Uzasadnienie
Andrzej S., Jerzy S. i Jadwiga B. rozpoczęli w 1982 r. prowadzenie działalności rzemieślniczej w zakresie wytwarzania mieszanek, mączek pastewnych i produktów utylizacji zwierzęcej oraz wytwarzania tłuszczów technicznych z surowców odpadowych, jako spółka pod nazwą "Wytwórnia Mączek Pastewnych A. S. i S-ka z ograniczoną odpowiedzialnością w Sz.", zarejestrowana przez Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 25 maja 1982 r. Zezwolenie na wykonywanie tej działalności rzemieślniczej zostało im wydane przez Naczelnika Gminy P. w dniu 28 grudnia 1981 r.
W dniu 7 lipca 1982 r. złożyli w Urzędzie miejskim w K. deklarację w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatkach obrotowym i dochodowym na 1982 r. W deklaracji tej podali dzień 7 lipca 1982 r. jako datę rozpoczęcia działalności, która miała być wykonywana przez wspólników przy zatrudnieniu pięciu pracowników.
W dniu 8 lipca 1982 r. Andrzej S., Jerzy S. i Jadwiga B. złożyli w Urzędzie Miejskim w K. wniosek o przyznanie im zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego od przychodów uzyskiwanych z tej działalności zarobkowej, jako działalności nowo uruchomionej, a także o udzielenie im ulgi inwestycyjnej.
Prezydent Miasta K., powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/, decyzją z dnia 30 września 1982 r. zwolnił ich od podatków obrotowego i dochodowego z tytułu wykonywania wymienionej działalności rzemieślniczej w okresie od dnia 7 lipca 1982 r. do dnia 6 lipca 1985 r.
W następstwie kontroli przeprowadzonej w dniu 18 października 1983 r. w zakładzie rzemieślniczym spółki przez Izbę Skarbową w Kielcach, Urząd Skarbowy w K. decyzją z dnia 24 listopada 1983 r. pozbawił wspólników prawa do okresowego zwolnienia od podatków z tytułu nowo uruchomionej działalności zarobkowej. Decyzję uzasadniono tym, że wspólnicy rozpoczęli prowadzenie działalności zarobkowej przed zgłoszeniem obowiązku podatkowego, a ponadto liczba zatrudnionych pracowników nie upoważniała ich do korzystania z takiego zwolnienia od podatków.
Postanowieniem z tego samego dnia odmówiono wspólnikom przywrócenia terminu do zgłoszenia obowiązku podatkowego na 1982 r.
W odwołaniu złożonym od decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 24 listopada 1983 r. Andrzej S., Jerzy S. i Jadwiga B. nie negowali, że obowiązek podatkowy zgłosili po rozpoczęciu działalności rzemieślniczej, twierdzili jednak, iż to niedopatrzenie nie powinno powodować pozbawienia ich przyznanego prawa do zwolnienia od podatków z tytułu nowo uruchomionej działalności zarobkowej. W pismach zaś składanych w sprawie przywrócenia im terminu do zgłoszenia obowiązku podatkowego na 1982 r. twierdzili, że przed dniem 7 lipca 1982 r. prowadzili produkcję próbną. Podstawą do takiej decyzji nie mogła być także - ich zdaniem - liczba pracowników zatrudnionych w zakładzie rzemieślniczym, skoro ten fakt podali organowi podatkowemu w deklaracji podatkowej, złożonej przed wydaniem decyzji o zwolnieniu od podatków.
Izba Skarbowa w Kielcach nie uwzględniła odwołania skarżących i decyzją nr PO-2-82-C-32/844 z dnia 19 marca 1983 r. utrzymała w mocy orzeczenie organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu podatkowego II instancji podkreślono, że zarówno liczba pracowników zatrudnionych w zakładzie rzemieślniczym, jak i zgłoszenie obowiązku podatkowego dopiero po rozpoczęciu działalności zarobkowej, nie upoważniały wspólników do uzyskania zwolnienia od podatków na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów.
