Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31.8.1994 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 1991 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 67 poz. 288 ze zm./, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ oraz art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/ Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w T zawartą w zgłoszeniu celnym z 13.9.1991 r. wymierzającą należności celne od Banku SA w L. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono między innymi, że Bank SA został utworzony na podstawie decyzji nr 4 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z 24.11.1990 r., a zatem może ubiegać się o zwolnienie od cła na podstawie art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.
Zwolnieniu od cła na mocy ww. art. 37 ust. 5 podlegają maszyny, urządzenia i wyposażenie oraz inne środki przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej nabyte przez Spółkę w okresie 3 lat od jej utworzenia.
Z decyzji nr 4 Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie utworzenia banku z udziałem kapitału zagranicznego wynika, że Bank SA prowadzi działalność w zakresie oznaczonym w dziale III niniejszego zezwolenia.
Sprowadzone przez Bank SA towary takie jak wykładziny i inne nie mogą być zwolnione od cła, bowiem zgodnie z cytowanym art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, zwolnieniu od cła podlegają jedynie towary służące do prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z posiadanym zezwoleniem /w przedmiotowej sprawie z decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego/, a nie towary będące przedmiotami tej działalności, jak to ma miejsce w sprawie ww. towarów, sprowadzonych przez Bank SA. W tej sytuacji zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa celnego wymierzono cło według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Bank SA w L. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi podano, że organy obu instancji niewłaściwie zinterpretowały cytowany art. 37 ust. 5.
Zgodnie z orzeczeniem NSA /wyrok z dnia 4 sierpnia 1992 r., III SA 584/92/ "zakres zwolnień od cła na podstawie art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym jest taki sam, jaki miał miejsce na podstawie art. 30 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych".
W dotychczasowej praktyce NSA wyjaśnił też, że na tle art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych, konieczne jest dokonanie rozróżnienia między przedmiotami przeznaczonymi do prowadzenia działalności gospodarczej i przedmiotami będącymi przedmiotem tej działalności. Przepis wyżej cyt. ustawy wymienia najpierw maszyny, urządzenia i wyposażenie, a następnie używa pojęcia inne środki przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zdaniem NSA wskazuje to na zamiar zwrócenia uwagi, iż mają to być środki przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej w podobnym sensie jak maszyny, urządzenia i wyposażenie.
Tak więc decydujące znaczenie dla zwolnienia danego towaru od cła ustawodawca przypisał w omawianym art. 30 ust. 1 pkt 2 jego przeznaczeniu.
Ustalenie przeznaczenia przedmiotu zależy od oceny okoliczności sprawy, a także od związku przedmiotu z zakresem działalności i sposobem funkcjonowania spółki.
Nakłada to na organy celne obowiązek ustalenia w każdym przypadku, jaką rolę w działalności gospodarczej ma pełnić przedmiot zgłoszony do odprawy celnej.
Ze zgłoszenia celnego wynika, że towary przeznaczone są na cele zaopatrzeniowo-inwestycyjne Banku SA.
Bank SA na żądanie organu celnego wyjaśnił, że wykładziny i inne były sprowadzone na wyposażenie Banku. Brak jest w decyzji szczegółowego ustosunkowania się do przeznaczenia wykładzin i innych i dlaczego organy celne nie zaliczają wykładzin i in. do wyposażenia spółki kwalifikującego się do zwolnienia od cła.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie dodatkowo podnosząc, iż dla oceny sytuacji prawnej Banku nie mają zastosowania przepisy cyt. ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym. W znowelizowanym prawie bankowym /ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe i o Narodowym Banku Polskim - Dz.U. nr 74 poz. 439/ jedynie przepis art. 83 ust. 4 nakazuje stosować odpowiednio przepisy ustawy o zatrudnieniu i ubezpieczeniu społecznym, natomiast nie zawiera odesłania w innych zakresach /w szczególności w zakresie zwolnienia od cła/ do przepisów ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym. Wobec tego, iż Bank w L. został utworzony na podstawie cyt. decyzji nr 4 Prezesa Narodowego Banku Polskiego, przyjął błędnie w decyzji nr DPC-2-051-609/94/3107 z 31.8.1994 r., że powyższe zezwolenie może być traktowane jako tożsame pod względem skutków prawnych z zezwoleniem Prezesa Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych.
Rozpoznając skargę NSA zważył, co następuje:
Art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym stanowi, że spółki, na których utworzenie zezwolenia zostały wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 35, korzystają ze zwolnień od cła przywozowego w okresie 3 lat od utworzenia spółki w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej określonej w zezwoleniach.
Stosownie zaś do art. 35 ww. ustawy zwolnienie dotyczy spółek utworzonych na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./.
Powyższe unormowanie ustawowe należy rozumieć, iż podmiotem zwolnienia, o którym mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. /Dz.U. nr 60 poz. 253/, może być tylko spółka utworzona na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./, czyli a contrario podmiotem tego zwolnienia nie może być spółka utworzona na podstawie innych ustaw niż wymieniona w cytowanym art. 35 ww. ustawy.
Bezsporne jest, iż Bank Spółka Akcyjna w L. powstał na mocy przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe /Dz.U. nr 4 poz. 21 ze zm./, co wynika z decyzji nr 4 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z 24.11.1990 r.
Oznacza to, iż ten podmiot, tzn. strona skarżąca, nie może korzystać ze zwolnień określonych w art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.
Niewątpliwie zakres zwolnień przedmiotowych jak i podmiotowych jest wyjątkiem od zasady powszechności cła określonej w art. 4 ust. 1 Prawa celnego, dlatego w tym przypadku niemożliwe jest stosowanie wykładni rozszerzającej ten przepis.
Powoływane przez stronę orzecznictwo NSA dotyczy przedmiotowego zakresu zwolnień określonych ww. art. 37 ust. 5 cyt. ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym i nie jest rozbieżne z poglądem prezentowanym w sprawie niniejszej.
Znaczne fragmenty uzasadnienia wyroku NSA III SA 584-590/92 /ONSA 1994 Nr 1 poz. 12/ wręcz potwierdzają przyjętą w sprawie argumentację.
Z tych przyczyn na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skarga podlega oddaleniu.