Uzasadnienie
Prezydent Miasta Ch. decyzją z dnia 24 kwietnia 1984 r. nakazał Helenie C. oraz Leokadii i Ryszardowi małżonkom P. wykonanie remontu zabezpieczającego budynku mieszkalnego nr 14 przy ul. Cz. K. w Ch., polegającego na naprawie pokrycia dachowego, wymianie spróchniałych elementów ścian zewnętrznych w części pod oknami i podstemplowaniu ugiętych belek stropowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 43, 46 i 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ oraz par. 34 i 35 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48/. W uzasadnieniu decyzji podano, że oględziny budynku wykazały jego zły stan techniczny i w celu uchronienia go przed dalszym niszczeniem oraz poprawy warunków mieszkaniowych należało orzec, jak w osnowie.
W odwołaniu od tej decyzji Helena C. podała, że swój udział we współwłasności budynku chce sprzedać w obecnym stanie budynku, w związku z czym nie jest zainteresowana w przeprowadzeniu jego remontu dla wygody mieszkających w nim lokatorów, którzy od ponad 30 lat nie opłacają czynszu. w konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Główny Architekt Wojewódzki w Chełmie decyzją nr UAN-600/NI/26/4/84 z dnia 15 sierpnia 1984 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że stwierdzono stan techniczny budynku powoduje konieczność nakazania jego remontu w celu uchronienia go przed zniszczeniem i wyeliminowania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W świetle art. 43 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ obowiązek wykonania remontu budynku ciąży na jego właścicielu lub zarządcy i w związku z tym, zgodnie z art. 46 tej ustawy, organ I instancji miał obowiązek wydania zaskarżonej decyzji.
W skardze na decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leokadia i Ryszard małżonkowie P. podali, że są współwłaścicielami budynku w 1/4 części i posiadana przez nich część jest w dobrym stanie technicznym i nie wymaga remontu, a zatem zobowiązanie ich do przeprowadzenia remontu pozostałej części tego budynku jest bezzasadne i sprzeczne z art. 344 par. 1 Kc. Ponadto w toku postępowania złożyli wniosek o dokonanie remontu tego budynku ze środków państwowych i obciążenie kosztami całej nieruchomości, co jednak nie zostało uwzględnione. Zaskarżona decyzja zmusza ich do zrobienia prezentu finansowego pozostałym współwłaścicielom, jest niewykonalna, a więc wnoszą o jej uchylenie.
Główny Architekt Wojewódzki w Chełmie nie uznał zarzutów skargi i w odpowiedzi na nią podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przy ocenie zarzutów skargi przede wszystkim trzeba rozstrzygnąć kwestię jej dopuszczalności. Skarżący bowiem nie składali odwołania od decyzji organu I instancji, a uczyniła to jedynie Helena C. Zgodnie z art. 198 Kpa skargę na decyzję organu administracji państwowej można wnieść do sądu po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten nie precyzuje, czy tok instancji musi być wyczerpany przez stronę skarżącą, czy też zachodzi dopuszczalność skargi, gdy tok instancji został wyczerpany na skutek wniesionego odwołania przez inną stronę.
Z redakcji art. 198 Kpa zdaje się wynikać, że chodzi o wyczerpanie toku instancji przez stronę skarżącą, szczególnie gdy inna strona nie jest z nią związana stosunkiem materialnoprawnym lub też interesy jej są przeciwstawne. w takim wypadku można powiedzieć, że jeśli skarżący nie wyczerpał toku instancji w postępowaniu administracyjnym, zachodzi niedopuszczalność skargi sądowej przez niego wniesionej.
Inaczej natomiast należy omawiać sytuację, która występuje w sprawie niniejszej, gdyż Helena C., która odwołała się od decyzji organu I instancji, i skarżący, którzy odwołania takiego nie składali, są współwłaścicielami nieruchomości, na której wybudowany jest sporny dom. Każdy z nich zatem - zgodnie z art. 209 Kc - jest uprawniony do dokonywania wszelkich czynności i dochodzenia wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa, a udział ich w postępowaniu wynika z jednakowej podstawy faktycznej i prawnej, decyzja zaś dotyczy niepodzielnie ich wszystkich, czyli po ich stronie zachodzi współuczestnictwo materialne i jednolite. Pojęć tych wprawdzie nie zna kodeks postępowania administracyjnego, ale zawarte są one w kodeksie postępowania cywilnego /art. 72 par. 1 pkt 1 i art. 73 par. 2 Kpc/, a przez to mają zastosowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym w związku z art. 211 Kpa.
W związku z tym, że wniesione przez Helenę C. odwołanie od decyzji organu I instancji zmierzało do tego samego celu co złożona obecnie skarga, należy dojść do wniosku, że skarga ta jest dopuszczalna na tle art. 198 Kpa, gdyż wyczerpany został tok instancji w postępowaniu administracyjnym przez stronę mającą taki sam interes prawny, jak skarżący.
Przechodząc do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że według art. 43 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany między innymi utrzymywać go w należytym stanie, chroniącym przed powstaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz przed zniszczeniem lub przedwczesnym zużyciem. Pojęcie "właściciel" odnosi się również do współwłaścicieli, których udział we współwłasności rozciąga się na cały przedmiot będący współwłasnością, a nie tylko na jego wydzieloną część, będącą w posiadaniu danego współwłaściciela. Z dowodów sprawy, w tym głównie z protokołu oględzin, wynika,, że omawiany dom wymaga przeprowadzenia remontu zabezpieczającego ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia, jak też w celu przedłużenia jego żywotności, a przez to na podstawie art. 46 prawa budowlanego organ administracji miał obowiązek wydania decyzji nakazującej współwłaścicielom, a wśród nich również skarżącym, przeprowadzenie takiego remontu. Okoliczność, że część tego domu, będąca w posiadaniu skarżących, nie wymaga remontu, nie dawała podstaw do zwolnienia ich z obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Ewentualne spory pomiędzy współwłaścicielami na tle podziału kosztów remontu mogą być rozstrzygane na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
W świetle powyższego brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, które stanowiły podstawę jej wydania, wobec czego zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa skargę należało oddalić.