W skardze na decyzję Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 10 marca 1984 r. skarżący wnieśli o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem prawa. Podtrzymując zarzuty zgłoszone w toku postępowania podatkowego, podkreślili, że wyroby sprzedane przed zgłoszeniem obowiązku podatkowego pochodziły z próbnej produkcji, prowadzonej od czerwca 1982 r., a obowiązek podatkowy zgłosili niezwłocznie po wystawieniu pierwszego rachunku za sprzedane wyroby. Twierdzili, że wszystkie okoliczności w sprawie przemawiają za tym, że nie mieli zamiaru ukrywać prowadzonej produkcji, ani jej rozmiarów. Wszystkie wyroby sprzedawali za pośrednictwem spółdzielni, o liczbie zatrudnionych pracowników poinformowali organ podatkowy I instancji przed wydaniem im decyzji o zwolnieniu od podatków. W tej sytuacji, nawet błędne zastosowanie przez organ podatkowy I instancji przepisów powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów przy udzieleniu im zwolnienia od podatków nie powinno stanowić - ich zdaniem - podstawy do cofnięcia udzielonego im zwolnienia od podatków.
Izba Skarbowa w Kielcach wnosiła o oddalenie skargi, stojąc na stanowisku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na rozprawie sądowej pełnomocnik tej Izby podkreślił, że główną podstawą cofnięcia skarżącym prawa do zwolnienia od podatków było to, iż deklaracje podatkowe i wniosek o zwolnienie od podatków złożyli po rozpoczęciu działalności zarobkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd stanął na stanowisku, że ustalenie w toku postępowania podatkowego, iż podatnik złożył po raz pierwszy deklarację w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatkach obrotowym i dochodowym wraz z wnioskiem o zwolnienie go od tych podatków na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/ po rozpoczęciu tej działalności, a zatem z naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /Dz.U. nr 53 poz. 338 ze zm./ i par. 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 lipca 1981 r. w sprawie podatków obrotowego i dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 18 poz. 89 ze zm./, pozbawia go możliwości uzyskania zwolnienia od tych podatków na podstawie cytowanego rozporządzenia z dnia 30 października 1981 r.
Jeżeli fakt spóźnionego zgłoszenia deklaracji w sprawie obowiązku podatkowego wraz z wnioskiem o zwolnienie od podatków stwierdzony zostanie po wydaniu decyzji zwalniającej podatnika od podatków, a organ podatkowy nie przywróci podatnikowi terminu do złożenia deklaracji podatkowej i wniosku o zwolnienie od podatków, to zasadne jest wydanie na podstawie par. 7 ust. 4 w związku z par. 6 omawianego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. decyzji o utracie przyznanego wcześniej zwolnienia od podatków.
W rozpatrywanej sprawie zostało ustalone, że skarżący złożyli deklarację w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatkach obrotowym i dochodowym, jak i wniosek o zwolnienie od tych podatków, po upływie terminu zakreślonego powołanymi wyżej przepisami. Negatywnie został załatwiony ich wniosek o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji podatkowej na 1982 r. W tym stanie rzeczy zasadna jest decyzja pozbawiająca ich prawa do zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego za okres od dnia 7 lipca 1982 r. do dnia 6 lipca 1985 r. z tytułu nowo uruchomionej działalności zarobkowej.
Inną i odrębną sprawą jest kwestia, czy ze względu na rodzaj wykonywanej działalności i liczbę zatrudnionych pracowników przy jej wykonywaniu przysługiwało skarżącym prawo do zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego, gdyby wniosek w tym przedmiocie został złożony w terminie.
Na marginesie należy zaznaczyć, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżącym takie zwolnienie od podatków nie przysługiwało. Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia 30 września 1982 r. z rażącym naruszeniem prawa. gdyby podatnicy nie naruszyli przepisów o terminie złożenia deklaracji w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego, to doprowadzenie sytuacji do stanu zgodnego z prawem musiałoby nastąpić w innym trybie, przewidzianym w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Jakkolwiek zgodzić się można z twierdzeniem skarżących, że niezgodna z prawem decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 30 września 1982 r. pozbawiła ich możliwości skorzystania z innych dogodniejszych form opodatkowania, na przykład w formie ryczałtu spółdzielczego, to jednak ta okoliczność nie ma wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Skarżący będą mogli tę okoliczność podnieść w postępowaniu dotyczącym ustalenia im należności podatkowych za okres, w którym korzystali ze zwolnienia od podatków na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 września 1982 r.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł, jak w sentencji.