Wyrok NSA oz. w Łodzi z 21 września 1995 r., SA/Ł 171/95

Teza

Posługiwanie się przez podatnika klasyfikacją SWW nie oznacza, że ciężar rozstrzygnięcia, czy podatnik zastosował prawidłową stawkę podatku, został przeniesiony na organy Głównego Urzędu Statystycznego.

Organy te określają tylko zasady metodyczne sporządzania danych statystycznych, natomiast samą prawidłowość klasyfikowania i w rezultacie przyjęcia odpowiedniej stawki podatku znajduje się pod kontrolą organów podatkowych.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzjami z 8 sierpnia 1994 r. Urząd Skarbowy w S. ustalił wymiar podatku obrotowego za rok 1992 i pierwszy kwartał 1993 r. z tytułu zaniżenia należnego podatku obrotowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że podatnik zaniżył należny podatek obrotowy ponieważ błędnie zaklasyfikował produkowane rozcieńczalniki do niewłaściwego grupowania Systematycznego Wykazu Wyrobów.

Organy podatkowe oparły się na opinii z 15 listopada 1993 r. /OBR-BW-40-842/93/ wydanej na ich wniosek przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Statystyki GUS i zaliczyły sporne wyroby do grupowania 1318-1, podczas gdy podatnik klasyfikował je do grupy SWW 0246. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165 ze zm./ wyroby grupy SWW 0246 były wolne od podatku obrotowego, a wyroby SWW 1318 opodatkowane 20-proc. podatkiem obrotowym. Ponadto organ podatkowy zarzucił podatnikowi zastosowanie niewłaściwej stawki podatku obrotowego przy sprzedaży bieli cynkowej na cele zaopatrzeniowe bez podatku obrotowego.

W odwołaniu od obu decyzji podatnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego tylko w zakresie zakwalifikowania produkowanych rozcieńczalników do grupowania SWW 1318, zarzucając organowi naruszenie przepisów Kpa i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. oraz przedstawiając opinie kilku jednostek autorskich oraz badawczych, wskazujące na niewłaściwe zakwalifikowanie przez organy podatkowe rozcieńczalników do grupowania SWW 1318.

Decyzjami z 14 listopada 1994 r. Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z przepisami zarządzenia nr 62 Prezesa GUS z dnia 23 sierpnia 1983 r. w sprawie podstawowych klasyfikacji kodów oraz nomenklatur wyrobów stosowanych w planowaniu, statystyce i ewidencji /Dz.Urz. GUS nr 5 poz. 9/ zmienionego zarządzeniem nr 7 Prezesa GUS z dnia 26 lutego 1990 r. w sprawie klasyfikacji SWW, właściwym urzędem w zakresie ustalania podstawowych klasyfikacji SWW jest GUS. Obowiązkiem producentów wyrobów jest ustalenie we własnym zakresie symboli i nazw wyrobów własnych zgodnie z zasadami określonymi przez jednostkę autorską właściwą dla danej grupy wyrobów. Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Statystyki jako właściwy w zakresie klasyfikowania wyrobów do odpowiedniego grupowania SWW w piśmie z 15 listopada 1993 r. stwierdził, że należy klasyfikować mieszaniny różnych rozpuszczalników do grupowania SWW 1318. Podatnikowi nie udało się uzyskać zmiany tego stanowiska GUS. Ponieważ właściwym w sprawie klasyfikowania jest GUS, organy podatkowe - zdaniem Izby - nie są upoważnione do rozstrzygania i oceny jego opinii.

W skardze na obie decyzje Izby Skarbowej podatnik podniósł, że stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach prowadzi do wniosku, że o stawce podatku obrotowego rozstrzyga GUS, a ponadto, że opinia tego organu nie może być przedmiotem kontroli w trybie przewidzianym w Kpa. Zdaniem skarżącego opinie wydawane przez GUS lub jego jednostki są wiążące jedynie na gruncie statystyki państwowej, a zatem stanowisko zajęte przez Izbę Skarbową w zakresie zaklasyfikowania produkowanych przez podatnika rozcieńczalników jest pozbawione uzasadnienia. Zdaniem skarżącego organy podatkowe miały zatem obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, powtarzając swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna. W prowadzonym postępowaniu organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W powołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 38 poz. 165/ Minister Finansów posłużył się symbolami SWW przy ustalaniu stawek podatku obrotowego. Jak wynika z zebranego w aktach sprawy materiału, skarżący zakwalifikował swoje produkty do grupowania SWW 0246-3. Co do prawidłowości takiego zaklasyfikowania powstał spór pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym. Organy podatkowe oparły się na opinii Nr OBR-BW-40-842/93 z 15 listopada 1993 r. wydanej na ich wniosek przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Statystyki GUS i zaliczyły sporne wyroby do grupowania 1318-1.

