Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 21 marca 1994 r. /Or. III. 0914/9/94/, wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, Wojewoda (...) stwierdził nieważność uchwały nr I/4/94 Rady Gminy G. z dnia 11 lutego 1994 r. w sprawie ustalenia punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 procent alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W uzasadnieniu Wojewoda powołał się na fakt zwiększenia w tej uchwale liczby punktów sprzedaży z 6 do 10. Zdaniem Wojewody, sprzeczność tej uchwały z prawem polega na tym, że narusza ona zasady określone w preambule i w art. 1 i 2 znowelizowanej ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35; poz. 230 ze zm./. Ustawa ta przeniosła uprawnienia do ustalania limitu punktów sprzedaży na gminy, ale wszystkie inne zasady w niej określone nie uległy zmianie. Obowiązuje także zasada ograniczenia dostępności alkoholu i musi ona być stosowana. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinna być rozumiana jako całość i można z niej wywodzić interes gminy, ale także dobro nadrzędne, jakim jest ochrona obywateli przed nadmiernym spożyciem alkoholu.
Przewodniczący Rady Gminy G. wniósł na to rozstrzygnięcie skargę do sądu administracyjnego. Zarzucił w niej przekroczenie przez Wojewodę ustawowego terminu rozstrzygnięcia nadzorczego, odebranie Radzie Gminy prawa do ustalania liczby punktów sprzedaży na terenie gminy oraz wadliwość uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uchwałę nr I/4/94 Rada Gminy G. podjęła w dniu 11 lutego 1994 r., a doręczono ją Wojewodzie w dniu 18 lutego 1994 r. Rozstrzygnięcie nadzorcze natomiast zostało wydane w dniu 21 marca 1994 r., czyli w 31 dni po doręczeniu, i tym samym naruszony został art. 91 ustawy o samorządzie terytorialnym. Rada Gminy, zgodnie z art. 12 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 40 poz. 184/, ma prawo do ustalania liczby punktów sprzedaży na terenie gminy, a uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego jest dowolną interpretacją, nie uwzględniającą racji Rady Gminy. Uzasadnienie to pomija zagadnienia prywatyzacji, wolnego handlu i konkurencyjności. Wojewoda błędnie przyjmuje, że wzrost liczby punktów sprzedaży detalicznej ma bezpośredni i decydujący wpływ na wielkość spożycia alkoholu /takie właśnie stanowisko wyrażono w rozstrzygnięciu nadzorczym/. Organ nadzoru nie może decydować o tym, co jest słuszne z punktu widzenia gminy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wniesienia skargi zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym jest uchwała rady gminy. Skargę do sądu podpisał przewodniczący Rady Gminy, brakuje zaś uchwały Rady Gminy w zakresie wniesienia skargi. Termin do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego nie został przekroczony, ponieważ 30 dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy /niedziela 20 marca/, a zgodnie z art. 57 par. 4 Kpa ostatnim dniem terminu był dzień 21 marca /poniedziałek/, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewoda podtrzymał stanowisko w kwestii naruszenia celu ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz przepisu art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy i wyjaśnił, że argumenty o charakterze celowościowym i gospodarczym podniesione w skardze nie mogą być brane pod uwagę w sytuacji, gdy nadzór jest sprawowany według kryterium legalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ podstawą wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze jest uchwała organów gminy. W rozpatrywanej sprawie skargę do sądu administracyjnego wniósł przewodniczący Rady.
Wniesienie skargi przez przewodniczącego rady gminy nie dowodzi samo przez się, że działa on w granicach upoważnienia wynikającego z uchwały rady gminy. Do czasu złożenia uchwały rady gminy w sprawie wniesienia skargi na konkretne rozstrzygnięcie nadzorcze można domniemywać, że przewodniczący działa zgodnie z wolą rady, brak jednak takiej uchwały domniemanie to obala.
Mimo wezwania do złożenia uchwały Rady Gminy G. w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego /wezwanie doręczone zostało w dniu 5 lipca 1994 r. - dowód: zwrotne poświadczenie odbioru/ do dnia rozprawy sądowej w dniu 27 września 1994 r. odpowiednia uchwała nie została złożona.
W tej sytuacji z przyczyn formalnych, na podstawie art. 207 par. 6 Kpa, skarga, jako niedopuszczalna, została odrzucona.