Wyrok NSA oz. w Łodzi z 7 marca 1996 r., SA/Ł 2139/95

Sprawa

sprawy w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Teza

Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wydawania decyzji w sprawie umorzenia zadłużenia państwowej jednostki budżetowej /np. szpitala/ z tytułu dostawy towarów przez podatnika, którego zobowiązanie podatkowe zostało potrącone.

Sentencja

Naczelny Sąd administracyjny

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w B. na podstawie art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych potrącił zobowiązanie Elektrowni B. w podatku od towarów i usług w kwocie 5.515,30 zł. z wzajemnej bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika z tytułu nie zapłaconej przez Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w K. należności za materiały medyczne w wysokości 5.515,30 zł. Następnie szpital zwrócił się do Urzędu Skarbowego o umorzenie wymienionej zaległości.

Decyzją z dnia 18 lipca 1995 r. Urząd Skarbowy powołując się w szczególności na art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - odmówił umorzenia zaległości szpitala. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów w sprawie potrąceń zobowiązań podatkowych i zadłużeń jednostek budżetowych z dnia 31 października 1991 r., w przypadku braku środków na rachunku bankowym państwowa jednostka budżetowa po otrzymaniu zawiadomienia o potrąceniu powinna zgłosić ten fakt dysponentowi środków budżetowych wyższego stopnia.

Po rozpatrzeniu odwołania szpitala, Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia 29 sierpnia 1995 r. utrzymała w mocy wymienioną decyzję Urzędu Skarbowego w B., nie znajdując podstaw do jej zmiany.

W skardze do sądu administracyjnego Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w K. podniósł, że decyzja Urzędu Skarbowego jest rażąco niesprawiedliwa wobec uzasadnionych społecznie zaległości finansowych szpitala. Ponadto zakwestionował zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do szpitala.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, stwierdzając, że urząd skarbowy jest uprawniony do umarzania zaległości podatkowych, podczas gdy zaległość, o której umorzenie wniósł skarżący, nie jest zobowiązaniem podatkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Należy się zgodzić ze stanowiskiem Izby Skarbowej - wyrażonym w odpowiedzi na skargę - że kwota 5.515,30 zł., o której umorzenie ubiegał się skarżący szpital, nie jest zaległością podatkową. Szkoda tylko, że organy podatkowe z faktu tego, który jest oczywisty, nie wyciągnęły żadnych wniosków. Przecież skoro sporna kwota nie jest zobowiązaniem podatkowym, to nie mogą mieć do niej zastosowania przepisy podatkowe, w szczególności zawarte w ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, w tym również dotyczące umarzania zaległości podatkowych /art. 31/. Kwestia wzajemnych rozliczeń między państwowymi jednostkami budżetowymi, związanych z potrąceniem zobowiązań podatkowych z wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa /art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ jest wewnętrzną sprawą budżetu państwa i powinna być załatwiona w trybie przepisów dotyczących wykonywania budżetu.

Tego rodzaju sprawy nie podlegają rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnych. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wydawania decyzji w sprawie umorzenia zadłużenia państwowej jednostki budżetowej /jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa/, a taką jest skarżący szpital, z tytułu dostawy towarów /materiałów medycznych/ przez podatnika, którego zobowiązanie podatkowe zostało potrącone. W szczególności za przepis taki nie można uznać art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który dotyczy wyłącznie zaległości podatkowych.

W tej sytuacji zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należy uznać za wydane bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, co skutkuje stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 207 par. 3 Kpa.

Poza rozważaniami Sądu w rozpoznawanej sprawie pozostają podniesione w skardze kwestie dotyczące zasadności prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdyż wykraczają one poza przedmiot skargi, którym jest wyłącznie zaskarżona decyzja. Skarżący może przeciwdziałać temu postępowaniu, wykorzystując środki przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.