Wyrok NSA oz. w Łodzi z 25 maja 1995 r., SA/Ł 2567/94

Teza

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w przypadku prowadzenia przez osoby fizyczne działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem w formie spółki cywilnej podatnikiem jest spółka, a nie poszczególne osoby fizyczne, będące wspólnikami. Składniki majątkowe zakupione przez każdego ze wspólników na jego nazwisko i rachunek stanowią jego własność, a nie wchodzą w skład majątku spółki, w związku z czym podatek od towarów i usług naliczony przy zakupie takiego składnika nie może podlegać odliczeniu przez spółkę od jej podatku należnego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, mający bezpośredni wpływ na treść wydanych decyzji organów podatkowych obu instancji jest w zasadzie bezsporny.

W deklaracji podatkowej VAT-7, dotyczącej rozliczenia spółki cywilnej "A." z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1994 r. spółka wykazała do odliczenia od podatku należnego kwotę podatku naliczonego w wysokości 23.599.000 zł związanego z zakupem samochodu ciężarowego "Volkswagen LTV 28". Z dokonanych przez Urząd Skarbowy ustaleń kontrolnych wynikało jednak, że powyższy samochód został zakupiony za granicą i sprowadzony do Polski w dniu 15 marca 1994 r. nie przez spółkę, lecz przez Wojciecha P., będącego jednym z dwóch wspólników spółki "A.". Fakt zakupu samochodu na nazwisko i rachunek wyłącznie Wojciecha P. wynika z odpowiednich dowodów zakupu i odprawy celnej. W świetle tych ustaleń brak było podstawy prawnej do uznania, że był to zakup dokonany przez spółkę, w związku z czym brak było możliwości odliczenia przez nią zapłaconego przez nabywcę samochodu podatku od towarów i usług.

W tych warunkach nie mogły mieć większego znaczenia wyjaśnienia skarżących, iż zgodnie z ich wcześniejszym zamiarem samochód miał być nabyty dla potrzeb spółki i na jej rzecz. Przyjmując nawet w powyższym zakresie argumentację wspólników, iż dokumenty zakupu samochodu i odprawy celnej nie mogły być wystawione na spółkę cywilną, która nie posiada osobowości prawnej, to jednak należy stwierdzić, że nie było żadnych przeszkód prawnych do dokonania tych czynności na nazwisko obu wspólników spółki cywilnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 wymienionej na wstępie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku prowadzenia przez osoby fizyczne działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem w formie spółki cywilnej podatnikiem jest spółka, a nie poszczególne osoby fizyczne, będące wspólnikami. Składniki majątkowe zakupione przez każdego ze wspólników na jego nazwisko i rachunek stanowią jego własność, a nie wchodzą w skład majątku spółki, w związku z czym podatek od towarów i usług naliczony przy zakupie takiego składnika nie może podlegać odliczeniu przez spółkę od jej podatku należnego.

W rozpoznawanej sprawie dodatkową okolicznością, świadczącą o tym, że zakupiony za granicą przez Wojciecha P. samochód stanowił jego własność był również fakt, iż po sprowadzeniu samochodu do Polski nabywca oddał go do bezpłatnego użytkowania przez spółkę na podstawie odrębnej umowy z dnia 29 marca 1994 r. /aneksu do umowy spółki cywilnej/.

Wydane w oparciu o powyższy stan faktyczny decyzje podatkowe organów obu instancji są zgodne z powołanymi w nich przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a w szczególności z art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy.

Przepisy te stanowią, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, jednakże w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, iż podatnik z naruszeniem przepisów cytowanej ustawy zawyżył wysokość podatku naliczonego kwotę podatku należnego zwiększa się o kwotę trzykrotności tego zawyżenia. Należało również uznać, że zmiana decyzji organu pierwszej instancji, dokonana przez Izbę Skarbową w toku postępowania odwoławczego była w pełni uzasadniona i prawidłowa, gdyż art. 27 ust. 5 pkt 2 cytowanej ustawy nie stanowi podstawy prawnej do ustalania odrębnej "sankcji" jak to określił urząd skarbowy. Przepis ten reguluje jedynie tryb i wysokość należnego zobowiązania podatkowego z tytułu tego podatku w przypadku zaistnienia stanu faktycznego określanego w tym przepisie.

Podniesione w tym zakresie zarzuty skargi, iż wspólnicy spółki działali "w dobrej wierze" i w szczególności nie mieli zamiaru narażenia Skarbu Państwa na straty nie mogą mieć większego znaczenia w tej sprawie, dotyczącej jedynie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego.

Z tych wszystkich względów z uwagi na to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego jak również przy jej wydawaniu nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, mającego istotne znaczenie dla wyniku sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.