Wyrok NSA oz. w Łodzi z 4 lipca 1995 r., SA/Ł 972/95

Teza

Przepis art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ upoważnia rady gmin do wprowadzenia innych, niż określone w ust. 1 tegoż artykułu, zwolnień od podatku od nieruchomości.

Upoważnienie to stanowi podstawę do stanowienia przepisów gminnych, zawierających normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Wojewoda P. rozstrzygnięciem nadzorczym z 27.2.1995 r. /OP. IV-0915/43/95/ na podstawie art. 91 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stwierdził nieważność par. 1 ust. 1 lit. "d" i ust. 2 uchwały nr 63/95 Rady Miejskiej w T. z 25.1.1995 r. w sprawie zmiany uchwały nr 54/94 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 1995 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wspomnianymi przepisami Rada Miejska w T. zwolniła od podatku od nieruchomości - nieruchomości Ośrodka Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych oraz Fundację.

Naruszyła tym samym art. 7 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Przepis ten dotyczy zwolnień innych niż ustawowe, ale o charakterze ogólnym. Wynika to m.in. z istoty przepisów gminnych, które są "powszechnie obowiązujące"", a więc nie mogą być aktami indywidualnymi.

Kwestię zwolnień indywidualnych rozpatrywać trzeba na gruncie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, par. 1 i par. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 7 poz. 33/ oraz art. 10 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin /Dz.U. nr 129 poz. 600/, które to przepisy upoważniają wójta /burmistrza, prezydenta/ do zaniechania w całości lub części, odraczania i umarzania podatków i opłat lokalnych.

Rada Miejska z T. zaskarżyła to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego i wnosząc o jego uchylenie powołała się na uchwałę SN z dnia 4 listopada 1994 r. /AZP 7/94/, w której wyrażono pogląd, że nadzór nad działalnością uchwałodawczą rad gmin w zakresie ustalonym przez art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. nie ma charakteru administracyjnego. Z przepisów określających ustrój samorządu terytorialnego oraz pow. przepisu nie wynika jakaś kategoryzacja zwolnień od podatków lokalnych z jej podziałem na zwolnienie dopuszczalne i zakazane. Jednostki zwolnione uchwałą zostały wymienione z nazwy, gdyż istniały tylko jako jednostki pojedyncze, a ze względu na zakres ich działania należało je zwolnić od podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wnosił o jej oddalenie, wskazując, że upoważnienie dla rad gmin do ustanowienia innych niż ustawowe zwolnień od podatku od nieruchomości ma zakres szeroki, mogą to być zwolnienia zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe. Zakres tych zwolnień jest pozostawiony uznaniu rady o ile nie prowadzi do zniesienia podatku. Uchwały rady gminy w tym zakresie są przepisami gminnymi i nie mogą wprowadzać zwolnień indywidualnie określonych podmiotów.

Jeśli rada chciała zwolnić wskazane podmioty z podatku to powinna wskazać przedmiot działalności, który zdaniem rady, przesądza o zwolnieniu. Ponadto uchwała nie jest czytelna z uwagi na wprowadzenie indywidualnych zwolnień bez wskazania ich przyczyny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Przepis art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych upoważnia gminy do wprowadzenia innych, niż określone w ust. 1 tegoż art., zwolnień od podatku od nieruchomości. Upoważnienie to stanowi podstawę do stanowienia przepisów gminnych, zawierających normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.

Oznacza to, że przewidziane uchwałą rady gminy inne zwolnienia nie mogą mieć charakteru jednostkowego i dotyczyć konkretnego podatnika. Przepisy, których nieważność stwierdził Wojewoda P. w rozstrzygnięciu nadzorczym, mają charakter indywidualnych zwolnień podatkowych. Powołany jako podstawa uchwały nr 63/95 art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ mówi o przysługującym gminie prawie do stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących na podstawie upoważnienia ustawowego, a art. 18 ust. 2 pkt 8 tejże ustawy o podejmowaniu uchwał w sprawach podatników i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.

Gmina nie jest zatem w pełni samodzielna przy stanowieniu przepisów gminnych i musi działać w granicach upoważnień ustawowych. Przepis par. 1 ust. 1 lit. "d" uchwały nr 63/95 zwalnia od podatku od nieruchomości Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych, a przepis ust. 2 Fundację. Zwolnienia te mają charakter indywidualny, a dla takich zwolnień - ulg, odroczeń, umorzeń przewidziany jest inny tryb. Z wyjaśnień Rady Miejskiej wynika, że zwolnienia te wprowadzono z uwagi na przedmiot działania tych jednostek, nie znajdzie to jednak potwierdzenia w samej uchwałę.

Należy zauważyć, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego mylnie wskazano naruszenie "art. 7 ust. 2 w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych", podczas gdy chodziło o naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z przepisem art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Nie miało to jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie naruszało prawa i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 216 a Kpa oddalić skargę.