Wyrok NSA oz. w Łodzi z 14 marca 1997 r., SA/Ł 3239/95

Teza

W wyniku dokonanej na początku 1993 roku zmiany ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ i wprowadzenia w życie z mocą od 1 stycznia 1993 roku przepisu art. 23 ust. 1 pkt 46 /patrz art. 1 pkt 15 i art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 28 poz. 127/ możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu używania dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika samochodu osobowego, nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, została ograniczona do wysokości kwoty wynikającej z iloczynu faktycznie przejechanych kilometrów oraz obowiązującej stawki za jeden kilometr.

Wprowadzono jednocześnie z mocą od dnia 16 kwietnia 1993 roku obowiązek dla podatników prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu według wzoru określonego w wytycznych Ministerstwa Finansów z dnia 16 kwietnia 1993 roku /Dz.Urz. MF nr 10 poz. 44/.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy skarżącymi a organami podatkowymi dotyczy w rozpoznawanej sprawie zagadnienia kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej w 1993 roku działalności gospodarczej, a w szczególności trybu i sposobu dokumentowania kosztów poniesionych w związku z użytkowaniem do celów działalności gospodarczej samochodu osobowego, nie ujętego w ewidencji środków trwałych firmy skarżącego. Zgodnie z ogólnym określeniem zawartym w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z poszczególnego źródła, za wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1 tej ustawy. Wyrażone w art. 22 ust. 1 ustawy sformułowanie "wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów" należy interpretować w ten sposób, że za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej może być uznany jedynie taki poniesiony wydatek, który pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym lub gospodarczym ze źródłem przychodu, a podstawowym obowiązkiem podatnika jest wykazanie bezpośredniego związku wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W wyniku dokonanej na początku 1993 roku zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wprowadzenia w życie z mocą od 1 stycznia 1993 r. przepisu art. 23 ust. 1 pkt 46 /patrz art. 1 pkt 15 i art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 28 poz. 127/ możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu używania dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika samochodu osobowego, nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych została ograniczona do wysokości kwoty wynikającej z iloczynu faktycznie przejechanych kilometrów oraz obowiązującej stawki za jeden kilometr.

Wprowadzono jednocześnie z mocą od dnia 16 kwietnia 1993 r. obowiązek dla podatników prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu według wzoru określonego w wytycznych Ministerstwa Finansów z dnia 16 kwietnia 1993 r. /Dz.Urz. MF nr 10 poz. 44/.

Ponadto w myśl art. 22 ust. 6 w związku z ust. 6 cytowanej ustawy podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów mają obowiązek odpowiedniego dokumentowania wszystkich wpisów do księgi podatkowej, w tym również wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodów zgodnie z przepisami dotyczącymi prowadzenia tych ksiąg.

W powyższym zakresie, w 1993 roku obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./, które po zmianie przewidywały również obowiązek prowadzenia przez podatników ewidencji przebiegu pojazdu. Z zebranego w rozpoznanej sprawie materiału dowodowego wynika w sposób niewątpliwy, że skarżący przez cały 1993 rok nie prowadził odpowiedniej ewidencji przebiegu pojazdu, stanowiącej jedyną podstawę do uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na używanie prywatnego samochodu osobowego do celów działalności gospodarczej związanej z wyjazdami zagranicznymi. Prowadzona przez niego w tym okresie ewidencja-zeszyt nie zawierała w zakresie wyjazdów zagranicznych podstawowych danych, o których mowa w par. 1 powołanych wyżej wytycznych Ministerstwa Finansów w sprawie stosowania wzoru ewidencji przebiegu pojazdu. Z wyjaśnień samego skarżącego oraz kserokopii prowadzonej przez niego ewidencji wynika, że przy ustalaniu kosztów używania samochodu osobowego do wyjazdów zagranicznych zapisy ewidencji ograniczały się do wpisania pod jedną datą ogólnej ilości przejechanych kilometrów /z reguły 2.300 km/ i łącznej kwoty wyliczonych przez skarżącego kosztów danego kilkudniowego wyjazdu zagranicznego. Zapisów takich skarżący dokonywał po powrocie do kraju. Mając na uwadze powyższy stan sprawy zarzuty skargi naruszenia w szczególności przepisów art. 7 i art. 75 par. 1 Kpa nie znajdują żadnego uzasadnienia. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa podatkowego na skarżącym ciążył obowiązek prowadzenia odpowiedniej dokumentacji dotyczącej kosztów uzyskania przychodów z tytułu używania prywatnego samochodu osobowego do celów działalności gospodarczej również w zakresie wyjazdów zagranicznych i posiadanie takiej dokumentacji warunkowało zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Powyższe udokumentowanie kosztów uzyskania przychodów, przewidziane odpowiednimi przepisami prawa podatkowego nie może być wbrew poglądowi skarżącego zastąpione innymi dowodami. Dodatkowo należy również stwierdzić, iż w sytuacji, gdy skarżący posiadał trzy samochody dostawcze, wpisane do ewidencji środków trwałych jego firmy, których koszty utrzymania i eksploatacji były w pełni zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej każdorazowe użycie do celów działalności gospodarczej prywatnego samochodu osobowego powinno być prawidłowo udokumentowane i nie powinno budzić wątpliwości. Nie można również odmówić słuszności poglądowi organów podatkowych, iż przy rodzaju prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej /handel samochodami i częściami samochodowymi/ bardziej właściwe wydaje się wykorzystywanie samochodu dostawczego, niż osobowego.

Z tych wszystkich względów mając na uwadze, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.