Wyrok NSA oz. w Łodzi z 31 stycznia 1996 r., SA/Ł 756/95

Sprawa

sprawy ze skargi Czesława P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 stycznia 1995 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddalił skargę.

Teza

W rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ tylko międzynarodowy charakter imprezy jest cechą wyróżniającą konkursy.

Konkurs ma charakter międzynarodowy jeżeli odbywa się przy udziale wielu narodów lub ich przedstawicieli.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 13 grudnia 1994 r., zawartą w dowodzie nr 0160626 odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego, Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. wymierzył należności celne od sprowadzonego przez Czesława P. z USA samochodu marki Pontiac-Transport. W odwołaniu od tej decyzji Czesław P. podniósł, że sprowadzony do Polski samochód jest rzeczą otrzymaną przez niego tytułem nagrody w związku z uczestnictwem w konkursie międzynarodowym rozpisanym przez firmę "Rexair Inc.", mającą siedzibę w USA. Podkreślił również, że choć współpracuje z tą firmą, sprzedając jej towary, to jednak nie jest jej pracownikiem, a nagrodę uzyskał w drodze losowania. Uważa zatem, że sprowadzony samochód jest wolny od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Decyzją z dnia 26 stycznia 1995 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że art. 14 ust. 1 pkt 19 prawa celnego stanowi, że wolne od cła są rzeczy otrzymane przez uczestników międzynarodowych wystaw, targów, zawodów, konkursów, loterii fantowych tytułem nagrody w związku z uczestnictwem w takiej imprezie. Zdaniem Prezesa GUC skarżący nie udowodnił, że konkurs organizowany przez firmę "Rexair Inc." ma charakter międzynarodowy. Skarżący złożył bowiem tylko oświadczenie firmy organizującej konkurs, iż ma on charakter międzynarodowy, a dla udowodnienia międzynarodowego charakteru konkursu należy przedstawić dokumenty, na podstawie których konkurs został zgłoszony do kalendarza imprez międzynarodowych lub odpowiednie dokumenty władz amerykańskich potwierdzające, iż samochód jest nagrodą otrzymaną w związku z uczestnictwem w konkursie międzynarodowym.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Czesław P. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił tym decyzjom błędną wykładnię art. 14 ust. 1 pkt 19 prawa celnego oraz błędną ocenę ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącego organy celne niepotrzebnie zastosowały wykładnię funkcjonalną wskazanego przepisu, choć do jego zinterpretowania wystarczające jest bezpośrednie rozumienie słów użytych przez ustawodawcę w tym przepisie. Powołując się na Słownik języka polskiego /PWN, Warszawa 1978, t. I, str. 992/, skarżący podniósł, że organizowany przez firmę "Rexair Inc." konkurs miał charakter międzynarodowy, gdyż brali w nim udział dystrybutorzy firmy z całego świata. Zarzucił również organom celnym, że bezpodstawnie zażądały udokumentowania międzynarodowego charakteru konkursu przez władze amerykańskie, gdyż fakt uzyskania nagrody może potwierdzić jedynie organizator imprezy i fundator nagrody. Zdaniem skarżącego organy celne bezpodstawnie również uznały go za pracownika firmy "Rexair", choć jest tylko dystrybutorem jej wyrobów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest bezzasadna. Jak wynika z dołączonych do akt dokumentów, skarżący jako dystrybutor wyrobów firmy "Rexair Inc." z pewnością brał udział w konkursie organizowanym przez tę firmę. Fakt ten został udowodniony przez treść oświadczeń złożonych 3 maja 1995 r. przez wiceprezydenta Korporacji Rexair, która organizowała konkurs. Zgodnie z tym oświadczeniem, konkurs był częścią cyklu konkursów organizowanych przez firmę na najlepsze osiągnięcia w sprzedaży. Jak słusznie podnosi się w skardze, konkurs miał charakter zamknięty, gdyż mogli do niego przystąpić tylko dystrybutorzy produktów firmy. Nie można jednak podzielić opinii skarżącego, że konkurs, w którym uczestniczył, miał jednocześnie charakter międzynarodowy w rozumieniu przepisów prawa celnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 19 powołanego wyżej prawa celnego /w związku z art. 14 ust. 1 pkt 17 i 18 tej ustawy/, wolne od cła są rzeczy otrzymane przez uczestników międzynarodowych wystaw, targów, zawodów, konkursów oraz loterii fantowych tytułem nagrody w związku z uczestnictwem w takiej imprezie. Wbrew twierdzeniu organów celnych, zamknięty charakter konkursu, czyli ograniczenie jego zasięgu tylko do osób specjalnie zaproszonych, nie wyklucza możliwości zastosowania zwolnienia celnego przewidzianego w tym przepisie. Przykładem takich zamkniętych konkursów, które mają jednak charakter międzynarodowy, są międzynarodowe olimpiady szkolne, których krąg uczestników jest również ograniczony, nie są one dostępne dla każdego.

W postanowieniach art. 14 ust. 1 pkt 19 prawa celnego tylko międzynarodowy charakter imprezy jest cechą wyróżniającą konkursy, w których uzyskane nagrody są wolne od cła. Dla przypisania konkursowi charakteru międzynarodowego nie wystarczy jednak stwierdzenie, że jego uczestnicy pochodzą z wielu krajów świata. Potwierdza tę tezę przytoczone przez skarżącego znaczenie słowa "międzynarodowy" zawarte w cytowanym wyżej Słowniku języka polskiego. Zgodnie z tym słownikiem "międzynarodowy" oznacza dotyczący wielu narodów, odbywający się przy udziale wielu narodów /lub ich przedstawicieli/.

Opierając się zatem na wykładni językowej art. 14 ust. 1 pkt 19 prawa celnego należy przyjąć, że konkurs, o którym mowa w tym przepisie, ma charakter międzynarodowy, jeśli odbywa się przy udziale wielu narodów lub ich przedstawicieli. Osoby biorące udział w konkursie muszą zatem reprezentować w jakiś sposób nie tylko siebie, ale również swój naród czy państwo. Wynika z tego, że również organizacja konkursu powinna odzwierciedlać jego międzynarodowy charakter, np. poprzez powołanie międzynarodowego jury, zgłoszenie konkursu do kalendarza imprez międzynarodowych, przeprowadzenie eliminacji krajowych itp. Trzeba jednak podkreślić, że prawo celne nie wskazuje formalnych kryteriów pozwalających wykazać międzynarodowy charakter konkursu. Organy celne zatem muszą w każdym przypadku przeprowadzać postępowanie wyjaśniające, które będzie miało na celu ustalenie międzynarodowego charakteru konkursu.

Przyjmując w rozpatrywanej sprawie taką wykładnię art. 14 ust. 1 pkt 19 prawa celnego, Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że konkurs, w którym uczestniczył skarżący nie miał charakteru międzynarodowego. Odbywał się on bowiem w ramach organizacyjnych jednej firmy, z którą współpracują dystrybutorzy z wielu państw świata, ale którzy w ogłoszonym konkursie nie są reprezentantami państwa czy narodu, lecz występują co najwyżej jako przedstawiciele własnych firm. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa i art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.