W odpowiedzi skarżący przedstawił organom podatkowym szereg dowodów podważających treść tej opinii. Należy do nich niewątpliwie zaliczyć dołączone do akt sprawy opinie różnych jednostek badawczych, m.in. Wydziału Chemii Uniwersytetu w L. Opinie te potwierdzały prawidłowość dokonanego przez producenta zaklasyfikowania spornych wyrobów do grupowania SWW 0246.

W sprawie tych opinii organy podatkowe nie zajęły stanowiska, stwierdzając jedynie, że nie są upoważnione do rozstrzygania i oceny opinii założonych przez jednostki autorskie czy instytuty naukowo-badawcze. Sąd nie podzielił tego poglądu, bowiem powoływane w decyzjach organów i przytoczone powyżej zarządzenie nr 7 Prezesa GUS z 26 lutego 1990 r., wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w ustawie z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej /t.j. Dz.U. nr 40 poz. 221/ ma na celu określenie sposobów sporządzania i przekazywania danych statystycznych. Stanowisko takie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny w stosunku do zarządzenia nr 9 Prezesa GUS z 28 lutego 1990 r. /wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1994 r. III SA 1571/93 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1995 nr 1 poz. 9/ stwierdzając, że ponieważ ma ono na celu określenie zasad dotyczących sporządzania i przekazywania danych statystycznych, to przepisy tego zarządzenia nie są przydatne w prawie podatkowym. Podobny charakter i podstawę prawną ma również zarządzenie nr 7. Organy podatkowe w sposób nieuzasadniony wyprowadziły zatem z przepisów wykonawczych wydanych przez Prezesa GUS wniosek, że nie są uprawnione do rozstrzygania i oceny opinii złożonych przez jednostki badawcze czy autorskie w zakresie klasyfikacji produkowanych przez podatników wyrobów. Należy zauważyć, że podstawą prawną rozstrzygnięć organów podatkowych były przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /t.j. Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191 ze zm./ i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. Niewątpliwie prawodawca posłużył się w rozporządzeniu symbolami SWW przy określaniu stawek podatku obrotowego.

Posługiwanie się przez prawodawcę klasyfikacją SWW nie oznacza jednak, że ciężar rozstrzygnięcia, czy podatnik zastosował prawidłową stawkę podatku został przeniesiony na organy GUS.

Jak już zostało wspomniane, organy te określają tylko zasady metodyczne sporządzania danych statystycznych, natomiast sama prawidłowość zaklasyfikowania i w rezultacie przyjęcia odpowiedniej stawki podatku znajduje się pod kontrolą organów podatkowych.

Badając prawidłowość zaklasyfikowania dokonanego przez podatnika, organy podatkowe mają zatem obowiązek stosować przepisy procedury administracyjnej. Poprzestanie przez organy podatkowe na stwierdzeniu, że nie są one upoważnione do rozstrzygania opinii złożonych w sprawie prawidłowego zaklasyfikowania wyrobów przez podatnika narusza zatem wyrażoną art. 77 i art. 80 Kpa zasadę wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszony został również art. 78 par. 1 Kpa, który nakazuje uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie organy podatkowe całkowicie pominęły również podnoszony przez skarżącego fakt, że z klasyfikacji benzyn do lakierów produkowanych przez Rafinerię Gdańską i Mazowieckie Zakłady Rafineryjne wynika, że benzyny tego typu są zaliczone do grupowania 0246, co oznacza, że są traktowane jak rozpuszczalniki pomimo tego, że nie jest wykluczone ich przeznaczenie jako rozcieńczalników. W uzasadnieniach wydanych decyzji nie wyjaśniono, dlaczego temu istotnemu zdaniem skarżącego dowodowi, który świadczy przecież o rozbieżnościach w kwalifikowaniu tego typu produktów, organy podatkowe odmówiły mocy dowodowej. Podobnie jak w przypadku innych dowodów przedstawionych przez podatnika takie postępowanie organów podatkowych stanowi naruszenie art. 77 i art. 80 Kpa, a ponadto art. 107 par. 3 Kpa.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.