Wyrok NSA oz. w Łodzi z 31 stycznia 1996 r., SA/Ł 478/95

Teza

Pominięcie na rachunkach symboli SWW stanowi uchybienie o charakterze formalnym, które nie ma wpływu na wysokość podatku należnego lub naliczonego.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Kontrola przeprowadzona w dniu 26 lipca 1994 r. w Spółdzielni Usług i Produkcji w P. wykazała, że w prowadzonej przez Spółdzielnię ewidencji sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług nie ujęto wartości używanych środków trwałych i wyposażenia na łączną kwotę 87 mln zł. Stwierdzono również, że w rachunkach uproszczonych dotyczących sprzedaży przy zastosowaniu stawki "0" procent podatku od towarów i usług nie umieszczono symbolu SWW. Decyzją z dnia 29 września 1994 r. Urząd Skarbowy ustalił Spółdzielni za miesiąc marzec 1994 r. kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 38.269.000 zł. W uzasadnieniu podano, że od nie zaewidencjonowanej sprzedaży w kwocie 87 mln zł ustalono podatek stosownie do art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, czyli stosując stawkę 22 procent i podwyższając ustaloną w ten sposób kwotę podatku o 100 procent natomiast do sprzedaży udokumentowanej rachunkami uproszczonymi w łącznej kwocie 213.700 zł, w których Spółdzielnia nie umieściła symboli SWW, Urząd zastosował stawkę w wysokości 22 procent.

W odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia podniosła, że z informacji uzyskanych w Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w W., w Ministerstwie Finansów oraz w Biurze Informacji VAT w P. wynikało, że przy sprzedaży środków trwałych stawka podatku wynosi "0" procent. Z tego względu nie ujęto sprzedaży środków trwałych w ewidencji sprzedaży dla potrzeb podatku VAT.

Decyzją z dnia 30 grudnia 1994 r. Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że fakt nieujęcia w ewidencji sprzedaży na kwotę 87 mln zł pozwala uznać, że ewidencja była prowadzona nierzetelnie. W związku z naruszeniem przepisu art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług należało zastosować art. 27 ust. 5 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy określił wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustalił podatek przy zastosowaniu stawki 22 procent, który następnie uległ podwyższeniu do 100 procent. W uzasadnieniu podniesiono ponadto, że w świetle przepisu par. 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./ podatnik, który sprzedaje w kraju towary lub usługi objęte stawką niższą niż określona w art. 18 ust. 1 ustawy, powinien podać w rachunku uproszczonym symbol towaru lub usługi określony w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, co w rozpatrywanym przypadku oznacza symbol zamieszczony w Systematycznym Wykazie Wyrobów. Z uwagi na brak tego symbolu we wskazanych rachunkach podatek ustalono według stawki 22 proc.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc że jest ona sprzeczna z par. 1 i par. 3 przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzono argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podnosząc dodatkowo, że zarzuty zawarte w skardze są bezpodstawne, gdyż par. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 12 maja 1993 r. nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, a par. 35 nie zwalnia sprzedaży opodatkowanej stawką "0" procent z jej zaewidencjonowania i wykazania w stosownej rubryce deklaracji podatkowej VAT-7.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jak wynika z materiałów zawartych w aktach sprawy, Spółdzielnia nie ujęła w ewidencji danych dotyczących sprzedaży używanych środków trwałych i wyposażenia na podstawie faktur VAT na łączną kwotę 87 mln zł i tym samym w ewidencji pominęła dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania. Stanowiło to niewątpliwie naruszenie art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, który stwierdza, że podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej dane służące do prawidłowego sporządzania deklaracji podatkowej VAT-7. Wśród tych danych przepis wymienia między innymi dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania.

Stwierdzając tego rodzaju nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji, organy podatkowe miały obowiązek zastosować wobec podatnika art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Stosując stawkę 22 procent i podwyższając kwotę ustalonego w ten sposób podatku o 100 procent organy podatkowe w tym zakresie prawidłowo ustaliły podatek od towarów i usług za miesiąc marzec 1994 r.

Natomiast Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego co do wagi błędów stwierdzonych w rachunkach uproszczonych.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" cytowanej ustawy, obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane rachunkiem uproszczonym albo fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32 przytoczonej ustawy. Poza szeregiem wymogów formalnych odnośnie treści faktury i rachunku uproszczonego, przepis art. 32 cytowanej ustawy zawiera w ust. 5 delegację dla Ministra Finansów do wydania aktu wykonawczego określającego zasady wystawiania faktur i rachunków uproszczonych, dane które powinny zawierać, sposób i okres ich przechowywania, a także ustalenie wzorów tych dokumentów. Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ zawiera w rozdziale 5 zatytułowanym "Faktury i rachunki uproszczone" szereg wymogów formalnych i obowiązujących przy sporządzaniu dokumentów.

W rozstrzyganej sprawie organy podatkowe zastosowały stawkę w wysokości 22 procent do sprzedaży udokumentowanej rachunkami uproszczonymi w łącznej kwocie 213.700 zł, w których Spółdzielnia nie umieściła symboli SWW. Należy jednak uznać, że pominięcie na rachunkach symboli SWW było uchybieniem o charakterze formalnym, które nie miało wpływu na wysokość podatku należnego lub naliczonego. Kontrola nie wykazała bowiem, że są to dokumenty wystawione w sposób nierzetelny, gdyż kupno-sprzedaż rzeczywiście nastąpiło, a zatem potwierdzają one rzeczywiste transakcje handlowe. Nie było zatem powodu do podwyższania stawki podatku wyłącznie z powodu wspomnianych braków mających charakter wadliwości mniejszej wagi, a jak z tego wynika, zaskarżona decyzja naruszyła art. 18 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o podatku od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa oraz w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.