Wyrok NSA oz. w Łodzi z 3 czerwca 1997 r., SA/Ł 3241/95

Teza

Odliczenie podatku naliczonego w miesiącu poprzedzającym otrzymanie faktury jest nieprawidłowością w świetle art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i powinno skutkować określeniem prawidłowej wysokości podatku.

Nie stanowi to jednak zawyżenia podatku naliczonego w ogóle, skoro kwota tego podatku wynika z prawidłowo zaewidencjonowanej faktury, dokumentującej faktycznie przeprowadzoną operację gospodarczą, dającej podatnikowi prawo obniżenia kwoty podatku należnego stosownie do treści art. 19 ust. 1 ustawy nawet po upływie terminów wskazanych w art. 19 ust. 3 tej ustawy.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za 1994 r.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Obniżenie podatku należnego o podatek naliczony jest prawem podatnika wynikającym z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Stosownie do treści przepisu art. 19 ust. 3 tej ustawy obniżenie następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzyma fakturę, albo w miesiącu następnym.

Podatnik jest zobowiązany do samoobliczania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku /art. 26 cytowanej ustawy/.

Przepis art. 27 ust. 4 ustawy zobowiązuje podatnika do prowadzenia ewidencji zawierającej dane zawarte w tym przepisie, między innymi kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny, w celu prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Naruszenie obowiązku prowadzenia ewidencji dotyczące wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, prowadzi do zastosowania przez organ skarbowy sankcji polegającej na zwiększeniu kwoty podatku należnego o kwotę trzykrotności tego zawyżenia.

W niniejszej sprawie ocenie Sądu podlega problem, czy obniżenie podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, prawidłowo wpisane do ewidencji zakupu na podstawie faktycznie istniejących operacji gospodarczych, powinno skutkować zastosowaniem sankcji przewidzianych w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy w sytuacji, gdy obniżenia podatku należnego podatnik dokonał w rozliczeniu za miesiąc poprzedzający otrzymanie faktury.

W ocenie NSA prowadzenie przez podatnika ewidencji, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług w sposób zapewniający gromadzenie danych zgodnych z danymi zawartymi w dokumentach dotyczących danej operacji gospodarczej /wierność danych zaewidencjonowanych/, wyłącza możliwość zastosowania sankcji wynikających z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy /por. wyrok NSA z dnia 27 października 1995 r. III SA 194/95 - POP 1997 nr 4 poz. 141/.

Odliczenie podatku naliczonego w miesiącu poprzedzającym otrzymanie faktury jest nieprawidłowością w świetle art. 19 ust. 3 cytowanej ustawy i powinno skutkować określeniem prawidłowej wysokości podatku. Nie stanowi to jednak zawyżenia podatku naliczonego w ogóle, skoro kwota tego podatku wynika z prawidłowo zaewidencjonowanej faktury, dokumentującej faktycznie przeprowadzoną operację gospodarczą, dającej podatnikowi prawo obniżenia kwoty podatku należnego stosownie do treści art. 19 ust. 1 ustawy nawet po upływie terminów wskazanych w art. 19 ust. 3 tej ustawy.

Przepisy ustawy o VAT nie wyłączają możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w miesiącach późniejszych, jeżeli podatnik uchybi terminom wynikającym z art. 19 ust. 3 tej ustawy. Interpretacja cytowanego przepisu art. 19 ust. 3 ustawy nie daje podstaw do uznania, że podatnik traci ostatecznie prawo do obniżenia podatku należnego z chwilą niedochowania terminu określonego tym przepisem /por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1996 r. SA/Ł 1415/95 - Doradztwo Podatkowe 1997 nr 5 str. 31/.

Podatnik może zatem dokonać rozliczenia w drodze deklaracji korygujących. (...).