Wyrok NSA oz. w Łodzi z 7 lutego 1996 r., SA/Ł 658/95

Rozpoznanie

w dniu 7 lutego 1996 r.

Sprawa

sprawy ze skargi "K.S.M.L.-W." na pismo Izby Skarbowej w K. z dnia 3 lutego 1995 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę.

Teza

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /t.j. Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ urząd skarbowy wydaje decyzję o ustaleniu kwoty nienależnej podlegającej zwrotowi i kwoty dodatkowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa. Ustawa natomiast nie daje podstaw do rozstrzygania w drodze decyzji o "niewystępowaniu kwot nienależnych" w ramach postępowania podatkowego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Urząd Kontroli Skarbowej w K. przeprowadził od 19 maja do 14 lipca 1994 r. kontrolę źródłową w "M.P.E.C.", Spółka z o.o. w K. W wyniku tego Urząd Skarbowy w K. wydał 17 października 1994 r. decyzję (...), ustalającą, iż za okres 1 stycznia 1993 r. - 30 czerwca 1994 r. nie wystąpiła kwota nienależna z tytułu stosowania nieprawidłowych cen za energię elektryczną. W uzasadnieniu wskazano, odwołując się do zaszłości w latach poprzednich, iż "M.P.E.C." przy ustalaniu ceny za rok 1993 oparło się na cenach jakie w grudniu 1992 r. stosowano na fakturach, co oznacza, iż były to ceny "ostatnio stosowane" powiększone o obowiązujące wskaźniki wzrostu cen na rok 1993. Takie właśnie ceny stosowała Spółka w okresie 1 stycznia - 4 lipca 1993 r. Spółdzielnie mieszkaniowe nie wyraziły zgody na takie ceny i wystawiły noty obciążeniowe na kwotę 3.782.667.500 zł. Spółka noty te zaksięgowała. Zaś po 5 lipca 1993 r. wystawiała faktury na ceny niższe, zaakceptowane przez odbiorców. W następstwie decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 6 grudnia 1993 r. Spółka wyksięgowała noty obciążeniowe spółdzielnię, jednocześnie wystawiła spółdzielniom mieszkaniowym za okres 5 lipca - 30 listopada faktury korygujące na kwotę 3.390.148.900 złotych. Faktury korygujące większość spółdzielni przyjęła - co należy uznać za równoznaczne z zaakceptowaniem cen. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o cenach - cenę umowną ustala się w drodze negocjacji. W 1993 r. stosowano prawidłowe wskaźniki wzrostu cen w stosunku do prawidłowo ustalonej "ceny ostatnio stosowanej", tj. z dnia 31 grudnia 1992 r. Od 5 lipca 1993 r. stosowano natomiast ceny umowne, w wyniku negocjacji.

Od decyzji tej złożyła odwołanie "K.S.M.L.-W.". Wyjaśnia ona na wstępie, iż nie doręczono jej decyzji, zatem za datę doręczenia uważa datę przekazania tej decyzji przez "M.P.E.C." tj. 21 listopada 1994 r. W odwołaniu wskazuje Spółdzielnia, że nie miało miejsca żadne "negocjowanie cen". Za pomocą decyzji administracyjnej "M.P.E.C." pragnie potwierdzić niewystępowanie kwoty nienależnej w okresie 1 stycznia - 30 czerwca 1993 r. zaś przyjęcie faktur korygujących równa się wyrażeniu zgody. Decyzja narusza prawo, strona zaś nie brała udziału w postępowaniu.

Izba Skarbowa w K. pismem z dnia 3 lutego 1995 r. (...) wyjaśniła Spółdzielni, iż jej pismo nie może być traktowane jako odwołanie, gdyż nie jest ona stroną w postępowaniu w sprawach cen, które zalicza się do postępowania podatkowego. Nie przysługuje jej też udział w postępowaniu na podstawie art. 165 Kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia podnosi, iż spełnia cechy strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Urząd Skarbowy rozstrzygnął kwestie sporne między nią a "M.P.E.C." przez rozstrzygnięcie, iż nie wystąpiła kwota nienależna. Jednostronnie przesądzono również kwestię oceny.

W odpowiedzi na skargę poza argumentami podniesionymi wyżej Izba wskazuje, iż uzgodnienie cen między stronami było kwestią cywilnoprawną. Spółdzielnia mieszkaniowa podlega obowiązkowi stosowania cen urzędowych przy sprzedaży energii cieplnej lokatorom zasobów mieszkaniowych. Decyzja Urzędu nie dotyczyła więc jej interesu prawnego, ani obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /t.j. Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ urząd skarbowy wydaje decyzję o ustaleniu kwoty nienależnej podlegającej zwrotowi i kwoty dodatkowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa. Ustawa natomiast nie daje podstaw do rozstrzygania w drodze decyzji o "niewystępowaniu kwot nienależnych" w ramach postępowania podatkowego. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./ - przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a co za tym idzie i odpowiednio przepisy postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych - stosuje się tylko do należności wynikających z przepisów o cenach dotyczących wpłat do budżetu państwa kwot nienależnych i dodatkowych. Urząd Skarbowy rozstrzygając kwestię, w związku z przeprowadzoną kontrolą cen, w wyniku której stwierdzono, iż Spółdzielnie obciążyły Spółkę notami obciążeniowymi na kwoty nienależne, ponieważ nie wystąpiły nieprawidłowości w ustalaniu cen - słusznie dokonał rozstrzygnięcia w drodze wydania decyzji na podstawie art. 104 par. 1 Kpa w związku z art. 21 ust. 5 ustawy o cenach. Tytułem prawnym do stwierdzenia, iż faktury wystawione przez "M.P.E.C." opierały się na prawidłowym /zgodnym z ustawą o cenach/ obliczeniem cen, mogła być tylko decyzja urzędu skarbowego rozstrzygająca sprawę co do jej istoty, w kwestii występowania, bądź nie występowania kwoty nienależnej. Zgodzić się należy z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 1984 r., iż w wypadku, gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej - organ obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji /SA/Wr 430/84 - OSPiKA 1986 z. 9-10 poz. 176/. Chodzi tu bowiem o uprawnienie lub obowiązek wynikający z ustawy z dnia zakresu prawa administracyjnego.

W świetle powyższego nie można uznać za uzasadnionych argumentów skarżącej Spółdzielni, iż była ona stroną w przedmiotowej sprawie. Interes bowiem Spółdzielni wynikający ze stosunku między sprzedawcą, a nabywcą nosi znamiona interesu faktycznego, a nie interesu prawnego znajdującego swe oparcie w art. 28 Kpa.

Mając powyższe na względzie oraz działając na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Sąd orzekł jak w sentencji.