Uzasadnienie
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd nie jest związany granicami skargi.
Niezależnie zatem od podniesionych zarzutów stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego wydane zostały z naruszeniem art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 7, art. 77 par. 1 Kpa, co skutkuje ich uchyleniem.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organy podatkowe mogą zaniechać w całości lub w części ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków w wypadkach, o których mowa w ust. 1, w stosunku do poszczególnych podatników, zwłaszcza gdy pobranie podatku mogłoby zagrozić zdolności gospodarczej zakładu lub egzystencji podatnika w granicach określonych przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia.
Z treści cytowanego wyżej przepisu prawa wynika, iż:
- Zaniechanie ustalania zobowiązań podatkowych przez Ministra Finansów bądź organy podatkowe odnosić się może do tych podatków, w których zobowiązanie podatkowe powstaje w drodze wydania i doręczenia stronie decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania.
- Zaniechanie poboru podatku odnosi się do tych kategorii podatków, w których zobowiązanie podatkowe:
a/ powstaje z mocy prawa, a jego wysokość określona jest w przepisach prawa podatkowego; obliczane jest przez płatnika; obliczane jest przez podatnika;
b/ powstaje w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, jeżeli z mocy prawa zapłata świadczenia podatkowego następować ma w ratach;
c/ powstaje w drodze wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zaliczek na podatek.
Zaniechanie poboru podatku możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do tych zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął.
Upływ terminu płatności podatku /podobnie raty podatku, zaliczki na podatek/ powoduje, że powstaje zaległość podatkowa, w stosunku do której stosowane być mogą jedynie przepisy dotyczące umorzenia zaległości podatkowych /art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ - por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska - Zobowiązania podatkowe TNOiK Toruń 1994 r. wyd. III.
Oczywiście umorzenie zaległości podatkowych może wchodzić w grę tak długo, jak długo zaległość istnieje.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50/ podatnicy obowiązani są składać w Urzędzie Skarbowym deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w terminach o których mowa w art. 26 i 38 ust. 2 pkt 2.
Z przepisu tego, jak też art. 26 ustawy wynika, że jest to podatek obliczany samodzielnie przez podatnika. Zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba, że Urząd Skarbowy ustali je w innej wysokości /art. 10 ust. 2/.
Kontrola zasadności stawek podatku, ujętych w deklaracjach złożonych przez podatnika może nastąpić w momencie rozstrzygania organ podatkowy o wysokości zobowiązania podatkowego lub zwrotu różnicy podatku.
Z punktu widzenia przytoczonych wyżej zasad interpretacji art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jak też w kontekście nie kwestionowanego faktu, iż skarżąca Spółka składała zeznania podatkowe, o jakich mowa w art. 10 ustawy o podatku od towarów i usług zaskarżona decyzja nie zawiera niezbędnych ustaleń faktycznych co czyni, iż została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 Kpa oraz art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Zaniechanie ustalania zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy nie wchodzi w niniejszej sprawie w grę z przyczyn wyżej wskazanych.
Zaniechanie zaś poboru podatku możliwe byłoby, gdyby termin płatności podatku jeszcze nie upłynął, a fakt ten nie był w ogóle przedmiotem ustaleń faktycznych i rozważań organów podatkowych.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego podlega uchyleniu stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.