi, że taka wykładnia nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, podjęto zawieszone postępowanie i wydano decyzję w trybie odwoławczym. Utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. stwierdzając w uzasadnieniu, że zwolnienie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wartości dewizowe przekazane zostały bezpośrednio z zagranicy na rachunek bankowy w kraju.

Marcin O. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zarzucił naruszenie prawa materialnego wywodząc, że z brzmienia przepisu "przekazane na rachunek obdarowanego do banku w kraju" nie wynika, by przekazanie miało nastąpić bezpośrednio z zagranicy na rachunek bankowy w kraju.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sporny przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 pozostaje w niezmienionym brzmieniu od daty obowiązywania ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn.

Przepis ten nie precyzuje sposobu "przekazania" dewiz uzyskanych w drodze darowizny.

Zdaniem Sądu, rację ma strona skarżąca, twierdząc, że ustawodawca celowo posługuje się ogólnym pojęciem "przekazanie", by przepis ten obejmował wszelkie sytuacje związane z wpływem dewiz na rachunek obdarowanego do banku w kraju.

W przeciwnym wypadku regulacja ustawowa tej normy zawierałaby b. wąskie określenie obejmujące jedynie przesłanie z zagranicy dewiz w drodze operacji bankowych.

Bardzo ogólne określenie "przekazanie" użyte w treści przepisu daje podstawy do przyjęcia, że każdy sposób wniesienia dewiz na rachunek obdarowanego do banku w kraju, z udokumentowaniem ich uzyskania, odpowiada dyspozycji przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za uzasadniony.

Zwrócić również należy uwagę na naruszenie postanowień art. 9 Kpa. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego, że przy przywozie do Polski wartości dewizowych postąpił zgodnie z informacją co do ich przekazania uzyskaną w Izbie Skarbowej w N.-S. w miesiącu marcu 1990 r.

Z pisma Izby Skarbowej w Krakowie skierowanego do skarżącego wynika, że jeszcze w lutym 1992 r. organy podatkowe stosowały interpretację Ministerstwa Finansów z dnia 15 maja 1985 r. Zmiana stanowiska w tej sprawie nastąpiła dopiero w związku z zapytaniem Izby Skarbowej w N.-S. w trakcie postępowania odwoławczego w tej konkretnej sprawie.

Tymczasem z utrwalonej w orzecznictwie zasady ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań organów administracji wynika, iż nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania /m.in. informacje/ organów państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu.