Wyrok NSA oz. w Lublinie z 12 lutego 1991 r., SA/Lu 889/90

Sprawa

sprawy ze skargi Mieczysława K. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa R. z dnia 28 października 1990 r. (...) w przedmiocie przydzielenia lokalu zastępczego - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Teza

Decyzje wydawane przez organ kolegialny - kolegium odwoławcze przy sejmiku samorządowym stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy - tworząc całość - są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisywania decyzji zgodnie z art. 107 par. 1 Kpa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie

Uzasadnienie

Mieczysław K. utracił tytuł prawny do dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego w G. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 listopada 1988 r. IC 222/88, który nakazywał jego eksmisję. Z tego względu burmistrz Miasta i Gminy w G. wydał decyzję w sprawie przydziału Mieczysławowi K. lokalu zastępczego o powierzchni 14,8 m2. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji stwierdził, że przydział pomieszczenia zastępczego nastąpił po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w G. Od decyzji organu I instancji Mieczysław K. wniósł odwołanie do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym w R. Skarżący podkreślił, że przydzielony lokal zastępczy na III piętrze nie spełnia jego wymagań, ponieważ nie posiada żadnych wygód, zaś jego stan zdrowia i wiek /62 lata/ nie pozwala na przynoszenie węgla i wody z "dołu". Ponadto jest w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ utrzymuje się z zapomogi społecznej otrzymywanej z gminy, co uniemożliwia mu opłacenie kosztów eksploatacji tego lokalu.

Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił on, że materialnoprawną podstawę w tej sprawie stanowi art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/, który zezwala w takich sytuacjach na przekwaterowanie do pomieszczenia zastępczego, pod warunkiem, że przydzielony lokal zastępczy spełnia wymogi ujęte w art. 7 ust. 1 prawa lokalowego. Jednakże, z drugiej strony, organ II instancji stwierdził, że Mieczysław K. nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w jego sprawie, co narusza jego interes prawny i faktyczny /art. 61 par. 4 Kpa/. Zdaniem organu II instancji wszechstronna analiza materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że okoliczności, które podnosi odwołujący się, nie miały istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia danej sprawy. Z tych też względów zespół orzekający Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym województwa R. decyzją z dnia 29 października 1990 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Mieczysław K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podtrzymał swoje poprzednie zarzuty. Także organ II instancji w odpowiedzi na skargę do NSA podtrzymał uzasadnienie zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Wymogi, jakie musi spełniać lokal zastępczy, zostały wyraźnie określone w art. 7 ust. 1 prawa lokalowego. Po pierwsze - musi to być pomieszczenie, które nadaje się do zamieszkania /a więc także z dostępem do źródeł wody oraz urządzeń sanitarnych, nawet jeżeli znajdują się one poza budynkiem/. Po drugie - powinien to być lokal położony w tej samej miejscowości i o powierzchni co najmniej 5 m2 na osobę. Po trzecie - w świetle art. 7 ust. 3 tejże ustawy - samodzielny lokal mieszkalny o właściwym wyposażeniu technicznym nie może być przeznaczony na lokal zastępczy. Po czwarte - zakwaterowanie tego typu jest dozwolone jedynie w sytuacji, gdy najemcy nie przysługuje na podstawie art. 6 prawa lokalowego, uprawnienie do lokalu zamiennego. Po piąte - sytuacje, o których wyżej, najczęściej łączą się z winą dotychczasowego najemcy, co oznacza, że przekwaterowanie do pomieszczenia zastępczego w zasadzie nie powinno powodować poprawy jego warunków mieszkaniowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę Mieczysława K. stwierdził także istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym /np. brak protokołu z oględzin ww. pomieszczenia/, które utrudniają możliwość jednoznacznej odpowiedzi na pytanie - czy w tym konkretnym przypadku spełnione zostały wymogi z art. 7 prawa lokalowego. Za istotne uchybienie przepisów Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uznał fakt, że zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego województwa R. została wydana w składzie trzyosobowym, zaś uzasadnienie podpisał tylko przewodniczący składu orzekającego. Biorąc pod uwagę taką sytuację prawną i faktyczną NSA stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów będących źródłami prawa, które dopuszczałyby podpisywanie decyzji administracyjnych wydawanych przez kolegialny organ administracyjny tylko przez przewodniczącego składu orzekającego. Zauważa się jednocześnie, że niektóre regulaminy uchwalone przez sejmiki samorządowe, określające zasady i tryb ich działania oraz ich organów, zawierają również postanowienia w przedmiocie upoważnienia dla przewodniczącego składu orzekającego w zakresie jednoosobowego podpisywania decyzji administracyjnych wydawanych przez Kolegia Odwoławcze. Zdaniem NSA są to jednak przepisy o charakterze instrukcyjno-porządkowym. Oznacza to, że tego typu organ kolegialny działa poprzez oświadczenia woli swoich członków, których formalnym przejawem są podpisy wszystkich członków składu orzekającego /wydającego decyzję/. Z tych też względów podpisanie decyzji przez przewodniczącego składu orzekającego, a nie przez cały skład orzekający, NSA uznał za istotne naruszenie przepisów prawa i stwierdził w trybie art. 156 par. 1 Kpa nieważność decyzji administracyjnej wydanej przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w R.