Wyrok NSA oz. w Lublinie z 25 stycznia 1995 r., SA/Lu 1746/94

Teza

Do zobowiązań jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, z tytułu odpłatności za budynki i inne urządzenia oraz lokale, ustalanych na innej niż przepisy uwłaszczeniowe podstawie prawnej, w tym głównie na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./, nie ma zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 91 poz. 455/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Przedsiębiorstwa (...) S.A. w L. na decyzję Wojewody (...) z dnia 21 kwietnia 1994 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej odpłatność za budynki i urządzenia.

Uzasadnienie

Z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w (...) decyzją z dnia 21 kwietnia 1994 r., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa (...) S.A. w L. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 31 stycznia 1994 r., odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 listopada 1991 r. w części orzekającej o odpłatności w wysokości 351 809 157 zł z tytułu nabycia własności budynków i urządzeń znajdujących się na działce nr 10/2 o powierzchni 4129 m2, położonej przy ul. H. nr 10 w L., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w L. decyzją z dnia 4 listopada 1991 r., wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127/, przekazał w użytkowanie wieczyste odwołującemu się Przedsiębiorstwu opisany wyżej grunt oraz na własność budowle i urządzenia stojące na tym gruncie, ustalając równocześnie odpłatność za te budowle i urządzenia w wysokości 351 809 157 zł. Od tej decyzji nie złożono odwołania i stała się ona ostateczna. W dniu 30 czerwca 1992 r. Przedsiębiorstwo(...) S.A. wystąpiło do Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia powyższej decyzji w części ustalającej odpłatność za nabycie własności budowli i urządzeń stojących na działce gruntu otrzymanej w użytkowanie wieczyste. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. decyzją z dnia 31 stycznia 1994 r. odmówił uwzględnienia powyższego żądania (...). W ocenie tej decyzji, zgodnie z art. 80 ust. 2 wyżej powołanej ustawy posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymowali się dowodami o przekazaniu im tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie wystąpili w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego tych gruntów, mogą być one przekazane m.in. w użytkowanie wieczyste. W dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczem nieruchomości było Przedsiębiorstwo (...) w L., które nie legitymowało się dowodem przekazania mu jej w zarząd i nie wystąpiło do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego tej nieruchomości. Dlatego powstały przesłanki zastosowania art. 80 ust. 2 cytowanej ustawy i przekazania Przedsiębiorstwu nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz naliczenia stosownych opłat z tego tytułu. W sprawie tej brak było podstaw do przekazania na rzecz Przedsiębiorstwa (...) S. A. nieruchomości w trybie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464/. W związku z tym nie ma również podstaw prawnych do orzeczenia o wygaśnięciu zobowiązań jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 91 poz. 455/, ponieważ ta regulacja prawna odnosi się wyłącznie do należności za nabycie własności budynków i urządzeń oraz lokali w trybie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawa z dnia 7 października 1992 r. reguluje wyłącznie sprawy związane z przepisem art. 2 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. Z powyższych względów decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.

W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo (...) S. A. w L. wnosi o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych decyzji. Z uzasadnienia skargi wynika, że sporna nieruchomość oraz znajdujące się na niej budynki i urządzenia były w faktycznym zarządzie najpierw Przedsiębiorstwa (...) w L., a po przekształceniu go - w zarządzie skarżącego jako następcy prawnego tego Przedsiębiorstwa. Teren ten wraz z zabudowaniami i urządzeniami poprzednik skarżącego otrzymał w 1978 r. od innego przedsiębiorstwa w następstwie realizacji decyzji dyrektora ówczesnego Zjednoczenia Budownictwa Rolniczego w L. z dnia 11 maja 1978 r. (...). Budowle i urządzenia zostały sfinansowane przez wymienione Zjednoczenie, na którego konto poprzednik skarżącego odprowadzał znaczne kwoty z uzyskiwanych zysków (...). Dlatego w sprawie ma pełne zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 91 poz. 455/, a decyzje obydwu instancji administracyjnych naruszają ten przepis przez jego niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymano argumentację zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

(...) Zarzut skargi, że nieruchomość wskazana w decyzji, przed jej przekazaniem w użytkowanie wieczyste skarżącemu, była w jego zarządzie, odnosi się w zasadzie do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 listopada 1991 r. Decyzją tą - na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127/ - została przekazana skarżącemu w użytkowanie wieczyste ta nieruchomość oraz przeniesiona została na niego własność znajdujących się na niej budowli i urządzeń, z ustaleniem za nie odpłatności. (...) Podnoszenie obecnie zarzutów dotyczących powyższej decyzji, która jest ostateczna, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi na decyzję zaskarżoną.

Z postanowień art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 91 poz. 455/ wynika, że przepisy te odnoszą się do zobowiązań osób prawnych, w tym również do zobowiązań jednoosobowych spółek Skarbu Państwa powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, z tytułu odpłatności za budynki i inne urządzenia oraz lokale, które zostały ustalone decyzjami "uwłaszczeniowymi", wydanymi na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./. Skutkiem tego do zobowiązań jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, powstałych z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, z tytułu odpłatności za budynki i inne urządzenia oraz lokale, ustalonych na innej podstawie prawnej, w tym głównie na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./, nie ma zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 91 poz. 455/. Stwierdzenie to wynika z samej nazwy tej ustawy; wyraźnie jest w niej mowa, iż dokonuje ona nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, którą była powołana wyżej ustawa z dnia 29 września 1990 r.

Skoro więc na podstawie tego ostatniego przepisu nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania skarżącego z tytułu przekazania mu własności budynków i urządzeń, ustalonego decyzją, Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 listopada 1991 r., to nie zachodzi w tej części bezprzedmiotowość tej decyzji, a przez to - w świetle art. 162 par. 1 pkt 1 Kpa - brak było przesłanek do stwierdzenia jej wygaśnięcia w tym zakresie przez decyzję zaskarżoną.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów prawnych, a przez to nie zachodzą ustawowe podstawy do uwzględnienia skargi, która skutkiem tego, na podstawie art. 207 / 5 Kpa, podlega oddaleniu.